मुंबई, २७ मे २०२६: महाराष्ट्र सरकारने मंगळवारी (२६ मे) मंत्रिमंडळ बैठकीत सावंतवाडी रोड रेल्वे स्थानकाचे नाव बदलून ‘लोकमान्य मधु दंडवते रेल्वे टर्मिनस’ करण्यास मंजुरी दिली. हा निर्णय कोकण रेल्वेच्या शिल्पकार आणि ज्येष्ठ समाजवादी नेते स्वर्गीय मधु दंडवते यांच्या सन्मानार्थ घेण्यात आला असून, तो कोकणवासीयांच्या दीर्घकाळाच्या मागणीचा परिपाक मानला जात आहे. मात्र, या निर्णयाने काहींमध्ये ऐतिहासिक ओळख हरवण्याची भीतीही निर्माण झाली आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत हा प्रस्ताव मंजूर झाला. आता हा प्रस्ताव केंद्र सरकारच्या (रेल्वे आणि गृह मंत्रालय) अंतिम मंजुरीसाठी पाठवण्यात येणार आहे. मंजुरी मिळाल्यानंतर सावंतवाडी रोड हे नाव अधिकृतपणे बदलले जाईल.
या निर्णयाचे कोकणात मोठ्या प्रमाणात स्वागत झाले आहे. कोकण रेल्वे प्रवासी संघटना, स्थानिक नेते आणि सामान्य जनतेकडून आनंद व्यक्त करण्यात येत आहे.
“कोकण रेल्वेचे स्वप्न साकार करणाऱ्या मधु दंडवते यांना योग्य सन्मान मिळाला,” अशी प्रतिक्रिया अनेकांनी दिली.
स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि संघटनांनी सांगितले की, ही मागणी अनेक वर्षांपासून प्रलंबित होती. “कोकणवासीयांच्या हृदयातील नेत्याला त्यांच्या योगदानानुसार गौरव मिळाला,” असे मत व्यक्त होत आहे.
सोशल मीडियावर अनेकांनी “ऐतिहासिक निर्णय”, “अभिमानाची बाब” आणि “पुढील पिढ्यांसाठी प्रेरणा” असे शब्द वापरले.
मधु दंडवते यांनी कोकण रेल्वे प्रकल्पासाठी केंद्रीय रेल्वे मंत्री म्हणून महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती. त्यामुळे हा निर्णय त्यांच्या वारशाचा सन्मान मानला जातो.
काही आक्षेप: “सावंतवाडी नाव जपावे”
जरी सकारात्मक प्रतिसाद प्रबळ असला तरी, काही लोकांनी नकारात्मक प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या आहेत. हे मुख्यतः सोशल मीडियावर दिसले:
“सावंतवाडी हे नाव शतकानुशतके जुने आणि स्थानिक इतिहास, संस्कृतीशी जोडलेले आहे. त्यामुळे मूळ नाव बदलल्याने स्थानिक ओळख हरपेल,” असा आक्षेप काहींनी नोंदवला.
काहींना वाटते की मधु दंडवते यांचा जास्त संबंध राजापूरशी होता, त्यामुळे त्या स्टेशनला नाव देणे अधिक योग्य ठरले असते.
“नेत्यांचा आदर दुसऱ्या माध्यमातून करावा, पण रेल्वे स्थानकाचे मूळ नाव कायम ठेवावे,” असे मतही व्यक्त झाले.
मात्र, हे आक्षेप व्यक्तिगत पातळीवर आहेत आणि मोठ्या संघटना किंवा मुख्य माध्यमांमध्ये तीव्र विरोध दिसला नाही.
सरकारने स्पष्ट केले की, हा निर्णय कोकणातील जनभावनांचा आदर करणारा आहे. प्रस्ताव केंद्राकडे पाठवण्यात येत असल्याने लवकरच अंतिम निर्णय अपेक्षित आहे.
सावंतवाडी रेल्वे स्थानक कोकण रेल्वेवरील महत्त्वाचे स्टेशन आहे. नामकरणानंतर प्रवाशांना नव्या नावाची सवय होण्यास काही काळ लागेल, असे प्रवासी म्हणतात. हा निर्णय कोकण रेल्वेच्या विकासात एक नवा अध्याय ठरू शकतो.