Category Archives: शेती
पर्यटन, शेती
‘सगुणा बाग’ ते राष्ट्रपती भवन: चंद्रशेखर भडसावळे यांच्या ’शून्य-नांगरणी तंत्रज्ञांना’ ची मोठी दखल.
Jan
मुंबई/नवी दिल्ली:
भारताच्या ७७ व्या प्रजासत्ताक दिनाचे औचित्य साधून राष्ट्रपती भवनात आयोजित करण्यात येणाऱ्या विशेष ‘ॲट होम’ (At Home) स्वागत समारंभासाठी महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ कृषी तज्ज्ञ आणि सगुणा बाग’चे संस्थापक चंद्रशेखर हरी भडसावळे (कृषिरत्न) यांना विशेष निमंत्रण धाडण्यात आले आहे. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या वतीने हा सन्मान त्यांना प्रदान करण्यात आला असून, यामुळे महाराष्ट्राच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवला गेला आहे.
चंद्रशेखर भडसावळे यांनी गेल्या अनेक दशकांपासून शेती क्षेत्रात अत्यंत नाविन्यपूर्ण आणि शाश्वत प्रयोग केले आहेत. त्यांच्या खालील कार्याची दखल राष्ट्रीय स्तरावर घेण्यात आली आहे:
सगुणा राईस तंत्रज्ञान (SRT): शून्य-नांगरणी (Zero-Till) तंत्रज्ञानाचा वापर करून भातशेती कशी फायदेशीर करता येते, याचे यशस्वी मॉडेल त्यांनी जगासमोर ठेवले.
नैसर्गिक शेतीचा प्रसार: रसायनांचा वापर कमी करून जमिनीचा पोत सुधारण्यावर त्यांनी भर दिला.
कृषी पर्यटन (Agri-Tourism): शेतकऱ्याला शेतीसोबतच पर्यटनाच्या माध्यमातून उत्पन्नाचा नवा स्रोत मिळवून देण्यात ‘सगुणा बाग’ने दिशादर्शक काम केले आहे.
जलसंवर्धन आणि ग्रामीण विकास: पाण्याचे नियोजन आणि ग्रामीण भागातील युवकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यात त्यांचे योगदान मोठे आहे.
’ॲट होम’ समारंभ काय असतो?
प्रजासत्ताक दिनाच्या संध्याकाळी राष्ट्रपती भवनाच्या हिरवळीवर ‘ॲट होम’ हा भव्य सोहळा आयोजित केला जातो. या कार्यक्रमात राष्ट्रपती आणि पंतप्रधान उपस्थित असतात. यंदा देशभरातील विविध क्षेत्रांत (कला, क्रीडा, विज्ञान, समाजसेवा आणि कृषी) उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या निवडक २५० विशेष व्यक्तींना आमंत्रित करण्यात आले आहे. या प्रतिष्ठित यादीत भडसावळे यांच्या नावाचा समावेश असणे, ही महाराष्ट्रातील शेती आणि शेतकऱ्यांसाठी अभिमानाची गोष्ट मानली जात आहे.
शून्य-नांगरणी तंत्रज्ञानामुळे शेतकऱ्यांचा वेळ, श्रम आणि पैशांची मोठी बचत झाली आहे. भडसावळे यांनी केवळ शेती केली नाही, तर ती एक शास्त्र म्हणून विकसित केली. त्यांच्या या निमंत्रणामुळे पारंपरिक शेतीला आधुनिक आणि शाश्वत जोड देणाऱ्या प्रयोगांचा गौरव झाला असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
सगुणा बाग ही रायगड जिल्ह्यातील माथेरानच्या पायथ्याशी वसलेली आहे. हे ठिकाण केवळ एक शेती नसून, ते कृषी पर्यटन (Agri-Tourism) आणि शाश्वत शेतीचे (Sustainable Farming) एक मोठे केंद्र बनले आहे. तिथे त्यांनी विकसित केलेले ‘सगुणा राईस तंत्रज्ञान’ (SRT) पाहण्यासाठी देशभरातून शेतकरी आणि पर्यटक येत असतात.
भारत देशाच्या ७७व्या प्रजासत्ताक दिनानिमित्त विशेष ‘ॲट होम’ स्वागत समारंभासाठी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्यावतीने महाराष्ट्रातील ‘सगुणा बाग’चे संस्थापक आणि कृषिरत्न चंद्रशेखर हरि भडसावळे यांना निमंत्रण देण्यात आले आहे. शेती, नैसर्गिक शेती, शून्य-नांगरणी तंत्र, जलसंवर्धन, कृषी… pic.twitter.com/joibLY3jq6
— MAHARASHTRA DGIPR (@MahaDGIPR) January 15, 2026
कोकण, शेती, सिंधुदुर्ग
आता हापूसच्या नावाने हापूसच विकला जाईल; आंबा उत्पादक शेतकर्यांनी घेतला हा महत्वपूर्ण निर्णय
Mar
देवगड: हापूस आंबा, विशेषतः देवगड हापूस, याच्या अस्सलपणाची खात्री करण्यासाठी आणि ग्राहकांची फसवणूक टाळण्यासाठी आता युनिक आयडी (UID) कोड वापरला जाणार आहे. देवगड तालुका आंबा उत्पादक सहकारी संस्थेने हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. या युनिक आयडी कोडद्वारे ग्राहकांना खात्रीशीरपणे खरा देवगड हापूस आंबा मिळू शकेल.
हा कोड आंब्याच्या पेटीवर आणि उत्पादनावर लावला जाईल, ज्यामुळे बनावट किंवा इतर प्रजातींच्या आंब्यांना हापूस म्हणून विकण्याच्या प्रकारांना आळा बसेल. हा उपक्रम या वर्षाच्या हंगामापासून प्रभावीपणे लागू होत असल्याची माहिती आहे, ज्यामुळे ग्राहकांना त्यांच्या खरेदीची पडताळणी करता येईल आणि हापूसच्या नावाने होणारी तोतयागिरी थांबेल.
हापूस आंब्यासाठी युनिक आयडी (UID) प्रक्रिया
ही देवगड तालुका आंबा उत्पादक सहकारी संस्थेने सुरू केलेली एक नाविन्यपूर्ण पद्धत आहे, ज्याचा उद्देश ग्राहकांना अस्सल देवगड हापूस आंब्याची खात्री देणे आणि बनावट आंब्यांना बाजारातून हद्दपार करणे हा आहे.
नोंदणी आणि कोड निर्मिती:
देवगडमधील प्रमाणित आंबा उत्पादक आणि विक्रेते यांची नोंदणी संस्थेकडे केली जाते. नोंदणीकृत उत्पादकाला संस्थेकडून त्याच्या उत्पादन क्षमतेच्या संख्येनुसार स्टिकर देण्यात येतील. या स्टिकर वर त्या शेतकर्याची माहिती असलेला UID नंबर असणार आहे.
आंब्यावर कोड लावणे:
हा युनिक आयडी कोड आंब्याच्या पेटीवर किंवा काही प्रकरणांमध्ये थेट आंब्याच्या स्टिकरवर लावला जाईल.
कोडमध्ये उत्पादकाची माहिती, आंब्याचा हंगाम, आणि उत्पत्तीचा तपशील (उदा., देवगड) समाविष्ट असणार आहे.
ग्राहकाद्वारे पडताळणी:
ग्राहक हा कोड स्कॅन करून (QR कोड असल्यास मोबाइलद्वारे) किंवा संस्थेच्या संकेतस्थळावर/अॅपवर टाकून आंब्याची अस्सलता तपासू शकतील.
यामुळे आंबा खरोखर देवगडचा हापूस आहे की नाही, याची खात्री पटेल.
या उपक्रमाचा उद्देश:
- बनावट हापूस आंब्यांची विक्री रोखणे.
- ग्राहकांचा विश्वास वाढवणे आणि हापूसच्या ब्रँडचे संरक्षण करणे.
- उत्पादकांना त्यांच्या मेहनतीचे योग्य मूल्य मिळवून देणे.
कोकण, शेती, सिंधुदुर्ग
सिंधुदुर्ग: जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी भात पिकासाठी ताडपत्री खरेदी अनुदान योजना; अर्ज कसा कराल?
Sep
देश, शेती
PM Kisan Nidhi : शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात आज येणार 2000 रुपये; लाभ मिळवण्यासाठी ई-केवायसी करणे गरजेचे
Jun
कोकण, शेती, सिंधुदुर्ग
अबब..! सिंधुदुर्गातील या बागेत सापडत आहेत अर्धाकिलो पेक्षा जास्त वजन असलेले हापूस
May
सिंधुदुर्ग: साधारणपणे आंबा फळाचे वजन ३०० ग्रॅम ते ३५० ग्रॅम असते. मात्र सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील बापर्डे (ता. देवगड) येथे तब्बल अर्धा किलो पेक्षा जास्त वजन असलेले आंबे एका बागेत सापडत आहेत. येथील बागायतदार बाबूराव वामन राणे यांच्या बागेत ६०५ ग्रॅम वजनाचा हापूस आंबा आढळून आला आहे. या भागात आढळून आलेले हे या हापूसचे सर्वाधिक वजनाचे फळ आहे.
आंबा काढणी करीत असताना श्री. राणे यांना काही झाडांवरील फळे नियमित आंब्यांपेक्षा आकाराने मोठी दिसून आली. त्यामुळे त्यांनी या फळांचे वजन केले असता एका फळांचे वजन ६०५ ग्रॅम आढळून आले. ४५० ग्रॅम ते ६०० ग्रॅमपर्यंत सरासरी फळे दिसून येत आहेत.
साधारणपणे आंबा फळाचे वजन ३०० ग्रॅम ते ३५० ग्रॅम असते. या बागेचे व्यवस्थापन श्री. राणे हे नैसर्गिकरीत्या व सेंद्रिय पद्धतीने करतात. या फळांची माहिती मिळाल्यानंतर तालुका कृषी विभागाचे अमोल सदावर्ते, कृषी सहायक एस. व्ही. उलपे, मंडळ कृषी अधिकारी प्रदीप खाडे यांनी प्रत्यक्ष जाऊन पाहणी केली. वजनाची देखील खात्री केली.
Apr
Apr
Feb
Feb
- 1
- 2