​   Follow us on        

नवी दिल्ली: भारतीय रेल्वेने आयआरसीटीसी (IRCTC) द्वारे तिकीट बुक करणाऱ्या प्रवाशांसाठी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. सोमवार, ५ जानेवारी २०२६ पासून आधार-प्रमाणित (Aadhaar-authenticated) वापरकर्त्यांसाठी तिकीट बुकिंगची वेळ वाढवण्यात आली आहे. प्रवाशांना सुलभता मिळावी आणि दलालांच्या गैरप्रकारांना आळा बसावा, या उद्देशाने हा बदल करण्यात आला आहे.

​काय आहे नवा बदल?

​बुकिंगची नवीन वेळ: ज्या वापरकर्त्यांचे IRCTC खाते आधारशी लिंक आहे, त्यांना आता रिझर्व्हेशन विंडो उघडण्याच्या पहिल्या दिवशी सकाळी ८:०० ते संध्याकाळी ४:०० वाजेपर्यंत तिकीट बुक करता येईल.

​जुना नियम: ४ जानेवारीपर्यंत ही वेळ केवळ सकाळी ८:०० ते दुपारी १२:०० वाजेपर्यंत मर्यादित होती.

​कोणासाठी लागू? हा बदल केवळ ऑनलाइन (IRCTC वेबसाइट किंवा ॲप) तिकीट बुकिंग करणाऱ्या आधार-लिंक वापरकर्त्यांसाठी आहे. रेल्वे स्टेशनवरील पीआरएस (PRS) काउंटरवरील प्रक्रियेत कोणताही बदल झालेला नाही.

​चार्ट तयार होण्याच्या वेळेतही बदल

​रेल्वेने गाड्यांच्या चार्ट तयार करण्याच्या वेळेबाबतही नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत:

​सकाळी ५:०१ ते दुपारी २:०० दरम्यान सुटणाऱ्या गाड्यांचा पहिला चार्ट प्रवासाच्या आदल्या दिवशी रात्री ८:०० वाजेपर्यंत तयार केला जाईल.

​दुपारी २:०१ नंतर सुटणाऱ्या किंवा रात्री उशिरा सुटणाऱ्या गाड्यांचा पहिला चार्ट गाडी सुटण्याच्या किमान १० तास आधी तयार केला जाईल.

​महत्त्वाचे मुद्दे

​रेल्वेने गेल्या वर्षीपासून जनरल रिझर्व्हेशन सुरू झाल्यानंतर पहिल्या १५ मिनिटांसाठी आधार पडताळणी अनिवार्य केली होती.

​२९ डिसेंबर २०२५ रोजी हा कालावधी दुपारी १२ वाजेपर्यंत वाढवण्यात आला होता, जो आता ५ जानेवारीपासून संध्याकाळी ४ वाजेपर्यंत करण्यात आला आहे.

​या निर्णयामुळे खऱ्या प्रवाशांना तिकीट मिळणे सोपे होणार असून अनधिकृत एजंट्सवर लगाम बसेल, अशी रेल्वेला अपेक्षा आहे.

   Follow us on        

नवी दिल्ली: वाढती प्रवासी संख्या आणि रेल्वे प्रवासाची वाढती मागणी लक्षात घेता, भारतीय रेल्वेने आगामी ५ वर्षांत देशातील प्रमुख शहरांमधील रेल्वेगाड्या हाताळण्याची क्षमता दुप्पट करण्याचा महत्त्वाकांक्षी आराखडा तयार केला आहे. रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या संदर्भात माहिती दिली असून, सन २०३० पर्यंत ही क्षमता वाढवण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.

​या योजनेचा मुख्य भर गर्दी कमी करणे, नवीन गाड्या सुरू करणे आणि देशभरातील कनेक्टिव्हिटी सुधारणे यावर असेल.

​पुणे आणि मुंबईसह ४८ शहरांची निवड

​रेल्वे मंत्रालयाने या प्रकल्पासाठी देशातील ४८ प्रमुख शहरांची यादी प्रसिद्ध केली आहे. यामध्ये मुंबई, पुणे, नागपूर, दिल्ली, कोलकाता, चेन्नई आणि हैदराबाद यांसारख्या महानगरांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, केवळ मुख्य टर्मिनल्सवर भार न टाकता आजूबाजूच्या उपनगरीय स्थानकांचाही विकास केला जाणार आहे.

​पुणे शहराचे उदाहरण: पुणे स्टेशनवरील ताण कमी करण्यासाठी हडपसर, खडकी आणि आळंदी या स्थानकांचा विकास करून तिथे प्लॅटफॉर्म आणि स्टॅब्लिंग लाईन्सची संख्या वाढवली जाईल.

​क्षमतेत वाढ करण्यासाठी ‘हे’ असतील ४ मुख्य टप्पे:

​१. टर्मिनल विस्तार: विद्यमान टर्मिनल्सवर अतिरिक्त प्लॅटफॉर्म, स्टॅब्लिंग लाईन्स आणि पिट लाईन्सची निर्मिती करणे.

२. नवीन टर्मिनल्स: शहरी भागाच्या परिसरात नवीन रेल्वे टर्मिनल्स शोधणे आणि विकसित करणे.

३. देखभाल सुविधा: गाड्यांच्या देखभालीसाठी ‘मेगा कोचिंग कॉम्प्लेक्स’ उभारणे.

४. तांत्रिक सुधारणा: सिग्नल यंत्रणेचे आधुनिकीकरण, मल्टी-ट्रॅकिंग आणि रेल्वे यार्डांमधील अडथळे दूर करणे.

​तात्काळ आणि दीर्घकालीन नियोजन

​हा प्रकल्प जरी २०३० पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य असले, तरी प्रवाशांना याचा लाभ लवकरात लवकर मिळावा यासाठी कामांची विभागणी ‘तात्काळ’, ‘अल्पकालीन’ आणि ‘दीर्घकालीन’ अशा तीन श्रेणींमध्ये करण्यात आली आहे. उपनगरीय (Suburban) आणि लांब पल्ल्याच्या (Non-suburban) अशा दोन्ही प्रकारच्या वाहतुकीसाठी स्वतंत्र नियोजन केले जाणार आहे.

​”आम्ही प्रवासी मागणी पूर्ण करण्यासाठी आणि स्थानकांवरील गर्दी कमी करण्यासाठी कोचिंग टर्मिनल्सचा विस्तार करत आहोत. या निर्णयामुळे रेल्वे नेटवर्क अधिक सक्षम होईल आणि कनेक्टिव्हिटी सुधारेल.”

— अश्विनी वैष्णव, केंद्रीय रेल्वेमंत्री

​यादीतील काही प्रमुख शहरे:

​दिल्ली, मुंबई, कोलकाता, चेन्नई, बेंगळुरू, अहमदाबाद, पुणे, नागपूर, वाराणसी, कानपूर, जयपूर, लखनौ, पटना आणि गुवाहाटी यांसह एकूण ४८ शहरांचा या विशेष योजनेत समावेश आहे.

​या निर्णयामुळे येत्या काळात रेल्वे प्रवाशांना अधिक गाड्या, कमी प्रतीक्षा यादी आणि स्थानकांवर चांगल्या सुविधा मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

शहरांची यादी 

​१. दिल्ली (Delhi)

२. मुंबई (Mumbai – CR, WR)

३. कोलकाता (Kolkata – ER, SER, Metro)

४. चेन्नई (Chennai)

५. हैदराबाद (Hyderabad)

६. बेंगळुरू (Bangalore)

७. अमदावाद (Amdavad)

८. पटणा (Patna)

९. लखनौ (Lucknow – NR, NER)

१०. पुणे (Pune)

११. नागपूर (Nagpur – CR, SECR)

१२. वाराणसी (Varanasi – NR, NER)

१३. कानपूर (Kanpur)

१४. गोरखपूर (Gorakhpur)

१५. मथुरा (Mathura)

१६. अयोध्या (Ayodhya)

१७. आग्रा (Agra)

१८. पं. दीनदयाळ उपाध्याय जंक्शन (Pt Deen Dayal Upadhyay Jn)

१९. चंदीगड (Chandigarh)

२०. लुधियाना (Ludhiana)

२१. अमृतसर (Amritsar)

२२. इंदूर (Indore)

२३. भोपाळ (Bhopal)

२४. उज्जैन (Ujjain)

२५. जम्मू (Jammu)

२६. जोधपूर (Jodhpur)

२७. जयपूर (Jaipur)

२८. वडोदरा (Vadodara)

२९. सुरत (Surat)

३०. मडगाव (Madgaon)

३१. कोचीन (Cochin)

३२. पुरी (Puri)

३३. भुवनेश्वर (Bhubaneshwar)

३४. विशाखापट्टणम (Vishakhapatnam)

३५. विजयवाडा (Vijaywada)

३६. तिरुपती (Tirupati)

३७. हरिद्वार (Haridwar)

३८. गुवाहाटी (Guwahati)

३९. भागलपूर (Bhagalpur)

४०. मुझफ्फरपूर (Muzaffarpur)

४१. दरभंगा (Darbhanga)

४२. गया (Gaya)

४३. मैसूर (Mysore)

४४. कोइम्बतूर (Coimbatore)

४५. टाटानगर (Tatanagar)

४६. रांची (Ranchi)

४७. रायपूर (Raipur)

४८. बरेली (Bareilly)

   Follow us on        

नवी दिल्ली: रेल्वे रुळांवर होणारे हत्ती आणि इतर वन्यजीवांचे अपघात रोखण्यासाठी भारतीय रेल्वेने आता आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आधारित यंत्रणा अधिक सक्षम करण्याचा निर्णय घेतला आहे. रेल्वे रुळांवरून जाणाऱ्या वन्यजीवांच्या सुरक्षिततेसाठी ‘गजराज’ सारख्या प्रगत तंत्रज्ञानाचा विस्तार केला जात आहे.

​काय आहे ही नवीन प्रणाली?

​भारतीय रेल्वेने विकसित केलेली ही AI-आधारित यंत्रणा प्रामुख्याने ‘इंट्र्यूजन डिटेक्शन सिस्टम’ (IDS) वर आधारित आहे. ही प्रणाली खालीलप्रमाणे काम करते:

​सेन्सर्सचा वापर: रेल्वे रुळांच्या कडेला बसवलेले ऑप्टिकल फायबर सेन्सर्स वन्यजीवांच्या हालचालींमुळे होणारी कंपने (Vibrations) ओळखतात.

​त्वरित इशारा: जर एखादा हत्ती किंवा मोठा प्राणी रुळांच्या जवळ आला, तर ही प्रणाली तात्काळ लोको पायलट (रेल्वे चालक) आणि स्टेशन मास्टरला अलर्ट पाठवते.

​वेग मर्यादा: इशारा मिळताच चालक ट्रेनचा वेग कमी करू शकतो किंवा थांबवू शकतो, ज्यामुळे अपघात टळतात.

ही यंत्रणा हवामानातील बदल आणि काही अपवाद वगळता  प्राण्यांच्या हालचालींची अचूक ओळख पटवते. सुरुवातीला आसाम आणि पश्चिम बंगालच्या काही भागांत यशस्वी चाचणी झाल्यानंतर, आता ही यंत्रणा झारखंड, ओडिसा आणि तामिळनाडू यांसारख्या राज्यांतील ७०० किलोमीटरपेक्षा जास्त रेल्वे मार्गांवर लागू केली जाणार आहे. यामुळे जंगलातून जाणाऱ्या रेल्वे मार्गांवर वन्यजीवांचा जीव वाचवण्यास मोठी मदत होणार आहे.

​भारतीय रेल्वेचे हे पाऊल आधुनिक तंत्रज्ञान आणि निसर्ग संवर्धन यांचा उत्तम मेळ घालणारे आहे. यामुळे ‘रेल्वे-हत्ती संघर्ष’ कमी होऊन वन्यजीवांचे प्राण वाचण्यास मदत होईल.

   Follow us on        

New Delhi: Starting December 23, 2025, Indian Railways has implemented a mandatory Aadhaar-based OTP (One-Time Password) verification process for Tatkal and Premium Tatkal bookings on 100 specific train routes. This security measure aims to streamline the booking process and ensure authentic passenger verification for high-demand services.

​The updated list includes several major long-distance express and superfast trains across the country. Passengers planning to book last-minute tickets on these routes should ensure their Aadhaar is linked to their current mobile number to receive the necessary OTP.

Train List for Aadhaar OTP-Based Tatkal Booking

​The following trains require Aadhaar-based OTP verification for Tatkal and Premium Tatkal bookings as of December 23, 2025:

1. ​19037 – AVADH EXP
2. ​22538 – KUSHINAGAR EX
3. ​12150 – SOU PUNE EXP
4. ​18045 – EAST COAST EXP
5. ​12142 – PPTA LTT EXP
6. ​12864 – SMVB HOWRAH E
7. ​19484 – SHC ADI EXP
8. ​20103 – LTT AMH SF EXP
9. ​12628 – KARNATAKA EXP
10. ​12841 – COROMANDAL EX
11. ​15065 – GKP PNVL EXP
12. ​22177 – MAHANAGARI EX
13. ​15017 – LTT GKP EXPRES
14. ​12566 – BIHAR S KRANTI
15. ​12860 – GITANJALI EXP
16. ​12488 – SEEMANCHAL EX
17. ​12534 – PUSHPAK EXPRE
18. ​15484 – MAHANANDA EXF
19. ​14707 – RANAKPUR EXP
20. ​19490 – GKP ADI EXPRES
21. ​19046 – TAPTI GANGA EXI
22. ​11072 – KAMAYANI EXP
23. ​12506 – NORTH EAST EXP
24. ​12779 – GOA EXPRESS
25. ​15657 – BRAHMPUTRA MA
26. ​12479 – SURYA NAGARI E
27. ​12562 – SWTANTRTA S EX
28. ​12780 – GOA EXPRESS
29. ​15018 – GKP LTT EXP
30. ​19483 – ADI SHC EXP
31. ​12245 – SMVB DURONTO
32. ​15708 – ASR KIR EXPRES
33. ​12656 – NAVAJIVAN SF EX
34. ​20495 – JU HDP SF EXP
35. ​22178 – MAHANAGARI EX
36. ​22956 – KUTCH EXPRESS
37. ​12168 – BNRS LTT SF EXP
38. ​12704 – FALAKNUMA SF E
39. ​15066 – PNVL GKP EXPRE
40. ​12246 – DURONTO EXPRE
41. ​12791 – SC DNR SF EXP
42. ​12956 – JP MMCT SF EXP
43. ​12988 – AII SDAH SF EXP
44. ​11071 – KAMAYANI EXPRE
45. ​12149 – PUNE SOU EXP
46. ​12167 – LTT BANARAS EX
47. ​12618 – MNGLA LKSDP EX
48. ​12809 – HOWRAH MAIL
49. ​12558 – SAPT KRANTI EXE
50. ​12445 – UTTAR S KRANTI
51. ​13202 – LTT RAJGIR EXP
52. ​15910 – AVADH ASSAM EX
53. ​19020 – HW BDTS EXP
54. ​12322 – KOLKATA MAIL
55. ​12554 – VAISHALI EXP
56. ​13006 – ASR HWH MAIL
57. ​18463 – PRASHANTHI EXA
58. ​12368 – VIKRAMSHILA EXI
59. ​14701 – ARAVALI EXPRES
60. ​14702 – ARAVALI EXP
61. ​22158 – MS CSMT SF EXP
62. ​12926 – PASCHIM EXPRES
63. ​20629 – SABARI SF EXPRE
64. ​15048 – PURVANCHAL EX
65. ​12112 – AMI CSMT SF EXP
66. ​12555 – GORAKHDHAM EX
67. ​12724 – TELANGANA EXP
68. ​18046 – EAST COAST EXP
69. ​12225 – KAIFIYAT EXP
70. ​12237 – BEGUMPURA EXF
71. ​12650 – YPR SAMPARK KA
72. ​13352 – ALLP DHN EXPRE
73. ​14006 – LICHCHIVI EXP
74. ​12295 – SANGHAMITRA EX
75. ​17058 – DEVAGIRI EXP
76. ​12312 – NETAJI EXPRESS
77. ​12141 – PATLIPUTRA EXP
78. ​11003 – TUTARI EXPRESS
79. ​12238 – BEGUMPURA EXA
80. ​12565 – BIHAR S KRANTI
81. ​12626 – KERALA EXPRESS
82. ​12627 – KARNATAKA EXP
83. ​12737 – GOUTAMI SF EXP
84. ​22160 – MAS CSMT SF EX
85. ​12859 – GITANJALI EXP
86. ​19032 – YOGA EXPRESS
87. ​20111 – ΚΟΝΚΑΝ ΚANYA E
88. ​22419 – SUHAILDEV SFAS
89. ​12226 – KAIFIYAT EXP
90. ​12916 – ASHRAM EXPRES
91. ​12716 – SACHKHAND EXP
92. ​14205 – AYODHYA EXPRE
93. ​11078 – JHELUM EXPRES
94. ​12367 – VIKRAMSHILA EX
95. ​12556 – GORAKHDHAM EX
96. ​12559 – SHIV GANGA EXP
97. ​12842 – COROMANDEL EX
98. ​13106 – BUI SDAH EXP
99. ​13351 – DHN ALAPPUZHA
100. ​14217 – UNCHAHAR EXP

   Follow us on        

​नवी दिल्ली:भारतीय रेल्वेने आपल्या प्रवासी भाड्यात बदल (Rationalisation) करण्याची घोषणा केली असून, हे नवे दर २६ डिसेंबर २०२५ पासून लागू होणार आहेत. रेल्वेने वाढता परिचालन खर्च आणि पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणासाठी हा निर्णय घेतला आहे.

​भाडेवाढीचे मुख्य तपशील:

​रेल्वेने दिलेल्या माहितीनुसार, प्रवासाच्या अंतराप्रमाणे आणि श्रेणीनुसार दरवाढ खालीलप्रमाणे असेल:

​उपनगरीय रेल्वे (Suburban): लोकल रेल्वेच्या भाड्यात कोणतीही वाढ करण्यात आलेली नाही.

​मासिक पास (MST): मासिक पासच्या दरांमध्ये कोणताही बदल होणार नाही.

​पॅसेंजर (Ordinary Class): २१५ किमी पर्यंतच्या प्रवासासाठी कोणतेही अतिरिक्त भाडे आकारले जाणार नाही. २१५ किमी पेक्षा जास्त अंतरासाठी १ पैसा प्रति किमी या दराने वाढ होईल.

​मेल/एक्स्प्रेस (Non-AC): या श्रेणीसाठी २ पैसे प्रति किमी भाडेवाढ करण्यात आली आहे.

​एसी क्लास (AC Class): एसी श्रेणीतील प्रवासासाठी सुद्धा २ पैसे प्रति किमी जादा मोजावे लागतील.

​उदाहरणादाखल: जर एखादा प्रवासी नॉन-एसी कोचमधून ५०० किमीचा प्रवास करत असेल, तर त्याला केवळ १० रुपये अधिक द्यावे लागतील.

​का घेतली ही दरवाढ?

​वाढता खर्च: रेल्वेच्या मनुष्यबळाचा खर्च १,१५,००० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला असून पेन्शनचा खर्च ६०,००० कोटी रुपये झाला आहे. २०२४-२५ मध्ये एकूण परिचालन खर्च २,६३,००० कोटी रुपये इतका आहे.

​सुविधा आणि सुरक्षा: सुरक्षितता सुधारणे आणि नेटवर्क विस्तारण्यासाठी लागणारा निधी उभारणे हा यामागील उद्देश आहे.

​अपेक्षित उत्पन्न: या भाडेवाढीमुळे रेल्वेला या वर्षी सुमारे ६०० कोटी रुपयांचे अतिरिक्त उत्पन्न मिळण्याची शक्यता आहे.

​रेल्वेने स्पष्ट केले आहे की, जरी भाड्यात थोडी वाढ झाली असली तरी, गरिबांवर आणि दररोज प्रवास करणाऱ्यांवर याचा मोठा बोजा पडणार नाही याची काळजी घेण्यात आली आहे.

   Follow us on        

नवी दिल्ली:

भारतीय रेल्वेने रेल्वे तिकीट आरक्षणाच्या (Railway Reservation) प्रक्रियेत मोठे बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. प्रवाशांच्या सोयीसाठी आणि पारदर्शकता वाढवण्यासाठी आता आगाऊ आरक्षण कालावधीच्या (ARP) पहिल्या दिवशी तिकीट बुक करण्यासाठी ‘आधार प्रमाणीकरण’ (Aadhar Authentication) बंधनकारक करण्यात आले आहे. रेल्वे बोर्डाकडून या संदर्भात नवीन वेळापत्रक जारी करण्यात आले असून, हा बदल टप्प्याटप्प्याने लागू केला जाणार आहे.

​नव्या निर्णयानुसार काय बदलणार?

​आगाऊ आरक्षणाच्या पहिल्या दिवशी ऑनलाइन तिकीट बुक करणाऱ्या प्रवाशांना त्यांचे आयआरसीटीसी (IRCTC) खाते आधारशी जोडणे आवश्यक असेल. हे नियम खालील तारखांपासून लागू होतील:

 

२९ डिसेंबर २०२५: सकाळी ०८:०० ते दुपारी १२:०० वाजेपर्यंत केवळ आधार प्रमाणीकृत युजर्सच तिकीट बुक करू शकतील.

​०५ जानेवारी २०२६: आधार प्रमाणीकरणाची ही वेळ वाढवून सकाळी ०८:०० ते दुपारी ०४:०० वाजेपर्यंत करण्यात येईल.

​१२ जानेवारी २०२६: आगाऊ आरक्षणाच्या पहिल्या दिवशी पूर्ण वेळ (सकाळी ०८:०० ते रात्री १२:०० वाजेपर्यंत) केवळ आधार लिंक असलेल्या खात्यांवरूनच बुकिंग करता येईल.

 

​काऊंटर बुकिंगवर परिणाम नाही

​रेल्वे बोर्डाने स्पष्ट केले आहे की, हा बदल केवळ ऑनलाइन आरक्षणासाठी (Online Booking) लागू आहे. रेल्वे स्थानकांवरील संगणकीकृत पीआरएस (PRS) काऊंटरवरून तिकीट बुक करण्याच्या पद्धतीत कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही.

​रेल्वे बोर्डाचे संचालक (पॅसेंजर मार्केटिंग) संजय मनोचा यांनी या संदर्भातील अधिकृत आदेश जारी केले आहेत. त्यामुळे प्रवाशांनी कोणत्याही अडथळ्याविना तिकीट मिळवण्यासाठी आपले IRCTC खाते वेळेत आधारशी लिंक करण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.

   Follow us on        

नवी दिल्ली: केंद्रीय रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी वंदे भारत एक्सप्रेस गाड्यांमध्ये प्रदेश-विशेष स्थानिक खाद्यपदार्थ (Regional Cuisine) सुरु करण्याचे निर्देश दिले आहेत. प्रवाशांचा अनुभव अधिक समृद्ध करणे, ज्या भागातून रेल्वे प्रवास करते तिथली सांस्कृतिक ओळख आणि पाककृतींमधील विविधता दर्शवणे हा या निर्णयामागील मुख्य उद्देश आहे. रेल्वेतील ऑन-बोर्ड सेवा सुधारण्यासाठी आणि स्थानिक संस्कृतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी ही योजना टप्प्याटप्प्याने सर्व लांब पल्ल्याच्या गाड्यांपर्यंत वाढवली जाईल.

आयआरसीटीसी (IRCTC) तिकीट प्रणालीतील सुधारणा:

रेल्वे मंत्रालयाने आयआरसीटीसी (IRCTC) तिकीट प्लॅटफॉर्मवरील सेवांच्या गुणवत्तेचा आढावा घेतला. कठोर ओळख पडताळणी आणि प्रगत तपास यंत्रणा लागू केल्यामुळे बनावट युजर खात्यांवर मोठी कारवाई करण्यात यश आले असून, आतापर्यंत ३.०३ कोटी बनावट खाती निष्क्रिय करण्यात आली आहेत. या सुधारणांमुळे दररोज तयार होणाऱ्या नवीन युजर आयडीची संख्या एक लाखावरून सुमारे ५,००० पर्यंत खाली आली आहे, ज्यामुळे तिकीट बुकिंग प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता येणे अपेक्षित आहे.

   Follow us on        

जोधपूर : देशातील पहिला ‘वंदे भारत स्लीपर कोच’ आता मराठवाड्यातील लातूर येथे तयार केला जात आहे. ही रेल्वे कोच निर्मिती भारतातील मोठा औद्योगिक टप्पा मानला जात असून, या कोचची देखभाल आणि दुरुस्ती मात्र राजस्थानातील जोधपूर येथे करण्यात येणार आहे.

रेल्वेच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पहिल्या स्लीपर कोचचे काम जून २६ पर्यंत पूर्ण केले जाईल. त्यानंतर हे स्लीपर कोच प्रवाशांच्या सेवेसाठी तयार होतील. सध्या लातूर येथे या कोचचे उत्पादन जलदगतीने सुरू आहे. ‘वंदे भारत’ एक्सप्रेसच्या स्लीपर आवृत्तीमुळे देशांतर्गत लांब पल्ल्याच्या प्रवासाला नवीन वेग आणि आराम मिळणार आहे.

देखभाल-दुरुस्ती साठी राजस्थानात डेपो तयार

जोधपूर येथे ‘वंदे भारत स्लीपर कोच’च्या देखभाल आणि दुरुस्तीसाठी विशेष डेपो तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. रेल्वे बोर्डाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सध्या चार नवीन डेपो देशभरात उभारण्याचा प्रस्ताव आहे. हे डेपो दिल्ली, बिजनौर, मंगळुरू आणि मुंबईजवळ तयार करण्यात येतील.

या डेपोंमधून ट्रेनचे नियमित तांत्रिक तपासणी, दुरुस्ती आणि देखभाल केली जाईल. जोधपूर डेपोचे पहिले टप्पेचे काम २०२६ च्या मध्यापर्यंत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे.

पुण्यातील कंपनीकडे कंत्राट

डेपो निर्मितीचे कंत्राट पुण्यातील नामांकित खासगी कंपनीकडे देण्यात आले आहे. या कंपनीने आधीच प्राथमिक पायाभूत सुविधा उभारण्याचे काम सुरू केले आहे. जोधपूर डेपोमध्ये कोचची तांत्रिक तपासणी, सफाई, आणि लहान-मोठ्या दुरुस्तींचे काम होईल.

‘मेक इन लातूर’चा अभिमान

लातूर रेल कोच फॅक्टरीमध्ये तयार होणाऱ्या ‘वंदे भारत स्लीपर कोच’ला ‘मेक इन लातूर’ अशी ओळख मिळाली आहे. देशातील अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून हे कोच बनवले जात आहेत. या कोचमध्ये उत्तम गुणवत्ता, जास्त सुरक्षा आणि प्रवाशांसाठी अधिक आरामदायी सुविधा देण्यात आल्या आहेत.

रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या मते, पहिल्या टप्प्यात ११० स्लीपर कोच तयार होणार असून, दुसऱ्या टप्प्यात ही संख्या २०० पर्यंत वाढवली जाणार आहे. त्यामुळे पुढील काही वर्षांत देशभरात वंदे भारत स्लीपर ट्रेनचे जाळे मजबूत होईल.

एकंदरीत, लातूर येथे तयार होणारे स्लीपर कोच आणि राजस्थानात होणारी त्यांची देखभाल ही भारतीय रेल्वेच्या आत्मनिर्भर भारत मोहिमेतील मोठी झेप ठरत आहे. ‘मेक इन लातूर’चा हा प्रकल्प मराठवाड्यासाठीही औद्योगिक विकासाचे नवे दार उघडणारा ठरणार आहे.