कोल्हापूर जिल्ह्यातील गगनबावडा तालुक्यातील किरवे गावातील १३ महिलांनी श्रमदान करून गेल्या १० ते १२ वर्षांपासून दुर्लक्षित असलेली सार्वजनिक विहीर स्वच्छ व पुनरुज्जीवित केली.

‘मातीतील सोने’ महिला शेतकरी गटाच्या महिलांनी कोणतीही आर्थिक मदत न घेता केवळ कुदळ, खोरे आणि विळ्यांच्या सहाय्याने २ ते ३ तासांत हा पाण्याचा स्रोत पुन्हा वापरायोग्य बनवला.  

​   Follow us on        

​कोल्हापूर जिल्ह्यातील गगनबावडा तालुक्यात असलेल्या किरवे गावात गेल्या एका दशकाहून अधिक काळापासून वापराविना पडून असलेल्या एका सार्वजनिक विहिरीला अखेर नवजीवन मिळाले आहे. गावात नदीचे पाणी उपलब्ध झाल्यामुळे या विहिरीचा वापर हळूहळू थांबला होता आणि त्याकडे सर्वांचे दुर्लक्ष झाले होते. काळाच्या ओघात विहिरीकडे जाणारी पायवाट झाडाझुडपांनी आणि काटेरी वेलींनी व्यापून गेली होती, तर विहिरीच्या पात्रात मोठा गाळ व कचरा साचला होता. पाणी हाताशी असूनही तिथपर्यंत पोहोचणे अशक्य झाल्यामुळे हा महत्त्वाचा नैसर्गिक जलस्रोत पडून राहिला होता.

​यंदाच्या पावसाळ्यात पावसाने दिलेली ओढ आणि पाण्याची वाढती गरज लक्षात घेऊन गावातील महिलांनी पुढाकार घेण्याचे ठरवले. ‘फार्मर कप’ स्पर्धेच्या निमित्ताने एकत्र आलेल्या ‘मातीतील सोने’ या महिला शेतकरी गटातील १३ महिलांनी या समस्येवर मात करण्याचा संकल्प केला. शेतीकामात भाताचे योग्य बियाणे निवडणे, उगवण क्षमता तपासणे, गादीवाफे तयार करणे, रासायनिक व जैविक बीजप्रक्रिया, दशपर्णी अर्क आणि सेंद्रिय खतांचा वापर अशा विविध गोष्टी शिकत असतानाच, त्यांनी आपली हीच एकजुट गावाच्या पाणीप्रश्नावर मात करण्यासाठी वापरण्याचे ठरवले.

​या महिलांनी सुरुवातीला विहिरीपर्यंत जाणारी पायवाट झाडे-झुडपे आणि काटेरी वेली छाटून पूर्णपणे स्वच्छ केली. त्यानंतर विहिरीच्या सभोवतालचा परिसर साफ करून विहिरीच्या पात्रातील कचरा आणि गाळ बाहेर काढला. हे कठीण वाटणारे काम करण्यासाठी त्यांनी कोणत्याही बाहेरील मदतीची किंवा आर्थिक खर्चाची वाट पाहिली नाही. आपल्या घरातील शेतीसाठी लागणारी कुदळ, खोरे आणि विळे यांसारखी साधी साधने घेऊन त्यांनी स्वतः श्रमदान केले आणि अवघ्या २ ते ३ तासांच्या कालावधीत संपूर्ण विहीर स्वच्छ करून दाखवली.

​विहीर पुन्हा वापरात आल्यामुळे गावातील महिलांची पाण्यासाठी होणारी पायपीट थांबण्यास मदत होणार आहे. आता कपडे धुण्यासाठी, जनावरांना पाजण्यासाठी आणि इतर घरगुती कामांसाठी गावकऱ्यांना पाण्याचा एक अतिरिक्त आणि भरवशाचा स्रोत उपलब्ध झाला आहे. उन्हाळ्यात किंवा ऐन गरजेच्या वेळी जेव्हा पाण्याची टंचाई निर्माण होते, तेव्हा वर्षांनुवर्षे दुर्लक्षित राहिलेली ही विहीर संपूर्ण गावासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.

​महिलांच्या या यशस्वी प्रयत्नाबद्दल आनंद व्यक्त करताना गटाच्या नियंत्रक जयश्री पाटील म्हणाल्या की, महिला गटाच्या माध्यमातून एकत्र आल्यामुळे आमच्यातील आत्मविश्वास खूप वाढला आहे. एकत्र येऊन काम केले तर कितीही मोठी अडचण किंवा आव्हान असले, तरी त्यावर एकत्रितपणे मार्ग काढता येतो, हे यावरून सिद्ध झाले आहे. आज आपल्या स्वतःच्या कष्टांचा आणि प्रयत्नांचा संपूर्ण गावाला फायदा होत असल्याचे पाहून मनस्वी समाधान वाटत असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

   Follow us on   

​महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) ताफ्यात लवकरच ५,३०० नवीन साध्या व वातानुकूलित बसगाड्या टप्प्याटप्प्याने समाविष्ट केल्या जाणार आहेत. या नव्या गाड्यांच्या खरेदी करारातच ‘ब्रेथ ॲनालायझर’ ही अत्याधुनिक सुरक्षा प्रणाली बसवणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. या नव्या तंत्रज्ञानामुळे नशेत असलेल्या चालकाला आता गाडी सुरू करणेच अशक्य होणार आहे.

​रातराणी आणि लांब पल्ल्याच्या प्रवासादरम्यान काही एसटी चालकांनी मद्यप्राशन करून वाहने चालवल्याच्या, प्रवाशांशी गैरवर्तन केल्याच्या आणि अधिकृत थांब्यांवर नियोजित वेळेपेक्षा जास्त वेळ गाडी थांबवून ठेवल्याच्या अनेक तक्रारी महामंडळाकडे आल्या होत्या. प्रवाशांच्या जिवाशी खेळणाऱ्या या प्रकारांवर कडक नियंत्रण मिळवण्यासाठी आणि अपघातांचे प्रमाण शून्यावर आणण्यासाठी एसटी महामंडळाने ‘झिरो टॉलरन्स’ धोरण स्वीकारत हा निर्णय घेतला आहे.

​या नव्या प्रणालीच्या कार्यपद्धतीनुसार, बस चालकाने गाडी सुरू करण्यापूर्वी या यंत्रात फुंकर मारणे आवश्यक असेल. चालकाच्या श्वासातील दारूचे प्रमाण ठरवून दिलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त आढळल्यास, ही प्रणाली तत्काळ एसटीचा स्टार्टर लॉक करेल. यामुळे बस स्थानकातून किंवा डेपोतून बाहेर पडण्यापूर्वीच मद्यपी चालकाचा प्रयत्न हाणून पाडला जाईल.

​महामंडळाच्या ताफ्यात येणाऱ्या एकूण ५,३०० गाड्यांपैकी सुमारे ३,००० बस टाटा कंपनीकडून आणि उरलेल्या गाड्या अशोक लेलँड कंपनीकडून तयार केल्या जाणार आहेत. याशिवाय, आसनी आणि शयनयान (स्लीपर) श्रेणीतील सुमारे ३०० बस व्हॉल्वो कंपनीकडून पुरवल्या जातील. परिवहन मंत्री आणि एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी यासंदर्भातील माहिती दिली आहे.

​या सर्व नव्या बसगाड्यांच्या सुरक्षेची आणि ब्रेथ ॲनालायझर यंत्रणेच्या कार्यक्षमतेची जबाबदारी संबंधित उत्पादक कंपन्यांवरच सोपवण्यात आली आहे. टाटा आणि अशोक लेलँड कंपन्यांकडे पुढील ७ वर्षांसाठी, तर व्हॉल्वो कंपनीकडे १२ वर्षांसाठी देखभाल दुरुस्तीचे कंत्राट असेल. या महिन्यात ऑक्टोबरअखेर कार्यादेश देऊन जानेवारी २०२७ पासून या सर्व नव्या गाड्या टप्प्याटप्प्याने प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होणार आहेत.

   Follow us on   

भारतीय चित्रपटसृष्टीतील नामांकित आणि ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे आज पहाटेच्या सुमारास दुःखद निधन झाले. वयाच्या ७५ व्या वर्षी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला असून त्यांच्या या अचानक जाण्याने संपूर्ण कलाविश्वावर आणि चाहत्यांवर शोककळा पसरली आहे.

​मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, गोव्यातील त्यांच्या निवासस्थानी ते अचानक बेशुद्ध अवस्थेत आढळून आले होते. परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन त्यांना तातडीने जवळच्या रुग्णालयात उपचारासाठी हलवण्यात आले.

​वैद्यकीय पथकाने त्यांच्यावर तत्काळ उपचार सुरू केले, मात्र वैद्यकीय तपासाअंती डॉक्टरांनी त्यांना मृत घोषित केले. त्यांच्या निधनाचे वृत्त समजताच मनोरंजन क्षेत्रातील सर्वच स्तरांतून तीव्र हळहळ व्यक्त केली जात आहे.

​आपल्या सहज, आक्रमक आणि अष्टपैलू अभिनयाने नाना पाटेकर यांनी अनेक दशके प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. नाटक, मराठी आणि हिंदी सिनेसृष्टीत त्यांनी आपल्या सशक्त अभिनयाच्या जोरावर एक वेगळी आणि अढळ ओळख निर्माण केली होती.

​त्यांच्या या अकाली एक्झिटमुळे अभिनय क्षेत्रातील एका मोठ्या अध्यायाचा अंत झाला असून कधीही भरून न निघणारी पोकळी निर्माण झाली आहे. रसिक प्रेक्षक आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांकडून त्यांना श्रद्धांजली वाहिली जात आहे.

   Follow us on   

मान्सूनने परतीचा प्रवास सुरू केल्यानंतर महाराष्ट्रातील बहुतांश भागांत उन्हाची तीव्रता आणि उकाडा मोठ्या प्रमाणावर वाढू लागला आहे. राज्यात कोरड्या व उष्ण हवामानाची परिस्थिती निर्माण झाली असून, यामुळे नागरिकांचे दैनंदिन जीवन प्रभावित होत आहे.

​हवामानातील या अचानक झालेल्या बदलामुळे आणि वाढत्या उष्णतेमुळे शालेय विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यावर प्रतिकूल परिणाम होत असल्याचे दिसून येत आहे. हीच गंभीर बाब लक्षात घेऊन माजी आमदार वैभव नाईक यांनी राज्याचे शालेय शिक्षणमंत्री दादाजी भुसे यांना पत्र पाठवून सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील शाळा दुपारऐवजी सकाळच्या सत्रात भरवण्याची विनंती केली आहे.

​सिंधुदुर्ग जिल्ह्याचा समावेश आधीच दुष्काळग्रस्त भागात झालेला असून, सध्या पावसाअभावी उन्हाच्या तीव्र झळा आणि दिवसेंदिवस वाढणारे तापमान यामुळे परिस्थिती अधिक कठीण झाली आहे. दुपारच्या सत्रात शाळा असल्याने लहान मुलांना आणि पालकांना कडक उन्हाचा त्रास सहन करावा लागत आहे, ज्यामुळे सकाळचे सत्र सुरू केल्यास मोठा दिलासा मिळू शकतो.

​दुसरीकडे, मुंबई आणि आसपासच्या परिसरातही हवामान विभागाने उष्णतेची लाट येण्याची शक्यता वर्तवली आहे. मुंबईमध्ये कमाल तापमान ३७ अंश सेल्सिअसच्या पार गेल्यामुळे नागरिकांना तीव्र उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे.

​हवामान खात्यानुसार, मुंबई, ठाणे आणि रायगड भागात ३ ते ५ ऑक्टोबरदरम्यान तीव्र उष्णता व दमट हवामान राहील, तर ७ ऑक्टोबरपासून हवामान कोरडे होण्याची शक्यता आहे. दिवसा असणारा कडक सूर्यप्रकाश आणि रात्रीचा सौम्य गारवा यामुळे हवेतील आर्द्रता वाढली असून, तापमानातील या चढ-उतारामुळे मानवी शरीराच्या तापमान नियंत्रण व्यवस्थेवर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.