राजमाचीच्या घनदाट जंगलात ३ तरुण वाट भरकटले; पोलिसांची मध्यरात्री थरारक बचाव मोहीम

   Follow us on        

कर्जत:

ट्रेकिंगसाठी प्रसिद्ध असलेल्या राजमाची परिसरात थरारक बचाव मोहीम राबवत रायगड पोलिसांनी पुन्हा एकदा आपली तत्परता आणि जनसेवेची बांधिलकी सिद्ध केली आहे. ठाणे जिल्ह्यातून कर्जत येथे राजमाची परिसरात ट्रेकिंगसाठी आलेल्या पाच तरुणांपैकी तीन जण घनदाट जंगलात वाट चुकल्याची घटना घडली. मात्र, आपत्कालीन ‘डायल ११२’ हेल्पलाइनवर माहिती मिळताच रायगड पोलिसांनी तातडीने सूत्रे हलवून स्थानिक ग्रामस्थांच्या मदतीने या तिन्ही तरुणांना सुखरूप बाहेर काढले.

​मिळालेल्या माहितीनुसार, ठाण्याहून पाच मित्रांचा गट कर्जत तालुक्यातील राजमाची भागात ट्रेकिंगसाठी आला होता. दुर्गम आणि घनदाट परिसरात भ्रमंती करत असताना त्यातील तीन तरुण अचानक मुख्य रस्ता भटकले आणि जंगलात भरकटले. सायंकाळच्या वेळी अंधार पडू लागल्याने आणि आजूबाजूला घनदाट झाडी असल्याने तरुणांमध्ये घबराट पसरली. या परिस्थितीची माहिती मिळताच त्यांच्या सहकाऱ्यांनी तातडीने ‘डायल ११२’ या पोलीस हेल्पलाइन नंबरवर संपर्क साधून मदतीची याचना केली.

​घटनेचे गांभीर्य ओळखून कर्जत पोलीस ठाण्याच्या पथकाने कसलाही विलंब न लावता तातडीने राजमाची परिसराकडे धाव घेतली. मुसळधार पाऊस, दाट धुके, प्रतिकूल हवामान आणि अंधार अशा भीषण आव्हानांचा सामना करत पोलिसांनी स्थानिक ग्रामस्थ आणि ट्रेकर्सच्या सहकार्याने शोधमोहीम सुरू केली. मध्यरात्रीच्या सुमारास जंगलाचा कोपरा अन् कोपरा पालथा घालत पोलिसांनी अत्यंत शिताफीने या तिन्ही तरुणांचा शोध घेतला आणि त्यांना सुरक्षितस्थळी आणले. पोलिसांच्या या समयसूचकतेमुळे मोठा अनर्थ टळला असून, सुखरूप बचावलेल्या तरुणांनी आणि त्यांच्या पालकांनी रायगड पोलिसांचे मनापासून आभार मानले आहेत.

​दरम्यान, या यशस्वी बचाव मोहिमेनंतर रायगड पोलीस प्रशासनाने सर्व पर्यटकांना आणि ट्रेकर्सना सुरक्षेचे आवाहन केले आहे. “राजमाचीसारखा परिसर अत्यंत दुर्गम आणि डोंगराळ आहे. पावसाळ्यात किंवा अंधार पडल्यानंतर येथे वाट भटकण्याचा धोका अधिक असतो. त्यामुळे ट्रेकिंगला जाताना अननुभवी मार्ग निवडून जिवाला धोका निर्माण करू नका. स्थानिक वाटाड्यांची मदत घ्या आणि हवामानाचा अंदाज घेऊनच ट्रेकिंगचे नियोजन करा,” असे आवाहन पोलिसांकडून करण्यात आले आहे.

Facebook Comments Box

Konkan Railway: तांत्रिक कामांसाठी दिवा-रोहा दरम्यान गाड्यांना ‘ब्रेक’

   Follow us on        

मुंबई:

मध्य रेल्वेच्या मुंबई विभागातील दिवा – रोहा दरम्यान तांत्रिक/किरकोळ कामांमुळे किंवा वाहतूक नियोजनामुळे काही गाड्यांच्या वेळेत बदल (Reschedule) आणि काहींचे नियमन (Regulation) करण्यात आल्याची माहिती मध्य रेल्वे आणि कोकण रेल्वे प्रशासनाकडून देण्यात आली आहे.

​या फेरबदलांमुळे खालील गाड्यांच्या प्रवासावर परिणाम होणार आहे:

​१. थांबवून चालवल्या जाणाऱ्या गाड्या (Regulation of Trains):

​गाडी क्रमांक २०११२ (मडगाव जंक्शन ते मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस – कोकणकन्या एक्सप्रेस):

​दिनांक: २१ जुलै २०२६ रोजी सुरू होणारी फेरी

​परिणाम: ही गाडी तळोजे पंचनंद स्थानकात ८० मिनिटे थांबवून (रेग्युलेट करून) चालवली जाईल.

​गाडी क्रमांक ११००४ (सावंतवाडी रोड ते दादर – तुतारी एक्सप्रेस):

​दिनांक: २१ जुलै २०२६ रोजी सुरू होणारी फेरी

​परिणाम: ही गाडी कळंबोली गुड्स शेड येथे ३५ मिनिटे थांबवून चालवली जाईल.

​गाडी क्रमांक १२६२० (मंगळुरू सेंट्रल ते लोकमान्य टिळक टर्मिनस – मत्स्यगंधा एक्सप्रेस):

​दिनांक: २१ जुलै २०२६ रोजी सुरू होणारी फेरी

​परिणाम: ही गाडी पनवेल स्थानकात १० मिनिटे थांबवून चालवली जाईल.

​२. वेळेत बदल करण्यात आलेली गाडी (Rescheduling of Train):

​गाडी क्रमांक १०१०३ (मुंबई CSMT ते मडगाव जंक्शन – मांडवी एक्सप्रेस):

​दिनांक: २२ जुलै २०२६ रोजी सुरू होणारी फेरी

​परिणाम: ही गाडी मुंबई CSMT वरून निघण्याच्या मूळ वेळेपेक्षा ९० मिनिटे (१ तास ३० मिनिटे) उशिराने म्हणजेच सकाळी ०८:४० वाजता सुटेल.

​रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांना होणाऱ्या गैरसोयीबद्दल दिलगिरी व्यक्त केली असून सर्व प्रवाशांनी या बदलांची नोंद घेऊन त्यानुसार आपल्या प्रवासाचे नियोजन करावे, असे आवाहन मुख्य जनसंपर्क अधिकारी (CPRO) सुनील बी. नारकर यांनी केले आहे.

Facebook Comments Box

दापोलीत डोंगराला २ किमीच्या भेगा; भूस्खलनाच्या भीतीने मळे-सुतारवाडीतील ग्रामस्थांचे स्थलांतर

   Follow us on        

दापोली तालुक्यातील मळे-सुतारवाडी परिसरात मुसळधार पावसामुळे निसर्गाचा मोठा प्रकोप पाहायला मिळत आहे. येथील स्थानिक डोंगराला अचानक मोठ्या प्रमाणात भेगा पडल्याची घटना समोर आली आहे. पावसाचा जोर कायम असल्याने भूस्खलनाचा गंभीर धोका निर्माण झाला असून, यामुळे संपूर्ण परिसरात प्रचंड घबराटीचे वातावरण पसरले आहे.

​प्रशासनाने केलेल्या प्राथमिक पाहणीत या भेगांची तीव्रता अत्यंत चिंताजनक असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. डोंगराला तब्बल दोन किलोमीटर अंतरापर्यंत आणि सुमारे दोन ते चार फूट खोल भेगा पडल्याचे निदर्शनास आले आहे. पावसाच्या पाण्यामुळे डोंगर खचण्याची शक्यता अधिक वाढल्याने स्थानिक सुतारवाडी गावाला थेट धोका निर्माण झाला आहे.

​डोंगराला भेगा पडल्याची माहिती मिळताच दाभोळ पोलिस ठाण्याचे पोलिस निरीक्षक आणि नायब तहसीलदार यांनी आपल्या टीमसह तत्काळ घटनास्थळी धाव घेतली. महसूल विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी परिसराची सखोल पाहणी करून पंचनामा केला असून, या संपूर्ण घटनेचा सविस्तर अहवाल वरिष्ठ कार्यालयाकडे पुढील कार्यवाहीसाठी पाठवण्यात आला आहे.

​संभाव्य आपत्ती लक्षात घेता महसूल प्रशासनाने सुतारवाडीतील ग्रामस्थांचे तातडीने सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतर करण्यास सुरुवात केली आहे. डोंगराच्या पायथ्याशी राहणाऱ्या कुटुंबांमध्ये भीतीचे सावट असून, भूस्खलनाच्या धास्तीने नागरिक रात्र जागून काढत आहेत. प्रशासनाने ग्रामस्थांना कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता सतर्क राहण्याचे आणि सरकारी सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे.

​घटनेचे गांभीर्य ओळखून डोंगराच्या स्थैर्याची तपासणी करण्यासाठी भूवैज्ञानिक तज्ज्ञांच्या पथकाला पाचारण करण्यात आले आहे. हे पथक डोंगराच्या भेगांची खोली आणि त्याच्या संरचनेची सखोल तपासणी करेल. तज्ज्ञांचा अहवाल प्राप्त झाल्यानंतरच या भागातील सुरक्षेच्या दृष्टीने पुढील कायमस्वरूपी उपाययोजना आणि धोरण निश्चित केले जाणार आहे

Facebook Comments Box

सायन-पनवेल महामार्गावर बेस्ट बसचा भीषण अपघात; एकाचा दुर्दैवी मृत्यू

   Follow us on        

मुंबई:

सायन-पनवेल महामार्गावर मानखुर्द येथे सोमवारी सकाळी एक दुर्दैवी आणि भीषण अपघात घडला. रस्ता ओलांडण्याच्या किंवा डिव्हायडरजवळ थांबलेल्या ६५ वर्षीय भास्कर रावसाहेब पांडे यांना एका अनियंत्रित बेस्ट (BEST) बसने जोराची धडक दिली. या भीषण अपघातात गंभीर दुखापत झाल्यामुळे पांडे यांचा रुग्णालयात दाखल करण्यापूर्वीच दुर्दैवी मृत्यू झाला.

​प्रत्यक्षदर्शी आणि पोलिसांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, मानखुर्द येथील महामार्गावरून जात असताना चालकाचे बसवरील नियंत्रण सुटले आणि बस थेट रस्त्याच्या डिव्हायडरवर जाऊन आदळली. त्याच वेळी तेथे उभे असलेले भास्कर पांडे हे बसच्या चाकाखाली आल्याने गंभीर जखमी झाले. या अपघातात बसचा चालक आणि वाहक (कंडक्टर) दोघेही जखमी झाले असून त्यांना तात्काळ जवळच्या रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे. सुदैवाने, दोघांचीही प्रकृती आता स्थिर असल्याचे वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.

​अपघाताची माहिती मिळताच मानखुर्द पोलिसांनी घटनास्थळी धाव घेऊन तपास सुरू केला. स्थानिक नागरिकांनी काढलेल्या व्हिडिओ फुटेजमध्ये बसच्या पुढच्या भागाचा पूर्णपणे चक्काचूर झाल्याचे दिसत असून, यावरून अपघाताची तीव्रता स्पष्ट होते. मुंबईत बेस्ट बसच्या अपघातांमध्ये सातत्याने होत असलेली वाढ आता चिंतेचा विषय ठरत असून, मानखुर्द पोलीस या अपघातामागील नेमके कारण—चालकाचा निष्काळजीपणा की यांत्रिक बिघाड—याचा सखोल तपास करत आहेत.

Facebook Comments Box

सावंतवाडी: शालेय विद्यार्थ्यांच्या नशिबी टोके लागलेले धान्य

   Follow us on        

सावंतवाडी: सावंतवाडी पंचायत समितीच्या मासिक सभेत शालेय पोषण आहार योजनेबाबत एक अत्यंत धक्कादायक प्रकार उघडकीस आला आहे. तालुक्यातील विविध शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना पुरवण्यात येणाऱ्या पोषण आहारातील धान्य अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे असल्याचा गंभीर आरोप लोकप्रतिनिधींनी बैठकीदरम्यान केला आहे. लहान मुलांच्या आरोग्याशी थेट खेळणाऱ्या या प्रकारामुळे संपूर्ण तालुक्यात मोठी खळबळ उडाली आहे.

​पुरवठादाराकडून शाळांपर्यंत पोहोचवण्यात येणारे धान्य किडलेले, अस्वच्छ आणि लहान मुलांच्या खाण्यायोग्य अजिबात नसल्याचे सभेदरम्यान समोर आले. प्रशासकीय निष्काळजीपणामुळे अशा प्रकारचे अस्वच्छ धान्य विद्यार्थ्यांच्या ताटात पोहोचत असल्याचे पाहून लोकप्रतिनिधींनी आणि उपस्थितांनी यावर तीव्र संताप व्यक्त केला.

​या गंभीर बाबीची तातडीने दखल घेत पंचायत समितीच्या बैठकीत सदस्यांनी प्रशासनाला आक्रमकपणे जाब विचारला. सरकारी योजनांचा निधी मिळूनही विद्यार्थ्यांना निकृष्ट दर्जाचे अन्न दिले जात असल्याने संबंधित विभागाच्या ढिसाळ कारभारावर जोरदार ताशेरे ओढण्यात आले.

​विद्यार्थ्यांच्या जीवाशी आणि आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या संबंधित ठेकेदारावर कठोर कारवाई करण्यात यावी, तसेच या संपूर्ण प्रकाराकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या जबाबदार अधिकाऱ्यांवरही तात्काळ गुन्हे दाखल करण्याची मागणी लोकप्रतिनिधींनी लावून धरली आहे.

​शेवटी, या प्रकरणाची सखोल आणि निष्पक्ष चौकशी करून निकृष्ट धान्याचा पुरवठा त्वरित थांबवावा, असे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले. शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना वेळेत, दर्जेदार आणि स्वच्छ पोषण आहार मिळेल याची खात्री प्रशासनाने तत्काळ करावी, अशी ठाम भूमिका बैठकीत घेण्यात आली.

Facebook Comments Box

समृद्धी महामार्गावर इथेनॉल टँकर आणि कारचा भीषण अपघात; ५ जणांचा दुर्दैवी मृत्यू

   Follow us on        

वर्धा: वर्ध्यातील विरुळजवळ समृद्धी महामार्गावर आज पहाटेच्या सुमारास एक अत्यंत भीषण आणि काळीज पिळवटून टाकणारा अपघात घडला. नागपूरच्या दिशेने प्रवासाला निघालेल्या एका कारला मागून भरधाव येणाऱ्या इथेनॉलच्या टँकरने जोरदार धडक दिली. अपघाताची तीव्रता इतकी प्रचंड होती की, धडक बसताच महामार्गावर मोठा थरार नाट्य घडले.

​धडकेच्या भीषणतेमुळे कारने क्षणात पेट घेतला. इथेनॉल अत्यंत ज्वलनशील असल्याने आगीने काही सेकंदांतच रौद्ररूप धारण केले. कारमध्ये असलेल्या ५ प्रवाशांना बाहेर पडण्याची कोणतीही संधी न मिळाल्याने, त्यांचा कारच्या आतच करपून दुर्दैवी मृत्यू झाला. मृत झालेले सर्व नागरिक वर्धा जिल्ह्यातीलच असल्याची प्राथमिक माहिती समोर आली आहे.

​घटनेची माहिती मिळताच महामार्ग पोलीस (HSP) आणि स्थानिक प्रशासनाने तात्काळ घटनास्थळी धाव घेतली. अपघातानंतर सुरक्षेचा उपाय म्हणून आणि मदतकार्य जलद गतीने व्हावे यासाठी समृद्धी महामार्गावरील नागपूर वाहिनीवरील वाहतूक काही काळासाठी पूर्णपणे रोखण्यात आली होती.

​सध्या पोलिसांनी जळालेल्या वाहनांना बाजूला करून महामार्गावरील वाहतूक पुन्हा पूर्ववत केली आहे. पोलिसांनी सर्व ५ मृतदेहांचे अवशेष ताब्यात घेतले असून त्यांची ओळख पटवण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण वर्धा जिल्ह्यावर शोककळा पसरली आहे.

Facebook Comments Box

मुंबई कोस्टल रोडवर भरधाव पोर्शेचा अपघात; वेळेत एअरबॅग्स उघडल्याने जिवितहानी टळली

   Follow us on        

मुंबई:

रविवारी सकाळी मुंबईच्या कोस्टल रोडवर एका भरधाव पोर्शे कारचा भीषण अपघात झाला. चालकाचे कारवरील नियंत्रण सुटल्याने ही कार थेट रस्त्याच्या दुभाजकाला (डिवायडर) जाऊन धडकली. या अपघातात पोर्शे कारचे प्रचंड नुकसान झाले आहे; मात्र सुदैवाने वेळेत एअरबॅग्स उघडल्या गेल्यामुळे चालक मोठ्या अनर्थातून वाचला असून त्याला किरकोळ दुखापत झाली आहे. पावसामुळे रस्ता ओला असणे आणि गाडीचा अतिवेग हे या अपघाताचे प्राथमिक कारण असल्याचे समजते.

​दुभाजकाला धडकल्यानंतर पोर्शे कार नियंत्रण सुटून विरुद्ध दिशेला गेली आणि तिने समोरून येणाऱ्या एका एर्टिगा गाडीला धडक दिली. या धडकेत एर्टिगामधील एका अल्पवयीन मुलीला किरकोळ दुखापत झाली आहे. घटनेची माहिती मिळताच पोलिसांनी तात्काळ घटनास्थळी धाव घेऊन अपघातग्रस्त वाहने बाजूला केली आणि कोस्टल रोडवरील वाहतूक पूर्ववत सुरळीत केली.

सध्या पोलिस या प्रकरणी अतिवेगाने आणि निष्काळजीपणे गाडी चालवल्याप्रकरणी तपास करत असून, या अपघातामुळे मुंबई कोस्टल रोडवरील वाहनचालकांच्या वेगावर आणि सुरक्षेच्या उपायांवर पुन्हा एकदा गंभीर चर्चा सुरू झाली आहे.

Facebook Comments Box

​’भारत गॅस’ येणार पारदर्शक सिलिंडरमधून; १५ ऑगस्टपासून १०० शहरांत सेवा

   Follow us on        

नवी दिल्ली: एलपीजी ग्राहकांसाठी भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (बीपीसीएल) ने ‘भारत गॅस लाइट झिप’ ही नवीन प्रीमियम सेवा सुरू केली आहे. या सेवेअंतर्गत ग्राहकांना वजनाने हलके, गंजरोधक आणि पारदर्शक कम्पोझिट एलपीजी सिलिंडर उपलब्ध होणार आहेत. यासोबतच नवीन गॅस कनेक्शन आणि एक्सप्रेस डिलिव्हरीची सुविधाही दिली जाणार आहे. मुंबईमध्ये या सेवेची सुरुवात झाली असून, १५ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत देशातील १०० शहरांमध्ये ही सेवा सुरू करण्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे.

​नवीन कम्पोझिट सिलिंडर हे पारंपरिक स्टील सिलिंडरपेक्षा वजनाने हलके असल्याने ते उचलणे आणि हाताळणे अधिक सोपे आहे. त्यामुळे ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि लहान कुटुंबांना याचा विशेष फायदा होईल. तसेच, या सिलिंडरला गंज लागत नसल्याने त्याचे आयुष्यही अधिक राहण्याची शक्यता आहे. या सिलिंडरचा पारदर्शक बाह्य भाग हे याचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे, ज्यामुळे सिलिंडरमध्ये किती गॅस शिल्लक आहे हे बाहेरूनच स्पष्ट दिसेल. परिणामी, गॅस संपण्याचा अंदाज आधीच बांधून ग्राहकांना वेळेवर बुकिंग करता येईल.

​कंपनीने या सिलिंडरमध्ये अधिक सुरक्षिततेचा दावा केला आहे. आजची वेगवान जीवनशैली लक्षात घेऊन बीपीसीएलने नवीन कनेक्शनची प्रक्रिया सुलभ केली असून, सिलिंडरची एक्सप्रेस डिलिव्हरीही उपलब्ध करून दिली आहे. यामुळे ग्राहकांना अत्यंत कमी वेळेत नवीन कनेक्शन आणि गॅस सिलिंडर मिळणे शक्य होणार आहे.

Photo Credit – AI

Facebook Comments Box

फिफा वर्ल्ड कप अंतिम सामन्याच्या पार्श्वभूमीवर क्रीडाप्रेमींसाठी महाराष्ट्र शासनाने घेतला मोठा निर्णय

   Follow us on        

मुंबई:

फिफा वर्ल्ड कप २०२६ च्या बहुप्रतीक्षित अंतिम सामन्याच्या पार्श्वभूमीवर क्रीडाप्रेमींसाठी महाराष्ट्र शासनाने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. १९ जुलै २०२६ रोजी होणाऱ्या या अंतिम सामन्याचा आनंद नागरिकांना घेता यावा यासाठी राज्यातील सर्व खाद्यगृहे, हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सना दुसऱ्या दिवशी पहाटे ४:०० वाजेपर्यंत सुरू ठेवण्याची विशेष परवानगी गृह विभागाने दिली आहे. राष्ट्रीय रेस्टॉरंट असोसिएशन ऑफ इंडिया (NRAI), मुंबई यांनी केलेल्या विनंतीचा विचार करून शासनाने महाराष्ट्र पोलीस अधिनियम, १९५१ मधील कलम ३३ मधील तरतुदीनुसार हा निर्णय घेतला आहे. सह सचिव (गृह विभाग) मुग्धा नि. धुरी यांच्या स्वाक्षरीने यासंदर्भातील अधिकृत परिपत्रक जारी करण्यात आले आहे.

​या वाढीव वेळेच्या परवानगीसोबतच शासनाने संबंधित आस्थापनांसाठी काही कडक अटी आणि शर्ती लागू केल्या आहेत. कायदा व सुव्यवस्थेचा कोणताही प्रश्न निर्माण होऊ नये यासाठी हॉटेल मालकांना त्यांच्या आस्थापनेच्या आत आणि बाहेर पुरेशा प्रमाणात खाजगी सुरक्षा रक्षक तैनात करावे लागतील. जर हॉटेल परिसरात कोणताही अनुचित प्रकार किंवा गुन्हा घडल्यास त्याची संपूर्ण जबाबदारी संबंधित आस्थापनाधारकाची असेल आणि त्यानुसार त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाई केली जाईल.

​तसेच, ही वाढीव वेळेची सवलत केवळ बंदिस्त जागा किंवा इमारतींमधील आस्थापनांसाठीच लागू असेल. या काळात ध्वनीक्षेपक (लाऊडस्पीकर) कायदा आणि नियमांचे काटेकोर पालन करणे बंधनकारक असून सर्वोच्च व उच्च न्यायालयाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसारच ध्वनीवर्धक यंत्रांचा वापर करावा लागेल. स्थानिक पोलीस प्रशासनाला परिस्थितीनुसार सार्वजनिक शांतता राखण्यासाठी या वेळेच्या शिथिलतेबाबत आवश्यकतेनुसार निर्णय घेण्याचे किंवा ती नाकारण्याचे पूर्ण अधिकार देण्यात आले असून, राज्यभरात चोख पोलीस बंदोबस्त ठेवण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.

Facebook Comments Box

‘सेकंड क्लास पॅसेंजर’ शब्दांवर सर्वोच्च न्यायालयाचा तीव्र आक्षेप

   Follow us on        

नवी दिल्ली: भारतीय रेल्वेच्या नियमावलीत (मॅन्युअल) प्रवाशांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या काही जुन्या आणि औपनिवेशिक शब्दांवर सर्वोच्च न्यायालयाने तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. रेल्वे मॅन्युअलमध्ये प्रवाशांचा उल्लेख ‘सेकंड क्लास पॅसेंजर’ (द्वितीय श्रेणीतील प्रवासी) असा करण्याच्या पद्धतीवर सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्ती संजय करोल आणि न्यायमूर्ती नोंगमेकपम कोटेश्वर सिंग यांच्या खंडपीठाने तीव्र आक्षेप नोंदवला. न्यायालयाने या शब्दावलीबाबत रेल्वे प्रशासनाला आत्मपरीक्षण करण्याचा सल्ला दिला आहे.

​खंडपीठाने आपल्या निरीक्षणात स्पष्ट केले की, हा शब्दप्रयोग वरकरणी पाहता प्रवाशाने प्रवासासाठी खरेदी केलेल्या तिकिटाच्या दराशी किंवा केलेल्या खर्चाशी संबंधित वाटू शकतो. मात्र, आपल्या देशातील सामाजिक आणि आर्थिक वर्गवारीचा इतिहास पाहता, अशा प्रकारची भाषा अत्यंत संवेदनशील ठरते. भारतीय राज्यघटनेने सर्व नागरिकांना समान दर्जा आणि प्रतिष्ठा दिली आहे. त्यामुळे अशा शब्दांचा वापर थेट व्यक्तीच्या सन्मानाशी जोडला जाऊ शकतो, असे न्यायालयाने म्हटले.

​न्यायालयाने भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ भावनेचा आणि मूल्यांचा दाखला देत यावर आक्षेप घेतला. लोकशाही देशात कोणत्याही नागरिकाला त्याच्या आर्थिक क्षमतेवरून ‘दुसऱ्या श्रेणीचा’ संबोधणे हे घटनात्मक मूल्यांच्या विरोधात आहे. त्यामुळे रेल्वेने आपल्या दस्तऐवजांमध्ये आणि नियमावलीत प्रवाशांचा उल्लेख करताना अधिक आदरयुक्त आणि योग्य भाषेचा वापर करणे गरजेचे आहे, यावर खंडपीठाने भर दिला.

​या समस्येवर उपाय सुचवताना सर्वोच्च न्यायालयाने एक महत्त्वपूर्ण निरीक्षण नोंदवले. न्यायालयाने म्हटले की, “रेल्वेमधील वर्गवारी ही केवळ ट्रेनच्या डब्यापुरती (coaches) मर्यादित असावी, प्रवाशांसाठी नाही.” याचा अर्थ असा की, एखादा डबा ‘सेकंड क्लास’ किंवा ‘जनरल’ असू शकतो, परंतु त्यातून प्रवास करणारा नागरिक हा केवळ एक ‘प्रवासी’ असतो, त्याला ‘सेकंड क्लास पॅसेंजर’ मानणे चुकीचे आहे.

​सर्वोच्च न्यायालयाच्या या भूमिकेमुळे आता भारतीय रेल्वेला आपल्या जुन्या मॅन्युअलमध्ये आणि भाषेमध्ये मोठे बदल करावे लागण्याची शक्यता आहे. नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांचे आणि आत्मसन्मानाचे रक्षण करण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर शब्दांची निवड किती काळजीपूर्वक केली पाहिजे, हेच या न्यायालयाच्या आक्षेपामुळे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.

Facebook Comments Box

Content Protected! Please Share it instead.  

Home
Kokan Blog
Downloads
Search