गेली १८ वर्ष अखंड जपली जातेय परंपरा

   Follow us on   

कुडाळ | प्रतिनिधी:स्त्री आणि पुरुष ही संसाराच्या रथाची दोन चाकं आहेत. पुरुषाच्या खांद्याला खांदा लावून, कधी मैत्रीण तर कधी कुटुंबाचा मुख्य आधार बनून अहोरात्र कष्ट करणाऱ्या पत्नीप्रती आदरभाव व्यक्त करण्यासाठी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात कुडाळमध्ये एक अनोखा आणि कौतुकास्पद सोहळा पार पडला. कुडाळ मध्ये गवळदेव मंदिरात उमेश गाळवणकर मित्र मंडळ आणि  डॉ. संजय निगुडकर यांच्या मित्र परिवारातर्फे दरवर्षीप्रमाणे यावर्षीही काल पुरुषांची वटपौर्णिमा अत्यंत उत्साहात साजरी करण्यात आली.

विशेष म्हणजे, सामाजिक रूढी-परंपरांना नवा सकारात्मक दृष्टिकोन देणारे हे व्रत गेल्या १८ वर्षांपासून इथं अविरतपणे सुरू आहे.

आपल्या सुख-दुःखात सावलीसारखी सोबत देणाऱ्या पत्नीला दीर्घायुष्य लाभाव आणि ‘जन्मोजन्मी हीच पत्नी आपणास सहचारिणी म्हणून मिळावी’ या कृतज्ञतेपोटी आणि श्रद्धेपोटी या अनोख्या वटपौर्णिमेचे आयोजन करण्यात आल होत. सकाळी गवळदेव मंदिरात पुरोहितांच्या  मंत्रोच्चारात आणि उपस्थित पतींच्या शुभहस्ते वटवृक्षाची विधिवत पूजा करण्यात आली. त्यानंतर सर्व पुरुषांनी वडाला सात फेऱ्या मारून पत्नीच्या आरोग्यासाठी व दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना केली.

   Follow us on   

प्रतिनिधी, मुंबई:

प्रवाशांची वाढती गर्दी आणि अतिरिक्त मागणी लक्षात घेता, रेल्वे प्रशासनाने (अहमदाबाद मंडळ) अहमदाबाद – मंगळुरू वीकली स्पेशल ट्रेन (गाडी संख्या ०९४२४) च्या फेऱ्यांमध्ये वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. आता ही विशेष ट्रेन ३१ जुलै २०२६ पर्यंत धावणार आहे.

​गाडीचे वेळापत्रक आणि तपशील:

​गाडी क्रमांक: 09424 (अहमदाबाद ते मंगळुरू)

​दिवस आणि वेळ: ही ट्रेन दर शुक्रवारी १६:०० वाजता अहमदाबादहून सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी २१:०० वाजता मंगळुरूला पोहोचेल.

​वाढविण्यात आलेला कालावधी: ३ जुलै २०२६ ते ३१ जुलै २०२६ पर्यंत.

​कोचची रचना (Coach Composition):

​या विशेष ट्रेनमध्ये प्रवाशांच्या सुविधेसाठी एसी २-टियर (AC 2-Tier), एसी ३-टियर (AC 3-Tier), स्लीपर क्लास (Sleeper Class), आणि जनरल सेकंड क्लास (General Second Class) कोच समाविष्ट असणार आहेत.

​प्रमुख थांबे (Stops):

​ही ट्रेन प्रवासादरम्यान नडियाद, आणंद, वडोदरा, भरूच, सुरत, वापी, वसई रोड, भिवंडी रोड, पनवेल, पेण, रोहा, माणगाव, खेड, चिपळूण, सावर्डे, संगमेश्वर रोड, रत्नागिरी, राजापूर रोड, वैभववाडी रोड, कणकवली, सिंधुदुर्ग, कुडाळ, सावंतवाडी रोड, थिविम, करमाळी, मडगाव, काणकोण, कारवार, अंकोला, गोकर्ण रोड, कुमठा, मुरुडेश्वर, भटकळ, मूकंबिका रोड ब्यंदूर, कुंदापुरा, उडुपी, मुल्की आणि सुरथकल या स्थानकांवर थांबेल. कोकण रेल्वे मार्ग आणि महाराष्ट्रातील प्रमुख स्थानकांवरून जात असल्याने या भागातील प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

​बुकिंग कधीपासून?

​या वाढीव फेऱ्यांसाठीचे बुकिंग ३० जून २०२६ पासून सुरू झाले आहे. प्रवासी सर्व पीआरएस (PRS) काउंटर्सवर तसेच आयआरसीटीसीच्या (IRCTC) अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन आपले तिकीट बुक करू शकतात.

​या ट्रेनच्या अद्ययावत माहितीसाठी प्रवाशांनी www.enquiry.indianrail.gov.in या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्यावी.

   Follow us on   

संगमेश्वर:

मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्गाचे (एनएच-६६) सध्या सुरू असलेले रुंदीकरणाचे काम या मार्गानजीक राहणाऱ्या स्थानिक रहिवाशांसाठी अत्यंत धोकादायक ठरत आहे. अनेक ठिकाणी महामार्गाचे काम अपूर्ण अवस्थेत असल्याने मोठ्या प्रमाणावर माती उघडी पडली असून, जमिनीचे उतार अस्थिर झाले आहेत. संगमेश्वर नजीक असलेल्या माभळे गावात या कमकुवत झालेल्या भागांची आता मोठ्या प्रमाणावर धूप होऊ लागली आहे. यामुळे या भागात केव्हाही मोठी दरड कोसळण्याची आणि स्थानिकांच्या घरांचे प्रचंड नुकसान होण्याची भीती निर्माण झाली आहे.

​या परिस्थितीमुळे येथील रहिवासी वसंत सोमा खापरे यांच्या घराला गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. रस्त्याच्या कडेला करण्यात आलेल्या मोठ्या खोदकामामुळे त्यांच्या घराच्या खालचा बराचसा मातीचा भाग आधीच खचला आहे. घराचा पाया कमकुवत झाल्यामुळे हे घर आता पूर्णपणे असुरक्षित झाले आहे. विशेषतः सध्या सुरू असलेल्या सततच्या पावसामुळे हे घर कोणत्याही क्षणी कोसळू शकते, अशी तीव्र भीती स्थानिकांकडून व्यक्त केली जात आहे. संभाव्य दुर्घटना आणि जमिनीची धूप रोखण्यासाठी स्थानिक नागरिकांनी आपल्या पातळीवर उघड्या पडलेल्या भागावर प्लास्टिकचा कागद टाकणे आणि दगड रचणे यासारखे तात्पुरते उपाय केले आहेत. मात्र, प्रशासनाने यावर तातडीने कायमस्वरूपी उपाययोजना करावी, अशी मागणी करण्यात येत आहे.

   Follow us on   

विशेष प्रतिनिधी :

हजारो वर्षांपूर्वीच्या प्राचीन मानवी जीवनाचा आणि संस्कृतीचा जिवंत साक्षीदार असलेला कोकणातील कातळशिल्परूपी अमूल्य ऐतिहासिक वारसा आता शालेय विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाचा मुख्य भाग होणार आहे. महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती आणि अभ्यासक्रम संशोधन मंडळ (बालभारती), पुणे तसेच मंडळातील इतिहास समितीचे सदस्य, समीक्षक, लेखक आणि संयोजकांच्या विशेष प्रयत्नांमुळे या विषयाचा समावेश शालेय अभ्यासक्रमात करण्यात आला आहे. या महत्त्वपूर्ण निर्णयाबद्दल इतिहासप्रेमी आणि संशोधकांकडून मंडळाचे तसेच या प्रक्रियेत सहभागी असलेल्या सर्व ज्ञात-अज्ञात व्यक्तींचे मनःपूर्वक आभार मानण्यात येत आहेत.

​कातळशिल्प हा विषय अभ्यासक्रमात समाविष्ट झाल्यामुळे विद्यार्थ्यांना केवळ या प्राचीन शिल्पांची माहितीच मिळणार नाही, तर हजारो वर्षांपूर्वीच्या आदिम मानवाची जीवनशैली, त्यांचे विचारविश्व आणि त्यांची कलात्मक अभिव्यक्ती यांची सखोल ओळख होणार आहे. आपल्या स्वतःच्या परिसरातच जागतिक दर्जाचा सांस्कृतिक वारसा दडलेला आहे, याची जाणीव यामुळे नवीन पिढीला होईल. इतिहास हा केवळ पुस्तकातील निर्जीव विषय नसून आपल्या आजूबाजूच्या भूमीत तो जिवंत स्वरूपात उभा आहे, याचा प्रत्यक्ष अनुभव विद्यार्थ्यांना घेता येणार आहे. या जाणीवेतून विद्यार्थ्यांच्या मनात ऐतिहासिक वारशाविषयी अभिमान, जतनाची जबाबदारी आणि संशोधक वृत्ती या मूल्यांची बीजे रोवली जातील.

​कोकणातील कातळशिल्पांचा पाठ्यपुस्तकात समावेश होणे हा केवळ अभ्यासक्रमातील एक भाग नसून, तो महाराष्ट्राच्या प्रागैतिहासिक सांस्कृतिक वारशाच्या जतन आणि संवर्धनाच्या दिशेने टाकलेले एक अत्यंत ऐतिहासिक व महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. गेल्या १५ वर्षांपेक्षा अधिक काळ कोकणातील कातळशिल्पांचा शोध घेणे, त्यांचे वैज्ञानिक आणि शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण करणे, स्थानिक लोकांमध्ये याविषयी जनजागृती निर्माण करणे आणि शासनापर्यंत हा विषय पोहोचवणे यासाठी संशोधकांनी आपले तन, मन आणि धन अर्पण करून अविरतपणे कार्य केले आहे. दीर्घ आणि अत्यंत खडतर अशा या प्रवासानंतर आज जेव्हा या विषयाचा शालेय अभ्यासक्रमात अधिकृतपणे समावेश होत आहे, तेव्हा या अथक प्रयत्नांना खऱ्या अर्थाने अर्थ प्राप्त झाल्याची भावना मनात दाटून येत असल्याचे संशोधकांनी सांगितले.

​कातळावर कोरलेल्या त्या आदिम रेषांनी हजारो वर्षांचा प्रवास करून आज पाठ्यपुस्तकात स्थान मिळवले आहे. आता त्या केवळ पुस्तकाच्या पानांवर न राहता प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या कुतूहलात, विचारांत आणि संवेदनशील मनात कोरल्या जाव्यात; त्यातून भविष्यातील संशोधक, संवर्धक आणि आपल्या सांस्कृतिक वारशाचा अभिमान बाळगणारा सजग नागरिक घडावा, हीच या संपूर्ण प्रवासाची खरी कमाई आहे, असा विश्वास या मोहिमेत सातत्याने कार्यरत असणारे कोकणातील ज्येष्ठ संशोधक सुधीर (भाई) रिसबूड आणि धनंजय (दादा) मराठे यांनी व्यक्त केला आहे.

आमदार रवींद्र फाटक यांच्या मागणीची परिवहन मंत्र्यांकडून दखल!

   Follow us on   

देवगड | प्रतिनिधी:

ठाणे ते देवगड या मार्गावर नवीन थेट एसटी बस सेवा सुरू करावी, अशी महत्त्वपूर्ण मागणी विधान परिषदेचे आमदार रवींद्र फाटक यांनी राज्याचे परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांच्याकडे केली आहे. या मागणीची तातडीने दखल घेत परिवहन मंत्र्यांनी एसटी प्रशासनाच्या संबंधित अधिकाऱ्यांना सदर बसफेरी त्वरित सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत. यामुळे कोकणातील चाकरमान्यांचा प्रवास अधिक सुकर होणार आहे.

​आमदार रवींद्र फाटक यांनी परिवहन मंत्र्यांना दिलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, ठाणे ते देवगड या मार्गावर मोठ्या प्रमाणात विद्यार्थी, नोकरी-व्यवसाय करणारे नागरिक, तसेच कोकणात नियमितपणे ये-जा करणारे चाकरमानी प्रवास करत असतात. मात्र, या मार्गावर थेट एसटी बससेवेची सुविधा नसल्यामुळे नागरिकांना आणि प्रवाशांना अनेक अडचणींना व त्रासाला सामोरे जावे लागते. ठाणे ते देवगड थेट एसटी बस सेवा सुरू करावी, अशी नागरिकांची बऱ्याच काळापासूनची मागणी आहे. ही सेवा सुरू झाल्यास नागरिकांचा वेळ व पैसा वाचून त्यांना सुरक्षित व सोयीस्कर प्रवास करता येईल आणि कोकणातील नागरिकांना या सेवेचा मोठा लाभ होईल.

​महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाचे मुख्य उद्दिष्ट हे राज्यातील जनतेला नियमित व कार्यक्षम सेवा उपलब्ध करून देणे हेच आहे. त्यामुळे नागरिकांच्या या मागणीचा सकारात्मक विचार करून ठाणे ते देवगड अशी नवीन एसटी बस सेवा सुरू करण्याबाबत योग्य ते सहकार्य करावे, असे आमदार फाटक यांनी आपल्या निवेदनात म्हटले होते. या रास्त मागणीची दखल घेत परिवहन मंत्री श्री. सरनाईक यांनी एसटी प्रशासनाला ही बसफेरी त्वरित सुरू करण्याचे आदेश दिले आहेत.