Follow us on        

कोकणातील जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत समृद्ध मानल्या जाणाऱ्या दोडामार्ग तालुक्यातील कुडासे या गावात एका दुर्मिळ घटनेची नोंद झाली आहे. येथील एका निवासी घराच्या लगत असलेल्या रस्त्यावर ‘बॉम्बे शिल्डटेल’ नावाचा वैशिष्ट्यपूर्ण साप आढळून आला आहे. दि. २९ मंगळवार रोजी ही घटना उघडकीस आली असून यामुळे परिसरातील निसर्गप्रेमींमध्ये विशेष उत्सुकता निर्माण झाली आहे.

​सह्याद्रीच्या पर्वतरांगांमध्ये आढळणाऱ्या जैविक विविधतेत या प्रजातीचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. स्थानिक अधिवासात हा साप दिसल्याने या भागातील समृद्ध निसर्गसंपदेची पुन्हा एकदा प्रचिती झाली आहे. वन्यजीव अभ्यासाच्या आणि संरक्षणाच्या दृष्टीने या प्रजातीची उपस्थिती अत्यंत मोलाची मानली जात आहे.

​या दुर्मिळ सापाची माहिती मिळताच स्थानिक सर्पमित्र प्रकाश नाईक आणि सिद्धेश धारगळकर यांनी तात्काळ घटनास्थळी भेट देऊन सापाची बारकाईने पाहणी केली. त्यांनी सापाचे सुरक्षित निरीक्षण करून त्याच्या प्रजातीची पुष्टी केली. या दोन्ही सर्पमित्रांच्या सतर्कतेमुळे आणि योग्य निरीक्षणामुळे स्थानिक भागातील दुर्मिळ प्राण्यांच्या नोंदीत मोलाची भर पडली आहे.

​रस्त्यांच्या कडेला किंवा मानवी वस्तीजवळ अचानक आढळणाऱ्या अशा सरपटणाऱ्या प्राण्यांना कोणतीही हानी न पोहोचवता त्यांचे रक्षण करणे अत्यंत गरजेचे आहे. नागरिकांमध्ये सापांविषयी असणारे गैरसमज दूर करून सर्पसंवर्धनाबाबत योग्य जनजागृती करण्याची गरज सर्पमित्रांकडून व्यक्त करण्यात आली आहे. पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी अशा प्राण्यांना सुरक्षा देणे ही काळाची गरज बनली आहे.

​प्रकाश नाईक आणि सिद्धेश धारगळकर यांच्या या उल्लेखनीय कार्यामुळे दोडामार्ग परिसरातील समृद्ध वन्यजीव संपदेकडे पुन्हा एकदा संशोधक व निसर्गप्रेमींचे लक्ष वेधले गेले आहे. या शोधामुळे सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेल्या या भागातील नैसर्गिक ठेवा जपण्यासाठी अधिक प्रभावी उपाययोजना आणि जनजागृती करण्याची आवश्यकता अधोरेखित झाली आहे.

   Follow us on        

रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील प्रसिद्ध दिवेआगर समुद्रकिनाऱ्यावर एक अत्यंत भीषण दुर्घटना घडली आहे. पुण्यातील आळंदी येथील ‘व्हिनस अकॅडमी’चे आठ विद्यार्थी समुद्राच्या पाण्यात बुडून मृत्युमुखी पडले आहेत. या दुर्घटनेत यश किरण वानखेडे, सोहम तुकाराम भांडवलकर, तन्मय दत्तात्रय वाहिले, कौस्तुभ संदीप दौंड, कैवल्य वासनकर, राजवीर वहिले, प्रणव बनसोडे आणि सुमित अहिरे या आठ विद्यार्थ्यांचा दुर्दैवी अंत झाला आहे.

​व्हिनस अकॅडमीच्या इयत्ता ११ वी आणि १२ वी सायन्सच्या सुमारे ३० ते ४० विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक सहल दिवेआगर येथे आली होती. समुद्रकिनाऱ्यावर फेरफटका मारत असताना काही विद्यार्थी समुद्राच्या पाण्यात उतरले. तहसीलदारांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पोहत असताना एका विद्यार्थ्याला पाण्याचा व भरतीचा अंदाज आला नाही आणि तो समुद्राच्या प्रवाहात बुडू लागला. त्याला वाचवण्यासाठी इतर मित्रही पुढे सरसावले. परंतु, समुद्राच्या पाण्याचा आणि खोलीचा अंदाज न आल्याने ते सर्वजण एकामागून एक पाण्याच्या जोरदार प्रवाहात खोलवर खेचले गेले.

​मुले बुडत असल्याचे लक्षात येताच समुद्रकिनाऱ्यावर एकच आक्रोश उसळला. घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक ग्रामस्थ आणि ‘महाकाली वॉटर स्पोर्ट्स’च्या कर्मचाऱ्यांनी तातडीने समुद्रात उतरून शोधमोहीम राबवली. शर्थीच्या प्रयत्नांनंतर सर्व आठही विद्यार्थ्यांचे मृतदेह पाण्यातून बाहेर काढण्यात यश आले. स्थानिक पोलीस व महसूल प्रशासन घटनास्थळी दाखल झाले असून सर्व मृतदेह उत्तरीय तपासणीसाठी बोर्ली पंचतन प्राथमिक आरोग्य केंद्रात पाठवण्यात आले आहेत. ऐन उमेदीच्या वयात एका मित्राचा जीव वाचवण्याच्या प्रयत्नात आठ तरुण विद्यार्थ्यांचा असा नाहक बळी गेल्यामुळे आळंदीसह संपूर्ण पुणे परिसरातून तीव्र हळहळ व्यक्त केली जात आहे.

   Follow us on        

दोडामार्ग तालुक्यातील असनिये या ठिकाणी जिल्हा परिषद पूर्ण प्राथमिक शाळेत प्रांताधिकारी वीरसिंग वसावे यांच्या प्रमुख उपस्थितीत जनसुनावणीचे आयोजन करण्यात आले होते. या सभेला परिसरातील शंभरहून अधिक ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने एकत्र आले होते. सभेच्या प्रारंभापासूनच स्थानिकांनी प्रस्तावित महामार्गामुळे पर्यावरणावर होणाऱ्या विपरीत परिणामांविषयी प्रशासनाकडून स्पष्टीकरण देण्याची ठाम मागणी केली.

​पर्यावरण कार्यकर्ते जयेंद्र परूळेकर यांनी जनसुनावणीच्या प्रक्रियेवर तीव्र आक्षेप नोंदवला. पर्यावरणाला होणाऱ्या नुकसानीची कोणतीही पुरेशी माहिती न देता प्रशासन ही सुनावणी उरकत असल्याचा थेट आरोप त्यांनी केला. तसेच, या शक्तीपीठ महामार्गामुळे स्थानिक नागरिकांना नेमका काय फायदा होणार आहे, हे शासनाने आधी स्पष्ट करावे असा सवालही त्यांनी उपस्थित केला.

​महामार्गाच्या उभारणीसाठी डोंगरांची मोठ्या प्रमाणावर तोडफोड, उत्खनन आणि बांधकाम केले जाणार असून यामुळे भूगर्भातील पाण्याच्या नैसर्गिक प्रवाहात अडथळा निर्माण होण्याची मोठी शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. असनिये परिसरातील नैसर्गिक पाण्याचे स्रोत पूर्णपणे बाधित होतील, अशी भीती व्यक्त करत ग्रामस्थांनी या प्रकल्पाच्या रचनेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

​हा संपूर्ण भूभाग पर्यावरणीयदृष्ट्या अत्यंत संवेदनशील असून येथे वन्यप्राण्यांचा मोठा वावर आहे. समृद्ध जैवविविधता आणि हिरवीगार जंगले या प्रकल्पाच्या बळी ठरतील, अशी चिंता व्यक्त करण्यात आली. या अमूल्य निसर्गसंपदेचा ऱ्हास होऊ नये यासाठी कोणत्याही परिस्थितीत असनिये गावातून शक्तीपीठ महामार्ग जाऊ देणार नाही, असा ठाम आणि आक्रमक इशारा ग्रामस्थांनी दिला.

​यापूर्वीही परिसरातील अनेक गावांनी या प्रकल्पाविरोधात आपला विरोध नोंदवलेला आहे. या महामार्गाच्या पार्श्वभूमीवर भागात झालेल्या जमिनीच्या संशयास्पद व्यवहारांची सखोल चौकशी करण्यात यावी, अशी जोरदार मागणी स्थानिकांनी केली. ग्रामस्थांनी मांडलेल्या या आक्रमक आणि मुद्देसूद भूमिकेपुढे उपस्थित अधिकारी पूर्णपणे निरुत्तर आणि निष्प्रभ झाल्याचे दिसून आले.

   Follow us on        

सावंतवाडी रोड रेल्वे स्थानकावर अलीकडच्या काळात अनेक दूरवर जाणाऱ्या एक्स्प्रेस गाड्यांना नव्याने थांबे देण्यात आले आहेत. यामुळे स्थानकावरून ये-जा करणाऱ्या प्रवाशांच्या संख्येत मोठी वाढ नोंदवली गेली आहे. प्रवाशांची गर्दी वाढल्यामुळे रेल्वे स्थानकावरील गर्दीचे नियोजन आणि सुविधांचे व्यवस्थापन करणे अत्यंत गरजेचे बनले होते.

​अनेकदा प्रवाशांना एका प्लॅटफॉर्मवरून दुसऱ्या प्लॅटफॉर्मवर जाण्यासाठी जिने चढून-उतरून जावे लागते. यामुळे विशेषतः वयोवृद्ध नागरिक, आजारी व्यक्ती, महिला तसेच शारीरिकदृष्ट्या दिव्यांग प्रवाशांची मोठी तारांबळ उडत होती. याशिवाय सोबत मोठे सामान असणाऱ्या प्रवाशांनाही प्लॅटफॉर्म बदलताना त्रास सहन करावा लागत होता.

​प्रवाशांची हीच अडचण आणि गैरसोय लक्षात घेऊन कोकण रेल्वे प्रशासनाने स्थानकातील सोयी-सुविधा अधिक उन्नत करण्याचा निर्णय घेतला आहे. स्थानकाचा विस्तार करण्यासोबतच प्रवाशांची ने-आण सुलभ व्हावी या दृष्टीने तिथे दोन नवीन प्रवासी लिफ्ट बसवण्याची योजना आखण्यात आली आहे.

​या लिफ्ट उभारणीच्या कामासाठी कोकण रेल्वेने अधिकृतपणे निविदा प्रक्रिया सुरु केली असून संबंधित कंत्राटदारांकडून अर्ज मागवले आहेत. इच्छुक आणि पात्र कंपन्यांना या निविदा सादर करण्यासाठी १३ ऑक्टोबर २०२६ ही अंतिम मुदत निश्चित करण्यात आली आहे.

​या दोन्ही लिफ्टचे काम पूर्ण होऊन त्या प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाल्यानंतर प्रवाशांचा वेळ आणि श्रम दोन्ही वाचणार आहेत. यामुळे सावंतवाडी स्थानकावरील प्रवाशांचा प्रवास केवळ सुकर होणार नाही, तर अधिक सुरक्षित आणि आरामदायी होण्यासही मोठी मदत लाभणार आहे.

   Follow us on        

राजापूर तालुक्यातील मूर-तांबळवाडी गावातील ग्रामस्थांनी सामाजिक सुधारणेच्या दिशेने अत्यंत महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. पतीच्या निधनानंतर संबंधित महिलेवर लादल्या जाणाऱ्या पारंपरिक विधवा प्रथांचे यापुढे पालन न करण्याचा एकमुखी निर्णय गावकऱ्यांनी घेतला आहे. या ऐतिहासिक निर्णयामुळे गावात सामाजिक परिवर्तनाची एक नवी पहाट उजाडली आहे.

​गावात पार पडलेल्या विशेष बैठकीमध्ये हा अत्यंत महत्त्वाचा ठराव सर्वानुमते मंजूर करण्यात आला. पतीच्या निधनानंतर स्त्रीचे सौभाग्य अलंकार काढणे, कुंकू पुसणे किंवा तिच्यावर इतर धार्मिक बंधने लादणे यांसारख्या प्रथा तात्काळ प्रभावाने बंद करण्याचा निर्धार ग्रामस्थांनी केला आहे. महिलांच्या सन्मानाला प्राधान्य देऊन या अमानुष प्रथा कायमस्वरूपी संपुष्टात आणल्या गेल्या आहेत.

​मुंबई मंडळाचे अध्यक्ष प्रकाश बारगोडे, प्रकाश यदूक, सचिव विलास पवार, तसेच विजय बने, राजेश बने, विजय पवार, रघुनाथ गुंडये यांच्यासह मुंबई मंडळाचे पदाधिकारी आणि स्थानिक ग्रामस्थांच्या उपस्थितीत ही महत्त्वाची बैठक झाली. पतीच्या निधनाचे अथांग दुःख सहन करत असतानाच महिलांवर अशा अवाजवी प्रथा लादल्यामुळे त्यांना अतिरिक्त मानसिक व शारीरिक त्रास सहन करावा लागतो, यावर बैठकीत सखोल चर्चा झाली.

​बदलत्या काळात समाजातील जुन्या प्रथा आणि रूढींमध्ये आवश्यक ते सकारात्मक बदल घडवून आणणे गरजेचे असल्याचे मत उपस्थितांनी व्यक्त केले. ज्या अनिष्ट प्रथांमुळे महिलांच्या भावनांना ठेच पोहोचते अथवा त्यांना मानसिक वेदना सहन कराव्या लागतात, त्या सर्व प्रथा सामूहिक पुढाकाराने कायमच्या बंद झाल्या पाहिजेत. महिलांच्या सन्मानाचे रक्षण करणे ही केवळ एका कुटुंबाची नसून संपूर्ण समाजाची जबाबदारी आहे.

​मूर-तांबळवाडी ग्रामस्थांनी घेतलेल्या या पुरोगामी निर्णयाचे संपूर्ण परिसरातून मोठे कौतुक व स्वागत केले जात आहे. या ऐतिहासिक पावलामुळे स्त्री सन्मान आणि सक्षमीकरणाला अधिक बळ मिळेल असा विश्वास व्यक्त केला जात असून, इतर गावांनीही यापासून प्रेरणा घेऊन अशा सामाजिक परिवर्तनाला चालना द्यावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

 

   Follow us on        

रेल्वे प्रवासादरम्यान प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसोबतच त्यांच्या मौल्यवान वस्तूंची जपणूक करण्यासाठी रेल्वे सुरक्षा बल (आरपीएफ) नेहमीच तत्पर असते. अशीच एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी रत्नागिरी आरपीएफच्या पथकाने करून दाखवली आहे. गाडी क्रमांक १२४३१ मधून प्रवास करणाऱ्या एका प्रवाशाचा महागडा मोबाईल हरवल्याची किंवा सुटल्याची माहिती मिळताच प्रशासनाने त्वरित हालचाली सुरू केल्या.

​तक्रार अथवा माहिती प्राप्त होताच रत्नागिरी येथील आरपीएफ कर्मचाऱ्यांनी कसून शोध मोहीम हाती घेतली. अल्पवधीतच पथकाने तब्बल ७० हजार रुपये मूल्याचा ‘आयफोन १३ प्रो मॅक्स’ हा फोन सुरक्षितपणे शोधून काढण्यात यश मिळवले. या कारवाईमुळे रेल्वे सुरक्षा बलाचे सतर्क आणि कार्यक्षम नियोजन पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.

​मोबाईल सापडल्यानंतर आरपीएफचे सहाय्यक उपनिरीक्षक (ASI) अतुल यादव यांनी अतिशय जबाबदारपणे पुढील प्रक्रिया पार पाडली. केवळ फोन हाती आला म्हणून तो तातडीने सोपवून न देता, त्यांनी संबंधित व्यक्ती खरोखरच त्या मोबाईलची मूळ मालक आहे का, याची सखोल आणि पद्धतशीर तपासणी केली. सर्व कागदपत्रे आणि तांत्रिक पुरावे पडताळून पाहिल्यानंतरच मोबाईल हस्तांतरित करण्यात आला.

​आपला हरवलेला आणि अत्यंत महागडा फोन कोणतीही हानी न पोहोचता सुखरूप परत मिळाल्याचे पाहून प्रवाशाचा आनंद गगनात मावेनासा झाला. आरपीएफच्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी दाखवलेली तत्परता, प्रामाणिकपणा आणि मदत करण्याची वृत्ती यामुळे भारावून जाऊन प्रवाशाने रत्नागिरी आरपीएफ टीमचे मनापासून आभार मानले.

​रेल्वे प्रवाशांच्या सेवेसाठी आणि सुरक्षेसाठी आरपीएफ सदैव कटिबद्ध असल्याचे या प्रसंगावरून पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे. अतुल यादव आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी केलेल्या या विशेष कामगिरीचे सर्व स्तरांतून कौतुक केले जात असून, प्रवाशांचा रेल्वे प्रशासनावरील विश्वास या घटनेमुळे अधिक दृढ झाला आहे.

   Follow us on        

मध्य रेल्वेची सणासुदीच्या काळात प्रवाशांना मोठी भेट; मुंबई-मडगाव आणि मुंबई-नागपूर दरम्यान ८ विशेष गाड्या जाहीर

मुंबई:

ऐन सणासुदीच्या आणि सुट्ट्यांच्या काळात कोकण आणि विदर्भाच्या दिशेने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांची होणारी गर्दी लक्षात घेऊन मध्य रेल्वेने दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. प्रवाशांच्या सोयीसाठी मुंबई ते मडगाव आणि मुंबई ते नागपूर या दोन प्रमुख मार्गांवर ८ साप्ताहिक विशेष गाड्या चालवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

रेल्वे प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, या गाड्यांचे वेळापत्रक, मार्ग आणि सर्व थांब्यांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१) लोकमान्य टिळक टर्मिनस – मडगाव – लोकमान्य टिळक टर्मिनस साप्ताहिक विशेष (४ फेऱ्या)

कोकणात जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी एलटीटी ते मडगाव दरम्यान विशेष गाड्या चालवल्या जाणार आहेत.

गाडी क्रमांक ०१०२९ (एलटीटी ते मडगाव):

ही गाडी ०२ ऑक्टोबर २०२६ (शुक्रवार) आणि ०४ ऑक्टोबर २०२६ (रविवार) रोजी लोकमान्य टिळक टर्मिनस येथून मध्यरात्री ००:२५ वाजता सुटेल आणि त्याच दिवशी दुपारी १५:१५ वाजता मडगाव येथे पोहोचेल. (एकूण २ फेऱ्या)

गाडी क्रमांक ०१०३० (मडगाव ते एलटीटी):

ही गाडी ०२ ऑक्टोबर २०२६ (शुक्रवार) आणि ०४ ऑक्टोबर २०२६ (रविवार) रोजी मडगाव येथून दुपारी १६:०० वाजता सुटेल आणि एलटीटी येथे दुसऱ्या दिवशी पहाटे ०३:४५ वाजता पोहोचेल. (एकूण २ फेऱ्या)

मार्ग आणि थांबे:

> लोकमान्य टिळक टर्मिनस (आरंभ/शेवट) ➔ ठाणे ➔ पनवेल ➔ पेण ➔ रोहा ➔ माणगाव ➔ वीर ➔ खेड ➔ चिपळूण ➔ सावर्डी ➔ संगमेश्वर रोड ➔ रत्नगिरी ➔ अडावली ➔ राजापूर रोड ➔ वैभववाडी रोड ➔ कणकवली ➔ सिंधुदुर्ग ➔ कुडाळ ➔ सावंतवाडी रोड ➔ थिवि ➔ करमळी ➔ मडगाव (शेवट/आरंभ).

 

२) छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस – नागपूर – CSMT साप्ताहिक सुपरफास्ट विशेष (४ फेऱ्या)

विदर्भात जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी सीएसएमटी ते नागपूर दरम्यान सुपरफास्ट विशेष गाड्यांची सोय करण्यात आली आहे.

गाडी क्रमांक ०२१४१ (CSMT ते नागपूर):

ही गाडी ०२ ऑक्टोबर २०२६ (शुक्रवार) आणि ०४ ऑक्टोबर २०२६ (रविवार) रोजी छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस येथून मध्यरात्री ००:२५ वाजता सुटेल आणि नागपूर येथे त्याच दिवशी दुपारी १५:३५ वाजता पोहोचेल. (एकूण २ फेऱ्या)

गाडी क्रमांक ०२१४२ (नागपूर ते CSMT):

ही गाडी ०२ ऑक्टोबर २०२६ (शुक्रवार) आणि ०४ ऑक्टोबर २०२६ (रविवार) रोजी नागपूर येथून सायंकाळी १६:५० वाजता सुटेल आणि CSMT येथे दुसऱ्या दिवशी सकाळी ०९:२० वाजता पोहोचेल. (एकूण २ फेऱ्या)

मार्ग आणि र्थांबे:

> छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (आरंभ/शेवट) ➔ दादर ➔ ठाणे ➔ कल्याण ➔ इगतपुरी (केवळ गाडी क्र. ०२१४२ साठी) ➔ नाशिक रोड ➔ मनमाड ➔ जळगाव ➔ भुसावळ ➔ मलकापूर ➔ शेगाव ➔ अकोला ➔ मूर्तिजापूर ➔ बडनेरा ➔ धामणगाव ➔ वर्धा ➔ नागपूर (शेवट/आरंभ).

 

डब्यांची रचना (Coach Composition)

या सर्व विशेष गाड्यांना २२ डबे जोडण्यात येणार आहेत:

* ४ वातानुकूलित तृतीय श्रेणी (3AC)

* ११ शयनयान श्रेणी (Sleeper Class)

* ५ सामान्य द्वितीय श्रेणी (General Unreserved)

* २ द्वितीय आसनासह गार्ड्स ब्रेक व्हॅन (SLRD)

आरक्षणाची माहिती आणि ॲप्स

आरक्षण सुरुवात: गाडी क्रमांक ०१०२९, ०२१४१ आणि ०२१४२ साठीचे विशेष बुकिंग ०१ ऑक्टोबर २०२६ पासून सर्व पीआरएस (PRS) संगणकीय केंद्रांवर आणि आयआरसीटीसीच्या www.irctc.co.in या संकेतस्थळावर सुरू होईल.

अनारक्षित तिकिटे: सामान्य प्रवासासाठीची तिकिटे युटीएस (UTS) प्रणाली तसेच ‘RailOne’ ॲपद्वारे आरक्षित करता येतील.

वेळापत्रक तपासण्यासाठी: गाड्यांच्या सविस्तर वेळापत्रकासाठी प्रवाशांनी www.enquiry.indianrail.gov.in ला भेट द्यावी किंवा मोबाईलमध्ये NTES ॲप डाऊनलोड करावे असे आवाहन करण्यात आले आहे.