Follow us on        

भारतामध्ये मानवी संसाधन (Human Resources – HR) क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या तरुणांसाठी मोठी संधी उपलब्ध झाली आहे. रिक्रूटमेंट, पेरोल, कर्मचारी संबंध, एचआर ऑपरेशन्स आणि टॅलेंट मॅनेजमेंट यांसारख्या विविध विभागांमध्ये करिअरच्या उत्तम संधी उपलब्ध आहेत.

​सध्या भारतातील विविध क्षेत्रांमधील नामांकित कंपन्या एचआर प्रोफेशनल्सची मोठ्या प्रमाणावर भरती करत आहेत. या क्षेत्रांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

​१. आयटी आणि आयटी सेवा (IT & IT Services)

​आयटी क्षेत्रात एचआर प्रोफेशनल्ससाठी भरपूर वाव आहे. यामध्ये खालील प्रमुख कंपन्यांचा समावेश आहे:

​टीसीएस (TCS)

​इन्फोसिस (Infosys)

​विप्रो (Wipro)

​एचसीएलटेक (HCLTech)

​टेक महिंद्रा (Tech Mahindra)

​कॅपजेमिनी (Capgemini)

​Accenture

​IBM

​२. ई-कॉमर्स आणि कन्झ्युमर इंटरनेट (E-commerce & Consumer Internet)

​झपाट्याने वाढणाऱ्या डिजिटल व ई-कॉमर्स क्षेत्रातही एचआरची मोठी मागणी आहे:

​अ‍ॅमेझॉन (Amazon)

​फ्लिपकार्ट (Flipkart)

​स्विगी (Swiggy)

​मिंत्रा (Myntra)

​नायका (Nykaa)

​बिगबास्केट (BigBasket)

​३. बँकिंग आणि फायनान्स (Banking & Finance)

​आर्थिक सेवा देणाऱ्या अग्रगण्य बँकांमध्ये एचआर व्यवस्थापनाला खूप महत्त्व आहे:

​एचडीएफसी बँक (HDFC Bank)

​आयसीआयसीआय बँक (ICICI Bank)

​एसबीआय (SBI)

​कोटक महिंद्रा बँक (Kotak Mahindra Bank)

​अ‍ॅक्सिस बँक (Axis Bank)

​४. एफएमसीजी कंपन्या (FMCG Companies)

​जलद गतिने विकल्या जाणाऱ्या वस्तूंच्या (FMCG) कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर एचआर मॅनेजमेंटसाठी भरती करतात:

​एचयूएल (HUL)

​ITC

​डाबर (Dabur)

​मिको (Marico)

​गोदरेज (Godrej)

​ब्रिटानिया (Britannia)

​५. मॅन्युफॅक्चरिंग आणि ऑटोमोटिव्ह (Manufacturing & Automotive)

​उत्पादन आणि वाहन क्षेत्रातही कर्मचाऱ्यांच्या व्यवस्थापनासाठी एचआर तज्ज्ञांची गरज भासते:

​मारुती सुझुकी (Maruti Suzuki)

​टाटा मोटर्स (Tata Motors)

​महिंद्रा अँड महिंद्रा (Mahindra & Mahindra)

​बजाज ऑटो (Bajaj Auto)

​हिरो मोटोकॉर्प (Hero MotoCorp)

​६. बहुराष्ट्रीय कंपन्या (MNCs), GCCs आणि एचआर कन्सल्टिंग

​विविध बहुराष्ट्रीय कंपन्या, ग्लोबल कॅपबिलिटी सेंटर्स (GCCs) आणि रिक्रूटमेंट कन्सल्टिंग फर्म्समध्ये देखील करिअरच्या अनेक संधी उपलब्ध आहेत.

​करिअरसाठी महत्त्वाचा सल्ला (Career Takeaway)

​या क्षेत्रात स्वतःला सिद्ध करण्यासाठी आणि करिअरच्या संधी बळकट करण्यासाठी उमेदवारांनी खालील कौशल्यांचा विकास करणे अत्यंत आवश्यक आहे:

​टॅलेंट अ‍ॅक्विझिशन (Talent Acquisition)

​एचआर अ‍ॅनालिटिक्स (HR Analytics)

​पेरोल व्यवस्थापन (Payroll)

​एचआर मॅनेजमेंट सिस्टीम्स (HR Management Systems)

​कर्मचारी संलग्नता (Employee Engagement)

​एचआर क्षेत्रात प्रगती करण्यासाठी ही कौशल्ये अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहेत.

   Follow us on        

भारतीय रेल्वे प्रवाशांच्या सोयीसाठी आणि तिकिटांच्या व्यवस्थापनासाठी अनेक वर्षांपासून ‘रिझर्व्हेशन अगेन्स्ट कॅन्सलेशन’ (आरएसी) ही सुविधा देत आली आहे. या प्रणालीअंतर्गत दोन प्रवाशांना एकाच ‘साइड लोअर’ बर्थवर प्रवास करावा लागतो आणि दिवसा ती बसण्यासाठी तर रात्री झोपण्यासाठी सामायिक वापरली जाते. विशेष म्हणजे, दोन्ही प्रवासी आपापल्या तिकिटाचे पूर्ण भाडे भरत असूनही त्यांना झोपण्यासाठी स्वतंत्र जागा मिळत नाही, ज्यामुळे प्रवाशांना मोठ्या गैरसोयीचा सामना करावा लागतो.

​गेल्या ४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी संसदेच्या एका समितीने रेल्वे गाड्यांच्या वेळेवर आणि प्रवासाच्या कालावधीवर सादर केलेल्या ३६ व्या अहवालात या आरएसी व्यवस्थेवर तीव्र आक्षेप घेतला होता. पूर्ण भाडे वसूल करूनही प्रवाशाला स्वतंत्र बर्थ मिळत नसेल, तर त्यांच्याकडून कन्फर्म तिकीट असलेल्या प्रवाशांइतकाच पूर्ण मोबदला का घेतला जावा, असा महत्त्वाचा सवाल या समितीने उपस्थित केला आहे. याशिवाय, आरएसी तिकिटांमुळे अनेकदा पुरुष आणि महिला प्रवाशांना एकाच बर्थवर सामायिक जागा मिळाल्यामुळे तिकीट तपासनीसांसमोरही (टीटीई) मोठे आव्हान उभे ठाकते.

​ही जुनी पद्धत मूळची मॅन्युअल आरक्षण काळातील असून, १९८६ मध्ये संगणकीकृत आरक्षण प्रणाली (PRS) आल्यानंतर रिकाम्या बर्थचा मागोवा घेणे सोपे झाले होते, तरीही ही आरएसी प्रणाली कायम ठेवण्यात आली होती. मात्र, सध्याच्या प्रवाशांची गैरसोय आणि सदोष भाडेरचना लक्षात घेता रेल्वे प्रशासन या व्यवस्थेत बदल करण्याच्या किंवा ही सुविधा बंद करण्याच्या पर्यायांवर गांभीर्याने विचार करत आहे.

​सध्याच्या या सर्व घडामोडी केवळ एका उच्चस्तरीय आढाव्याचा भाग असल्यामुळे रेल्वेने अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा किंवा धोरणात्मक बदल केलेला नाही. जोपर्यंत रेल्वे मंत्रालयाकडून सुधारित नियम जाहीर केले जात नाहीत, तोपर्यंत आरएसीचे जुनेच नियम लागू राहणार आहेत. त्यामुळे प्रवाशांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता प्रवासापूर्वी आपले पीएनआर स्टेटस आणि आरक्षणाशी संबंधित सर्व अटी व्यवस्थित तपासून पहाव्यात.

   Follow us on        

​सांगली जिल्ह्यातील कापुसखेड येथील एक कुटुंब देवदर्शना आणि पर्यटनाचा आनंद घेण्यासाठी श्री क्षेत्र मार्लेश्वर येथे गेले होते, परंतु तिथे काळाने त्यांच्यावर घाला घातला. शुक्रवारच्या दुपारी १ वाजण्याच्या सुमारास घडलेल्या या भीषण दुर्घटनेमुळे संपूर्ण तालुक्यात शोककळा पसरली असून सर्वत्र हळहळ व्यक्त होत आहे.

​कापुसखेड येथील संदीप पाटील आपले कुटुंब आणि आप्तांसह मार्लेश्वर मंदिराजवळ आले असताना ही अचानक आपत्ती ओढवली. शुक्रवार दुपारी संपूर्ण कुटुंब मंदिर परिसरात उपस्थित असताना डोंगराच्या उंच कड्यावरून एक भलामोठा दगड अचानक निसटून खाली कोसळला.

​हा दगड इतक्या वेगाने खाली आला की, तिथे असलेल्या ४ वर्षांच्या रुत्त्वी संदीप पाटील हिस स्वतःचा बचाव करण्याची किंवा सावरण्याची कसलीही संधी मिळाली नाही. या दगडफेकीचा जोरदार मार बसल्यामुळे रुत्त्वी गंभीर जखमी झाली आणि तिचा जागीच प्राण गेला.

​या भयानक दुर्घटनेत मृत पावलेली चिमुकली रुत्त्वी हिचे वय अवघे चार वर्षे होते आणि ती कापुसखेड, तालुका वाळवा, जिल्हा सांगली येथील राहणारी होती. या अचानक झालेल्या अपघातात मृत चिमुकलीचे वडील संदीप पाटील तसेच तिचे चुलते देखील गंभीर जखमी झाले आहेत.

​ही दुर्दैवी घटना घडल्याची माहिती मिळताच स्थानिक ग्रामस्थ, देवस्थानचे स्वयंसेवक आणि संगमेश्वर पोलिसांनी तातडीने घटनास्थळी धाव घेत बचावकार्य सुरू केले. जखमी झालेले संदीप पाटील व त्यांच्या भावाला तातडीने उपचारासाठी नजीकच्या रुग्णालयात हलवण्यात आले असून त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत

   Follow us on        

महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळात लवकरच सुमारे १३ हजार ९८० चालक आणि यांत्रिकी कर्मचाऱ्यांची कंत्राटी पद्धतीने भरती केली जाणार आहे. ही संपूर्ण प्रक्रिया अत्यंत पारदर्शक, निष्पक्ष आणि ठरवून दिलेल्या नियमांनुसारच राबवावी, असे निर्देश प्रशासनाला देण्यात आले आहेत. भरतीसाठी बाह्य संस्थांमार्फत निवड करताना ती महामंडळाने ठरवून दिलेल्या पात्रतेच्या निकषांनुसारच केली जावी, जेणेकरून कोणत्याही उमेदवारावर अन्याय होणार नाही.

​सध्या काही गरजू आणि बेरोजगार तरुणांना नोकरीचे खोटे आमिष दाखवून त्यांच्याकडून बेकायदेशीरपणे पैसे उकळण्यात येत असल्याच्या तक्रारी प्रशासनाला प्राप्त झाल्या आहेत. या प्रकारामुळे नोकरीच्या अपेक्षेने संबंधित संस्थांवर विश्वास ठेवणारी तरुण मंडळी आर्थिक फसवणुकीचे बळी ठरत आहेत, ज्यामुळे महामंडळाच्या प्रतिमेला देखील मोठा धक्का पोहोचत असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

​काही ठराविक व्यक्तींच्या गैरकृत्यांमुळे थेट एसटी महामंडळाच्या जनमानसातील विश्वासाहृतेलाच मोठा धोका निर्माण होत ही अत्यंत गंभीर बाब असल्याचे मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी विशेषत्वाने नमूद केले आहे. या संपूर्ण प्रकरणाची तातडीने दखल घेत महामंडळाच्या सुरक्षा व दक्षता विभागामार्फत या सर्व बेकायदेशीर प्रकारांची सखोल चौकशी करण्याचे आदेशही त्यांनी दिले आहेत.

​उमेदवारांची दिशाभूल किंवा आर्थिक फसवणूक करणाऱ्या खासगी संस्था तसेच त्यांच्याशी संबंधित सर्व दोषी व्यक्तींची तात्काळ ओळख पटवून त्यांच्याविरुद्ध कठोर गुन्हे दाखल करावेत, अशा सक्त सूचना त्यांनी दिल्यात. भरतीच्या नावाखाली सुशिक्षित बेरोजगार तरुणांची आर्थिक लूट करणाऱ्यांना अजिबात पाठिशी घातले जाणार नाही, असा स्पष्ट इशाराही बैठकीत देण्यात आला आहे.

​भरती प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि उच्च विश्वासार्हता कायम टिकवून ठेवण्यासोबतच सर्व पात्र उमेदवारांच्या हिताचे तडाखा न बसता संरक्षण करण्यास सर्वोच्च प्राधान्य दिले जावे. मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी घेतलेल्या या भूमिकेमुळे एसटी महामंडळातील आगामी भरती प्रक्रिया अधिक काटेकोरपणे पार पडेल अशी अपेक्षा वर्तवली जात आहे.

   Follow us on        

नाशिक रोड रेल्वे स्थानकावर आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या तयारीचा भाग म्हणून सुरक्षा यंत्रणा अतिशय सतर्क झाली असून, याच दरम्यान रेल्वे सुरक्षा दलाने (आरपीएफ) ही मोठी आणि महत्त्वाची कारवाई पार पाडली आहे. सध्या सुरू असलेल्या छटपूजेच्या पार्श्वभूमीवर रेल्वे स्थानकांवर विशेष तपासणी मोहीम राबवली जात आहे, ज्या अंतर्गत गुरुवारी प्लॅटफॉर्म क्रमांक ३ वर गाडी क्रमांक २२११२ अमृत भारत एक्सप्रेसमधून प्रवास करणाऱ्या एका संशयित प्रवाशावर आरपीएफच्या जवानांची नजर पडली.

​एका तरुणाच्या संशयास्पद हालचाली आरपीएफ जवानांच्या लक्षात आल्यानंतर त्यांनी त्याच्याकडील बॅगेची कसून तपासणी केली. या तपासणीदरम्यान ५००, २०० आणि १०० रुपयांच्या नोटंच्या स्वरूपात एकूण १ कोटी ४८ लाख ६४ हजार रुपयांची रोकड आढळून आल्याने संपूर्ण रेल्वे स्थानкаवर एकच खळबळ उडाली.

​सदर तरुणाची चौकशी केली असता त्याची ओळख संदीप बाबासाहेब भामरे अशी पटली असून, तो मूळचा सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी येथील राहणारा आहे आणि सध्या जळगावमधील भवानी पेठ परिसरात राहत असल्याची माहिती समोर आली आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर रोकड बाळगण्याबाबत आरपीएफ जवानांनी त्याच्याकडे विचारणा केली आणि ही रक्कम कुठून आणली, कोणाची आहे व कुठे नेली जात आहे याबाबत सविस्तर माहिती मागितली.

​परंतु, या प्रचंड रक्कमेच्या स्रोताबाबत संशयित तरुण कोणतेही समाधानकारक स्पष्टीकरण किंवा वैध कागदपत्रे सादर करू शकला नाही. या अपयशामुळे आरपीएफने त्याला तात्काळ ताब्यात घेतले असून या प्रकरणाची पुढील कसून चौकशी सुरू केली आहे.

​या कोट्यवधी रुपयांच्या रोकडीमागील नेमके कारण काय, हा काळा पैसा किंवा बेकायदेशीर स्रोत कोणता आहे आणि ही रक्कम नेमकी कोणा, कुणाकडे नेली जात होती, याचा सखोल तपास आता सुरक्षा यंत्रणांकडून केला जात आहे. सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर सुरक्षा यंत्रणांकडून विशेष दक्षता घेतली जात असताना घडलेली ही कारवाई अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.

   Follow us on        

संपूर्ण देशातील नागरिकांना समान आणि मोफत आरोग्यसेवा मिळणे काळाची गरज असून, त्यासाठी शासनाने अत्यंत योग्य आणि प्रभावी नियोजन करणे अत्यावश्यक आहे. कर प्रणालीमध्ये (टॅक्स) आरोग्य उपकर किंवा विशिष्ट निधीची तरतूद करून त्या माध्यमातून जमा होणारा संपूर्ण पैसा केवळ देशातील आरोग्य यंत्रणेच्या विकासासाठीच खर्च केला जावा, अशी आग्रही भूमिका मानवता विकास परिषदेचे संस्थापक अध्यक्ष श्रीकांत विठ्ठल सावंत यांनी मांडली आहे.

​सध्याच्या घडीला संपूर्ण देशात वैद्यकीय आणि आरोग्य सेवेचा मोठा बाजार मांडला गेला असून, सर्वसामान्य जनतेला लुटण्याचे धोरण खाजगी रुग्णालयांकडून राबवले जात आहे. या अनियंत्रित आणि अवाढव्य व्यावसायिक लूटमारीला त्वरित कडक पायबंद घालण्याची नितांत गरज असून, गोरगरिबांच्या जीवाशी खेळणाऱ्यांवर कठोर व कायदेशीर कारवाई झाली पाहिजे, असे मत त्यांनी व्यक्त केले आहे.

​ग्रामीण भागातील आणि खेडेगावातील आरोग्य यंत्रणा सध्या पूर्णपणे ढासळलेल्या स्थितीत असून, प्राथमिक आरोग्य केंद्रांमध्ये ना डॉक्टर उपलब्ध आहेत ना पुरेशी औषधे मिळतात, अशी गंभीर खंत त्यांनी बोलून दाखवली. खेड्यापाड्यातील जनतेला योग्य उपचारांपासून वंचित राहावे लागल्यामुळे आरोग्याची दुर्दैवी परवड होत असल्याचे त्यांनी निदर्शनास आणून दिले आहे.

​या गंभीर समस्येवर शाश्वत उपाययोजना म्हणून प्रत्येक जिल्ह्यात शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांची स्थापना करण्यात यावी, अशी महत्त्वाची मागणी त्यांनी केली आहे. या महाविद्यालयांमध्ये वैद्यकीय शिक्षण मातृभाषेतून उपलब्ध करून दिल्यास तळागाळातील आणि ग्रामीण भागातील होतकरू व हुशार मुलांना डॉक्टर बनण्याची सुवर्णसंधी सहजरित्या उपलब्ध होऊ शकेल.

​स्थानिक भाषांमध्ये शिकून तयार झालेल्या या नवीन आणि होतकरू डॉक्टरांचा योग्य व प्रभावी उपयोग करून देशातील ढासळलेली आरोग्य सेवा अल्पावधीतच अत्यंत उत्तम आणि सक्षम बनविणे सहज शक्य आहे, असा ठाम विश्वास श्रीकांत विठ्ठल सावंत (संस्थापक अध्यक्ष – मानवता विकास परिषद, रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग जिल्हा सर्वांगीण विकास परिषद (मसुरे), कार्यवाह – राष्ट्रसंत पाचलेगावकर महाराज सेवा समिती) यांनी व्यक्त केला आहे.