Follow us on   

आपल्या ३७ वर्षांच्या यशस्वी वाटचालीनंतर कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेडने आर्थिक समृद्धीसोबतच पायाभूत सुविधांच्या विकासात मोठी झेप घेतली आहे. देशांतर्गत क्षेत्रात तंत्रज्ञान आणि उत्तम प्रवासी सुविधांच्या जोरावर विश्वासार्हता संपादन केल्यानंतर, आता हे महामंडळ आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपली नवीन ओळख निर्माण करण्यासाठी सज्ज झाले आहे. संस्थेने तब्बल १९९.६३ कोटी रुपयांचा निव्वळ नफा नोंदवला असून, सध्या २३ हजार ५५२ कोटी रुपयांहून अधिक मूल्याचे विविध प्रकल्प यशस्वीरीत्या मार्गी लावले जात आहेत.

​गेल्या अडीच वर्षांच्या कालावधीत महामंडळाला २० हजार ५९ कोटी रुपयांचे नवनवीन प्रकल्प प्राप्त झाले आहेत. प्रवासी वाहतूक सेवेचा दर्जा सुधारणे, मालवाहतुकीची क्षमता वाढवणे आणि अद्ययावत तंत्रज्ञानाचा वापर करणे यावर विशेष भर दिल्यामुळेच या संस्थेची बाजारपेठेतील पत उंचावली आहे. यामुळेच महामंडळाला देश-विदेशातून सातत्याने मोठ्या प्रमाणावर नवीन कामे आणि कंत्राटे सोपवली जात आहेत.

​देशांतर्गत महत्त्वाकांक्षी उपक्रमांचा भाग म्हणून लोणे येथील रोलिंग स्टॉक कॉम्पोनंट फॅक्टरीच्या (RSCF) संचालन आणि देखभालीसाठी महामंडळाने २४९ कोटी रुपयांचा पाच वर्षांचा महत्त्वपूर्ण करार केला आहे. या कारखान्यामध्ये एलएचबी (LHB) डब्यांच्या बोगींचे उत्पादन तसेच मोठ्या दुरुस्तीचे काम सप्टेंबर २०२६ पासून अधिकृतपणे सुरू करण्यात आले आहे. या प्रकल्पामुळे भारतीय रेल्वेच्या तांत्रिक क्षमतेला अधिक बळ मिळाले आहे.

​आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपल्या कामाचा विस्तार करताना कोकण रेल्वेने काँगो प्रजासत्ताकमध्ये मेट्रो रेल्वे मार्गाच्या उभारणीचे काम हाती घेण्याचे नियोजन केले आहे. या प्रकल्पामुळे महामंडळाला जागतिक पातळीवर मेट्रो उभारणीचा थेट अनुभव मिळणार आहे. यासोबतच श्रीलंकेतील रेल्वे पुलांची पुनर्रचना करणे आणि नवीन पूल बांधणे यासंबंधित महत्त्वाच्या निविदा प्रक्रियेतही महामंडळाने सहभाग नोंदवला आहे.

​परदेशातील मेट्रो व अन्य पायाभूत सुविधांशी संबंधित प्रकल्पांसाठी निविदा भरण्याची प्रक्रिया अत्यंत वेगाने सुरू आहे. भारतीय रेल्वेचे अद्ययावत तंत्रज्ञान आणि कौशल्य जागतिक स्तरावर पोहोचवण्याच्या दृष्टीने हे एक ऐतिहासिक पाऊल मानले जात आहे. ३७ वर्षांच्या अखंड सेवेनंतर सीमा ओलांडून आंतरराष्ट्रीय पटलावर छाप पाडण्याची कोकण रेल्वेची ही कामगिरी अत्यंत अभिमानास्पद ठरत आहे.

   Follow us on   

कोकणातील हापूस आंबा आणि मासळीसह अन्य नाशवंत उत्पादनांना मोठ्या बाजारपेठांमध्ये सहज पोहोचवण्यासाठी कोकण रेल्वेने सेंट्रल वेअरहाउसिंग कॉर्पोरेशनच्या सहकार्याने रत्नागिरीत राज्यातील पहिले दोन हजार टन क्षमतेचे रेल्वे शीतगृह उभारण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे.

​वाशी येथील सिडको प्रदर्शन केंद्रात कोकण रेल्वेच्या ३७ व्या स्थापना दिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात कोकण रेल्वेचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक संतोष कुमार झा यांनी या प्रकल्पाची सविस्तर घोषणा केली. या प्रकल्पांतर्गत कोकण रेल्वे मालवाहतूक केंद्रासाठी जागा उपलब्ध करून देणार असून, सेंट्रल वेअरहाउसिंग कॉर्पोरेशन संपूर्ण गुंतवणूक करणार असून महसूल वाटपाच्या तत्त्वावर हा प्रकल्प उभा राहून दीड वर्षात पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे.

​प्रस्तावित शीतगृहामध्ये उणे २१ आणि ४ अंश सेल्सिअस तापमानाचे स्वतंत्र कक्ष असतील, ज्यामध्ये मासळी, गोठवलेले मांस, आंब्याचा गर, दूध, बटर आणि फळांसह कोल्हापूर, सातारामधील डाळिंब व द्राक्षांची सुरक्षित साठवणूक करणे शक्य होईल. रत्नागिरीसोबतच खेड, चिपळूण, सिंधुदुर्ग, कुडाळ, झाराप, मुरूडेश्वर आणि मानकी यांसारख्या इतर सात ठिकाणी देखील अशाच प्रकारच्या शीतसाखळी सुविधा विकसित करण्याचे व्यापक नियोजन करण्यात आले आहे.

​या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाबरोबरच कोकण रेल्वेकडून मालवाहतुकीला अधिक गती देण्यासाठी रत्नागिरीत कंटेनर सायडिंग, वेर्णा, इंदापूर व रत्नागिरी येथे धान्यासाठी ‘सायलो’ आणि खेड, चिपळूण, रत्नागिरी व झाराप येथे नवीन गोदामे विकसित करण्याचा मोठा विस्तार केला जाणार आहे.

​या सर्व अत्याधुनिक पायाभूत सुविधांमुळे स्थानिक शेतकरी आणि उत्पादकांना आपला नाशवंत माल अधिक चांगल्या प्रकारे साठवून रेल्वेमार्गे थेट मोठ्या बाजारपेठांपर्यंत कमी वेळेत आणि सुरक्षितपणे पोहोचवणे अत्यंत सुलभ होणार आहे.

   Follow us on   

कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेडने १२ लेव्हल क्रॉसिंगच्या ठिकाणी रोड ओव्हर ब्रिज बांधण्यासाठी पूर्व-तपासणी व आराखडे तयार करण्याच्या कामाकरिता निविदा प्रसिद्ध केली आहे.

२. या ४८ लाख रुपयांच्या कामासाठी अर्हताधारक कंत्राटदारांना ४ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज सादर करता येणार आहेत.

​कोकण रेल्वे मार्गावरील प्रवास अधिक सुरक्षित आणि गतिमान करण्याच्या दृष्टीने कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेड (KRCL) या भारत सरकारच्या उपक्रमाने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. रेल्वे प्रशासनाकडून कोकण रेल्वेच्या मार्गावर असणाऱ्या १२ विविध लेव्हल क्रॉसिंगच्या (LC) जागी नवीन रोड ओव्हर ब्रिज (ROB) उभारण्याची योजना आखण्यात आली आहे. या उड्डाणपुलांच्या प्रत्यक्ष बांधकामापूर्वी आवश्यक असणाऱ्या विविध तांत्रिक चाचण्या आणि आराखडे तयार करण्यासाठी पात्र व अनुभवी कंत्राटदारांकडून अर्ज मागवण्यात येत आहेत.

​हे काम पार पाडण्यासाठी रेल्वे प्रशासनाने आयआरईपीएस (IREPS) या अधिकृत पोर्टलच्या माध्यमातून ई-टेंडरिंगद्वारे ‘सिंगल पॅकेट प्रणाली’ अंतर्गत खुली निविदा आमंत्रित केली आहे. या कामाचे मुख्य स्वरूप म्हणजे प्रस्तावित १२ ठिकाणी प्रत्यक्ष स्थळ सर्वेक्षण करणे, भू-तांत्रिक तपासणी पार पाडणे, प्राथमिक सरेखन आराखडा तयार करणे आणि सर्वसाधारण मांडणी आराखडा (GAD) अंतिम करणे हे असणार आहे. या सर्व पूर्वतयारीमुळे भविष्यात उड्डाणपुलांचे बांधकाम विनाअडथळा आणि अचूकपणे करणे शक्य होणार आहे.

​या निविदा सूचनेचा क्रमांक के आर/डब्ल्यू/०९/२०२६/११ असा जारी करण्यात आला असून, या संपूर्ण कामाची जाहिरातीत दर्शविलेली अंदाजित किंमत ₹ ४८,००,०००/- (अठ्ठेचाळीस लाख रुपये) इतकी निश्चित करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे या रकमेमध्ये जीएसटीचा समावेश केलेला नसून तो नियमानुसार वेगळा असेल. हे नियुक्त कंत्राटदाराला दिलेल्या मुदतीत म्हणजेच कंत्राट सुरू झाल्यापासून एकूण ३ महिन्यांच्या कालावधीत पूर्ण करणे बंधनकारक असणार आहे.

​इच्छुक आणि पात्र कंत्राटदारांना आपल्या ऑनलाईन ऑफर्स किंवा बिड्स सादर करण्यासाठी ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी दुपारी १५:०० वाजेपर्यंतची (दुपारी ३ वाजेपर्यंत) अंतिम मुदत देण्यात आली आहे. रेल्वे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की कोणत्याही प्रकारच्या हस्तलिखित किंवा प्रत्यक्ष कागदपत्रांच्या स्वरूपातील ऑफर्स स्वीकारल्या जाणार नाहीत. त्यामुळे सर्व प्रक्रिया केवळ ऑनलाईन पद्धतीनेच पार पाडली जाईल.

​या कामाबाबतची अधिक सविस्तर माहिती, अटी व शर्ती तसेच सहभागासाठी आवश्यक असणारे दस्तऐवज www.ireps.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. तसेच या निविदेसंदर्भात भविष्यात जारी होणारे कोणतेही शुद्धिपत्रक किंवा अतिरिक्त सूचना केवळ याच संकेतस्थळावर प्रसिद्ध केल्या जातील, त्यामुळे संबंधित कंत्राटदारांनी या पोर्टलवर लक्ष ठेवावे असे आवाहन करण्यात आले आहे.

   Follow us on   

ओटवणे या गावातील लोकसंस्कृती, श्रद्धा आणि विविध धार्मिक रूढी-परंपरांमध्ये अत्यंत महत्त्वाचे स्थान असलेला पारंपरिक ‘नवं कापणी’ हा विशेष सोहळा यंदा काहीसा विलंबाने पार पडला असला, तरी ग्रामस्थांच्या उत्साहात कोणतीही कमतरता दिसून आली नाही. ढोल-ताशांचा निनाद, ब्राह्मणांचा मंत्रघोष आणि स्थानिक रहिवाशांच्या उस्फूर्त उपस्थितीत हा संपूर्ण सोहळा अतिशय भक्तिमय वातावरणात पार पडला. यावेळी देवस्थान प्रमुख तसेच मानकऱ्यांनी ग्रामदैवताला साकडे घालून गावच्या समृद्धीची प्रार्थना केली आणि आपली पारंपरिक प्रथा पूर्ण केली.

​साधारणपणे गणेशोत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजे चतुर्थीच्या शुभ मुहूर्तावर ही नवं कापणी करण्याची पूर्वापार पद्धत आहे. मात्र, यंदा गणेश चतुर्थीच्या आदल्या दिवशी ‘उत्तरा’ नक्षत्र आल्याने या नक्षत्रावर कापणीचा कार्यक्रम करणे शास्त्राच्या नियमांनुसार अयोग्य मानले गेले. या कारणामुळे ग्रामस्थांनी विचारविनिमय करून शुभ मुहूर्तावरच हा कार्यक्रम करण्याचा निर्णय घेतला. अखेर घटस्थापनेनंतरचा योग्य काळ साधून हा सोहळा उत्साहाने साजरा करण्याचे निश्चित करण्यात आले.

​गणेशोत्सवाच्या काळात नोकरी किंवा व्यवसायानिमित्त बाहेरगावी असणारे चाकरमानी विशेषत्वाने गावी येत असतात आणि या कापणी सोहळ्यात सहभागी होण्याचा मनमुराद आनंद लुटतात. परंतु, यंदा चतुर्थीच्या कालावधीत कापणी सोहळा संपन्न होऊ शकला नसल्याने गावी आलेल्या अनेक चाकरमान्यांना या सोहळ्याला मुकावे लागले, ज्यामुळे त्यांच्यात काहीसा हिरमोड पाहायला मिळाला. तरीसुद्धा घटस्थापनेनंतर आलेल्या शुभ योगावर स्थानिक ग्रामस्थांनी एकत्र येत कापणीचा हा सोहळा आनंदाने पार पाडला.

​कापणी पूर्ण झाल्यानंतर शेतातून मिळालेल्या नवीन धान्याच्या पिकाच्या कणसांचा वापर करून सुंदर आणि आकर्षक तोरणे तयार करण्यात आली. ही पवित्र तोरणे सर्वप्रथम देवाच्या चरणी व देवदेवतांना भक्तीभावाने अर्पण करण्यात आली. त्यानंतर ग्रामस्थांनी ही नवीन पिकाची तोरणे आपापल्या घरांच्या मुख्य दरवाजांवर सजवून आपल्या पूर्वजांपासून चालत आलेल्या परंपरेचे जतन व संवर्धन केले.

​आपल्या ग्रामीण संस्कृतीशी आणि भूमीशी असलेले अतुट नाते अधोरेखित करणारी ही ‘नवं कापणी’ परंपरा यंदाही तितक्याच आनंदाने, श्रद्धेने आणि उत्साही वातावरणात पार पडल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. या पारंपरिक उत्सवामुळे संपूर्ण ओटवणे गावात पुन्हा एकदा एक वेगळेच मांगल्याचे व उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले होते.

   Follow us on   

गोव्यातील वेरणा औद्योगिक क्षेत्रामध्ये कामानिमित्त वास्तव्यास असणाऱ्या तसेच रोज ये-जा करणाऱ्या सिंधुदुर्गातील नागरिकांसाठी आणि चाकरमान्यांसाठी एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. कोकणकन्या एक्स्प्रेसचा वेरणा रेल्वे स्थानकावरील तांत्रिक थांबा प्रशासनाकडून पूर्ववत सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

​या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातून दररोज सकाळी कामाच्या उद्देशाने वेरणा इंडस्ट्रियल एरियामध्ये जाणाऱ्या आणि सायंकाळी काम आटोपून घराच्या दिशेने परतणाऱ्या कामगारांची व कर्मचाऱ्यांची मोठी सोय झाली आहे. त्यामुळे या मार्गावरून नियमित प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांमध्ये आनंदाचे वातावरण पाहायला मिळत आहे.

​रेल्वे प्रवासाच्या सुलभतेसाठी प्रवाशांना आता ‘यूटीएस’ (UTS) मोबाईल ॲपद्वारे किंवा रेल्वे स्थानकावरील बुकिंग काउंटरवरून थेट मडगावचे तिकीट काढून वेरणा स्थानकातून अत्यंत सोयीस्करपणे आपला प्रवास करता येणार आहे. या सुविधेमुळे प्रवाशांना तिकीट काढणे आणि प्रवास करणे अधिक सुलभ होणार आहे.

​गेल्या काही दिवसांपासून वेरणा स्थानकावरील हा तांत्रिक थांबा बंद अथवा अनियमित स्वरूपात सुरू असल्यामुळे दररोज प्रवास करणाऱ्या नोकरदार वर्गाची आणि सर्वसामान्य प्रवाशांची मोठी तारांबळ व गैरसोय होत होती. या समस्येमुळे कामगारांना वेळेवर कामाच्या ठिकाणी पोहोचताना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत होता.

​आता हा तांत्रिक थांबा पूर्ण क्षमतेने आणि पूर्ववत सुरू झाल्यामुळे वेर्णा येथील औद्योगिक वसाहतीत काम करणाऱ्या सिंधुदुर्गातील शेकडो तरुण व कर्मचाऱ्यांचा रोजचा प्रवास अधिक सुखकर होणार असून त्यांचा अमूल्य वेळही वाचणार आहे.