Follow us on   

पुणे: भारताच्या पर्यावरण चळवळीचे आधारस्तंभ, प्रख्यात शास्त्रज्ञ आणि पश्चिम घाट बचाव मोहिमेचे प्रणेते, पद्मभूषण डॉ. माधव गाडगीळ यांचे काल रात्री पुणे येथे निधन झाले. ते ८३ वर्षाचे होते. गेल्या पाच दशकांहून अधिक काळ त्यांनी पर्यावरण संरक्षण, संशोधन आणि लोकचळवळींना दिशा देण्याचे काम केले.

​डॉ. गाडगीळ यांनी हार्वर्ड विद्यापीठातून जगप्रसिद्ध जीवशास्त्रज्ञ ई. ओ. विल्सन यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिक्षण पूर्ण केले होते. परदेशात संधी उपलब्ध असूनही, त्यांनी मायदेशी परतण्याचा निर्णय घेतला. आधुनिक विज्ञानाची सांगड त्यांनी भारतातील पारंपारिक ज्ञान प्रणालींशी घातली. विशेषतः जैवविविधता संवर्धनासाठी त्यांनी स्थानिक समुदायांच्या सहभागावर नेहमीच भर दिला.

​डॉ. गाडगीळ यांच्या कारकिर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे:

​सायलेंट व्हॅली आंदोलन: ७०-८० च्या दशकात सायलेंट व्हॅली वाचवण्यासाठी त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.

​बस्तर वनरक्षण: ८० च्या दशकात बस्तरमधील जंगलांच्या संरक्षणासाठी त्यांनी केलेले हस्तक्षेप निर्णायक ठरले.

​संस्थात्मक बांधणी: त्यांनी ‘बोटॅनिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया’ आणि ‘झुलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया’ या संस्थांना नवीन दिशा दिली.

​गाडगीळ समिती अहवाल: २०११ मध्ये त्यांनी सादर केलेला पश्चिम घाट पारिस्थितिकी तज्ज्ञ समितीचा (WGEEP) अहवाल हा पर्यावरण रक्षणातील एक मैलाचा दगड मानला जातो. हा अहवाल अत्यंत लोकशाहीवादी आणि संवेदनशील पद्धतीने तयार करण्यात आला होता.

​डॉ. गाडगीळ हे केवळ एक शास्त्रज्ञ नव्हते, तर ते अनेक विद्यार्थी आणि धोरणकर्त्यांसाठी मित्र, तत्त्वज्ञ आणि मार्गदर्शक होते. माजी पर्यावरण मंत्री जयराम रमेश यांनी त्यांच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करताना म्हटले की, “डॉ. गाडगीळ हे खऱ्या अर्थाने राष्ट्रनिर्माते होते. त्यांची विद्वत्ता अफाट होती, पण त्यासोबतच त्यांचा स्वभाव अत्यंत नम्र आणि सहानुभूतीपूर्ण होता.”

​त्यांच्या पत्नी सुलक्षणा गाडगीळ या मान्सून अभ्यासक आहेत, तर त्यांचे वडील धनंजयराव गाडगीळ हे भारताचे ज्येष्ठ अर्थशास्त्रज्ञ होते. तीन वर्षांपूर्वीच त्यांनी त्यांचे आत्मचरित्र प्रसिद्ध केले होते, ज्यातून त्यांच्या आयुष्यातील अनेक पैलू समोर आले.

​डॉ. माधव गाडगीळ यांच्या निधनाने भारताने एक निष्ठावान शास्त्रज्ञ आणि निसर्गाचा खरा रक्षक गमावला आहे. पर्यावरण संतुलन आणि संरक्षणासाठी त्यांनी आपलं संपूर्ण आयुष्य वेचलं. त्यांच्या निधनाने पर्यावरणाप्रती कमालीची तळमळ असलेलं नेतृत्व आपण आज गमावलं आहे. कोकण आणि पश्चिम घाटाच्या संरक्षणाबाबत त्यांनी केलेल्या शिफारशींची अंमलबजावणी करणं, हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल.

   Follow us on   

मुंबई: मुंबईहून कोकण आणि किनारपट्टी कर्नाटककडे जाणाऱ्या दोन महत्त्वाच्या गाड्या पुन्हा एकदा पनवेलला ‘शॉर्ट-टर्मिनेट’ करण्याच्या रेल्वे प्रशासनाच्या निर्णयामुळे प्रवाशांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. या निर्णयामुळे प्रवाशाची गैरसोय होत असून रेल्वेच्या दीर्घकालीन हेतूंवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण करण्यात येत आहे.

दिनांक १ जानेवारी २०२६ ते ३० जानेवारी २०२६ या कालावधीत नेत्रावती एक्सप्रेस (१६३४५/१६३४६) आणि मत्स्यगंधा एक्सप्रेस (१२६१९/१२६२०) लोकमान्य टिळक टर्मिनस (LTT) ऐवजी पनवेलपर्यंतच धावणार आहेत.

​​मध्य रेल्वेने ‘एलटीटी’ यार्डातील पिट लाईन क्रमांक ३ च्या देखभालीचे कारण देऊन या गाड्या महिनाभर पनवेलला थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

कोकण विकास समितीने यावर तीव्र आक्षेप घेतला आहे. यापूर्वीही अशाच प्रकारे ४० दिवस गाड्या रोखण्यात आल्या होत्या. रेल्वे प्रवाशांना हळूहळू पनवेल टर्मिनसची सवय लावून या गाड्या कायमस्वरूपी तिथूनच चालवण्याचा घाट घातला जात असल्याची भीती समितीने व्यक्त केली आहे.

​पूर्वी रत्नागिरी-दादर पॅसेंजर कोव्हिडचे कारण देऊन तात्पुरत्या काळासाठी दादर ऐवजी दिवा स्थानकापर्यंत चालविण्याचा निर्णय घेतला गेला होता. मात्र कोव्हिड काळानंतर ही ट्रेन कायमची दिवा स्थानकावर हलवण्यात आली. यामुळे मुंबई, ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यातील प्रवाशांची मोठी गैरसोय झाली. आता तोच प्रकार आता नेत्रावती आणि मत्स्यगंधा एक्सप्रेसच्या बाबतीत तर होणार नाही ना? अशी भीती समितीने व्यक्त केली आहे.

​पनवेलला गाडी थांबल्यामुळे वृद्ध, महिला आणि जड सामान असलेल्या प्रवाशांना लोकलने पुढचा प्रवास करणे जिकिरीचे ठरत आहे. खाजगी वाहनांनी प्रवास करताना वेळ आणि पैसा यांचा मोठा फटका बसत आहे.

​कोकण विकास समितीचे जयवंत शंकर दरेकर आणि अक्षय मधुकर महापदी यांनी रेल्वे प्रशासनाकडे एक व्यावहारिक पर्याय मांडला आहे:

सध्या नेत्रावती आणि मत्स्यगंधा गाड्यांचे रेक एलटीटी स्थानकावर उभे करून ठेवावे लागतात. या दोन्ही गाड्यांच्या रेकचे (Rake Linking) एकत्रीकरण करून त्या ‘प्लॅटफॉर्म-रिटर्न’ पद्धतीने चालवाव्यात. यामुळे गाड्यांना बराच वेळ यार्डात उभं राहण्याची गरज उरणार नाही आणि पिट लाईनवरील ताणही कमी होईल.

​समितीच्या प्रमुख मागण्या:

समितीने रेल्वे प्रशासनाला पाठवलेल्या निवेदनात खालील मागण्या केल्या आहेत.

​१. नेत्रावती आणि मत्स्यगंधा एक्सप्रेसच्या रेक लिंकिंग प्रस्तावाला त्वरित मंजुरी द्यावी.

२. मध्य रेल्वे, कोकण रेल्वे आणि दक्षिण रेल्वेची संयुक्त बैठक घेऊन हा प्रश्न कायमचा निकाली काढावा.

३. तात्पुरत्या कामांचे कारण देऊन प्रवाशांच्या हक्काच्या मुंबई जोडणीला कायमस्वरूपी सुरुंग लावू नये.

​याप्रश्नी रेल्वे प्रशासन आता काय भूमिका घेते, याकडे हजारो प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे.

   Follow us on   

मुंबई | ५ जानेवारी २०२६:

​कोकण रेल्वेने प्रवाशांची अतिरिक्त गर्दी आणि मागणी लक्षात घेता, गाडी क्रमांक २२११५ / २२११६ लोकमान्य टिळक (टर्मिनस) – करमाळी – लोकमान्य टिळक (टर्मिनस) साप्ताहिक एक्सप्रेसला मुदतवाढ देण्याचा निर्णय घेतला गेला आहे.

​रेल्वे प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार गाडी आता करमाळीऐवजी मडगाव जंक्शन स्थानकापर्यंत धावेल आणि तेथूनच परतीचा प्रवास सुरू करेल.

आठवड्यातुन एकदा धावणार्‍या या गाडीला आता १२ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली आहे.

या गाडीचे सविस्तर थांबे आणि वेळापत्रकासाठी प्रवाशांनी www.enquiry.indianrail.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी किंवा ‘NTES’ ॲपचा वापर करावा असे आवाहन कोकण रेल्वे प्रशासनाने केले आहे.

   Follow us on   

सिंधुदुर्ग: सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील चिपी विमानतळाने आज विमान वाहतूक क्षेत्रात एक मोठा टप्पा गाठला आहे. नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाकडून (DGCA) या विमानतळाला IFR (Instrument Flight Rules) लायसन्स आणि ऑपरेशन्ससाठी अधिकृत मंजुरी मिळाली आहे. या निर्णयामुळे आता चिपी विमानतळावर २४x७ म्हणजेच रात्रंदिवस आणि कोणत्याही हवामानात सुरक्षित विमानसेवा उपलब्ध होणार आहे.

​पायाभूत सुविधांमध्ये मोठी वाढ

​विमानतळाच्या क्षमतेत वाढ करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण पावले उचलण्यात आली आहेत:

​पार्किंग क्षमता दुप्पट: विमानांच्या पार्किंगची क्षमता ३ वरून ६ विमानांपर्यंत वाढवण्यात आली आहे, ज्यामुळे विमानतळाची कार्यक्षमता आता दुप्पट झाली आहे.

​प्रवासी संख्येत वाढ: एकट्या डिसेंबर महिन्यात तब्बल ११,००० प्रवाशांनी या विमानतळावरून प्रवास केला आहे. यामुळे देशातील ७५ प्रमुख विमानतळांच्या यादीत सिंधुदुर्ग विमानतळ मानाने स्थान मिळवेल, असा विश्वास व्यक्त होत आहे.

​पर्यटन आणि विकासाला चालना

​लवकरच मुंबई-सिंधुदुर्ग विमानसेवा पूर्ण क्षमतेने सुरू होणार आहे. रात्रंदिवस विमान उतरण्याची सोय झाल्यामुळे कोकणातील पर्यटनाला मोठी चालना मिळणार असून, या भागाच्या सर्वांगीण विकासाचे स्वप्न साकार होण्यास मदत होईल.

​राजकीय पाठपुराव्याला यश

​या यशामागे लोकप्रतिनिधींचा सातत्यपूर्ण पाठपुरावा महत्त्वाचा ठरला आहे. खासदार नारायण राणे आणि मंत्री नितेश राणे यांनी केंद्र सरकारकडे नाईट लँडिंगच्या परवानगीसाठी सतत प्रयत्न केले.​ नाईट लँडिंगसाठी आवश्यक असलेल्या विद्युत पुरवठ्यासाठी पालकमंत्री नितेश राणे यांनी जिल्हा नियोजन समितीमधून अडीच कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध करून दिला.​मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केंद्र सरकार आणि हवाई उड्डाण मंत्रालयाशी समन्वय साधून प्रशासकीय सोपस्कार पूर्ण करण्यासाठी विशेष सहकार्य केले.​ या सर्व प्रयत्नांमुळे चिपी विमानतळ आता खऱ्या अर्थाने जागतिक दर्जाच्या सोयी-सुविधांनी सज्ज झाले असून, कोकणवासीयांसाठी ही मोठी आनंदाची बातमी आहे.

   Follow us on   

रत्नागिरी:कोकण रेल्वेमार्गावरील विन्हेरे स्थानकावर पॉईंट क्र. १२० च्या बदल्याचे तांत्रिक काम (NI Block) हाती घेण्यात येणार आहे. ३ जानेवारी २०२६ ते ५ जानेवारी २०२६ या कालावधीत चालणाऱ्या या कामामुळे गाड्यांच्या वाहतुकीवर परिणाम होणार असून, नेत्रावती एक्सप्रेस विलंबाने धावणार असल्याची माहिती मुख्य जनसंपर्क अधिकारी सुनील बी. नारकर यांनी दिली आहे.

​गाड्यांच्या वेळापत्रकातील बदल खालीलप्रमाणे:

विन्हेरे स्थानकावरील कामामुळे गाडी क्र. १६३४६ (तिरुवनंतपुरम सेंट्रल – लोकमान्य टिळक टर्मिनस नेत्रावती एक्सप्रेस) खालीलप्रमाणे थांबवून (Regulated) चालवण्यात येईल:

​२ जानेवारी २०२६ रोजी सुटणारी गाडी: रत्नागिरी ते खेड दरम्यान ६० मिनिटे थांबवून चालवण्यात येईल.

​३ जानेवारी २०२६ रोजी सुटणारी गाडी: चिपळूण ते खेड दरम्यान ३० मिनिटे थांबवून चालवण्यात येईल.

​४ जानेवारी २०२६ रोजी सुटणारी गाडी: रत्नागिरी ते खेड दरम्यान ९० मिनिटे थांबवून चालवण्यात येईल.

​प्रवाशांनी या बदलाची नोंद घ्यावी. तांत्रिक कामामुळे होणाऱ्या गैरसोयीबद्दल रेल्वे प्रशासनातर्फे दिलगिरी व्यक्त करण्यात आली आहे.