Follow us on        

मुंबई: मुंबई-गोवा महामार्गाचे काम कोकण रेल्वेच्या तांत्रिक अडचणींमुळे पुन्हा एकदा रखडले असून, केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी दिलेली ३१ मेची डेडलाईन पूर्ण होणे आता कठीण दिसत आहे. विशेषतः माणगाव आणि इंदापूर बायपासच्या कामात कोकण रेल्वेचे विद्युत खांब मुख्य अडथळा ठरत असल्याचे समोर आले आहे. यामुळे पावसाळ्यापूर्वी हा मार्ग पूर्ण होण्याच्या आशेवर असलेल्या कोकणवासीयांच्या पदरी पुन्हा एकदा निराशा पडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

गेल्या अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या या महामार्गाच्या कामासाठी आतापर्यंत तीन ठेकेदार बदलण्यात आले आहेत. सध्या हे काम युद्धपातळीवर सुरू असले तरी, तांत्रिक पेच सुटत नसल्याने प्रगती खुंटली आहे. माणगाव आणि इंदापूर येथील बायपासचे काम जूनपर्यंत वाहतुकीसाठी खुले होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र, रेल्वे मार्गावरील उड्डाणपुलाच्या बांधकामात विजेचे खांब आडवे येत असल्याने या भागातील काम पूर्णपणे थांबले आहे.

या गंभीर समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी रायगडचे खासदार सुनील तटकरे यांनी पुढाकार घेतला आहे. त्यांनी दिल्लीत केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांची भेट घेऊन रखडलेल्या कामांची सविस्तर माहिती दिली. या भेटीनंतर अलिबाग येथील जिल्हाधिकारी कार्यालयात कोकण रेल्वेच्या अधिकाऱ्यांसोबत एक संयुक्त बैठकही पार पडली. या बैठकीत रेल्वेच्या अधिकाऱ्यांनी अडथळा ठरणारे विद्युत खांब हटवण्यास मान्यता दिली असली, तरी प्रत्यक्षात या कामात मोठी चालढकल होत असल्याचे चित्र आहे.

दरम्यान, मुंबई-गोवा महामार्गाच्या चौपदरीकरणाचा हा प्रकल्प आता थट्टेचा विषय बनला आहे. २०११ मध्ये सुरू झालेल्या पळस्पे ते इंदापूर या पहिल्या टप्प्याचे आणि २०१४ पासून सुरू असलेल्या इंदापूर ते झारप या दुसऱ्या टप्प्याचे काम तब्बल १४ वर्षे उलटूनही पूर्ण झालेले नाही. या विलंबाबद्दल कोकणवासीयांमध्ये तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे. प्रशासनाकडून वारंवार तारखा दिल्या जात असल्या तरी प्रत्यक्षात काम पूर्ण होताना दिसत नाही.

सध्या नागोठणे आणि कोलाड परिसरातील पुलांचे बांधकामही अत्यंत संथ गतीने सुरू आहे, ज्यामुळे दररोज मोठी वाहतूक कोंडी निर्माण होत आहे. याचा सर्वाधिक फटका स्थानिक नागरिक, नोकरदार आणि पर्यटकांना बसत आहे. पावसाळा तोंडावर आला असताना जर हे बायपास आणि उड्डाणपूल खुले झाले नाहीत, तर प्रवाशांना पुन्हा एकदा खड्डे आणि वाहतूक कोंडीच्या भीषण संकटाचा सामना करावा लागेल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.

   Follow us on   

​चिपळूण:कोकणात जाणाऱ्या प्रवाशांची वाढती गर्दी लक्षात घेता रेल्वे प्रशासनाने दिवा ते चिपळूण दरम्यान ‘अनारक्षित विशेष मेमू’ ट्रेन चालवण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही विशेष सेवा १ मे २०२६ ते ७ जून २०२६ या कालावधीत दर शुक्रवार, शनिवार आणि रविवारी उपलब्ध असणार आहे. सुट्ट्यांच्या काळात होणारी प्रवाशांची गैरसोय टाळण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला असून, यामुळे नोकरदार आणि पर्यटकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

​गाडी क्र. ०११५९ (दिवा ते चिपळूण):

दिवा स्थानकावरून ही गाडी रात्री २३:२५ वाजता सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी ०६:३० वाजता चिपळूणला पोहोचेल.

​गाडी क्र. ०११६० (चिपळूण ते दिवा):

परतीच्या प्रवासासाठी चिपळूण येथून ही गाडी दुपारी १५:३० वाजता सुटेल आणि त्याच रात्री २३:१० वाजता दिवा स्थानकावर पोहोचेल.

या गाडीचे थांबे: निळजे, तळोजे, कळंबोली, पनवेल, सोमटणे, आपटा, जिते, पेण, कासू, नागोठणे, रोहा, कोलाड, इंदापूर, माणगाव, गोरेगाव रोड, वीर, सापे वामने, करंजाडी, विन्हेरे, दिवाणखवटी, कळंबणी बुद्रुक, खेड आणि अंजनी

​ही गाडी पूर्णपणे ‘अनारक्षित’ असल्याने प्रवाशांना आगाऊ आरक्षणाची गरज भासणार नाही, ज्यामुळे ऐनवेळी प्रवास करणाऱ्यांना ही सेवा अत्यंत उपयुक्त ठरेल. तरी प्रवाशांनी या विशेष मेमू गाडीच्या वेळापत्रकाची नोंद घेऊन आपल्या प्रवासाचे नियोजन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

कोकण रेल्वे प्रवाशांची नाराजी 

मात्र गाडीच्या डब्यांची संख्या आणि सुरुवातीचे स्थानक यावरून रेल्वे प्रशासनावर सडकून टीका केली जात आहे.

​”ही प्रवाशांची चेष्टा आहे” – अक्षय महापदी

या निर्णयावर प्रतिक्रिया देताना ‘अखंड कोकण रेल्वे प्रवासी सेवा समिती’चे सचिव अक्षय महापदी यांनी रेल्वे प्रशासनावर तीव्र शब्दांत ताशेरे ओढले आहेत. ते म्हणाले की, “मुंबई-कल्याण मार्गावर १५ डब्यांच्या लोकल्स अपुऱ्या पडत असताना, एवढ्या लांब पल्ल्याच्या मार्गावर ही ८ डब्यांची खेळण्यातली गाडी नक्की कोणासाठी सोडली आहे? ८ डब्यांची मेमू सोडून प्रशासनाने कोकणी प्रवाशांची क्रूर चेष्टा केली आहे.”

​दिवा स्थानकावरून गाडी सोडण्यास विरोध

प्रवाशांनी केवळ डब्यांच्या संख्येवरच नाही, तर गाडी सुटण्याच्या ठिकाणावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. मुंबईतील बहुतांश प्रवाशांना दिवा स्थानक सोयीचे नाही, ही बाब वारंवार निदर्शनास आणून देऊनही रेल्वे प्रशासन मुद्दाम दिव्यातून गाड्या सोडून प्रवाशांना डिवचत आहे का, असा संतप्त सवाल महापदी यांनी उपस्थित केला आहे.

सुट्ट्यांच्या काळात कोकणात जाणाऱ्यांची गर्दी प्रचंड असते. अशा वेळी ८ डब्यांची गाडी म्हणजे ‘उंटाच्या तोंडात जिरे’ अशी अवस्था असून, या गाडीला डबे वाढवून मिळावेत आणि ती मुंबईतील मुख्य स्थानकावरून सोडावी, अशी मागणी आता जोर धरत आहे.

   Follow us on   

कुडाळ: कोकण रेल्वेच्या रत्नागिरी आरपीएफ (रेल्वे सुरक्षा दल) पथकाने ‘ऑपरेशन उपलब्ध’ अंतर्गत कुडाळ रेल्वे स्थानकावर धडक कारवाई करत एका तिकीट दलालाला (टाउट) रंगेहात पकडले आहे. या कारवाईत दलालाकडे ३,५८० रुपये किमतीचे एक अवैध ‘तत्काळ’ तिकीट सापडले असून ते जप्त करण्यात आले आहे. हे तिकीट काळ्या बाजारात चढ्या दराने विकण्याच्या उद्देशाने काढण्यात आले होते. अशा अवैध विक्रीमुळे सामान्य प्रवाशांना हक्काची तिकिटे मिळवण्यात अडचणी येत होत्या.

​स्थानकावर नियमित तपासणी सुरू असताना आरपीएफला या व्यक्तीच्या हालचालींवर संशय आला. प्राथमिक चौकशीत तो बेकायदेशीरपणे तिकीट विक्री करत असल्याचे निष्पन्न झाले. त्यानंतर आरोपीला पुढील कायदेशीर कारवाईसाठी कणकवली आरपीएफच्या ताब्यात देण्यात आले आहे. त्याच्यावर रेल्वे कायदा १९८९ च्या कलम १४३ नुसार गुन्हा दाखल करण्यात येणार आहे. या कलमांतर्गत रेल्वे तिकिटांची अनधिकृत खरेदी-विक्री करणे हा गंभीर आणि दंडनीय गुन्हा मानला जातो.

​रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांच्या सोयीसाठी आणि दलालांचा सुळसुळाट रोखण्यासाठी ‘ऑपरेशन उपलब्ध’ ही विशेष मोहीम हाती घेतली आहे. प्रवाशांना पारदर्शक पद्धतीने आणि योग्य किमतीत तिकिटे मिळावीत, हा या मोहिमेचा मुख्य उद्देश आहे. कोकण रेल्वे मार्गावर आरपीएफ पूर्णपणे सतर्क असून, प्रवाशांनीही कोणत्याही अनधिकृत व्यक्तीकडून तिकीट खरेदी करू नये आणि काही संशयास्पद आढळल्यास तात्काळ आरपीएफला कळवावे, असे आवाहन रेल्वे प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.

   Follow us on   

मळगाव : कोकण रेल्वे मार्गावरून धावणारी वास्को-पटना सुपरफास्ट एक्सप्रेस सध्या कोकणातील स्थानिक प्रवाशांसाठी मोठा मनस्ताप ठरत आहे. ही गाडी दर बुधवारी धावते, परंतु ती गोवा राज्यातील वास्को आणि मडगाव स्थानकावरूनच इतकी तुडुंब भरून येते की, सावंतवाडी रोड स्थानकावर गाडीत पाऊल ठेवणेही अशक्य झाले आहे. रेल्वे प्रशासनाने या गाडीला सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात एकमेव थांबा दिला असला, तरी त्याचा उपयोग येथील जनतेपेक्षा परप्रांतीयांच्या प्रवासासाठीच अधिक होत असल्याचे चित्र सध्या दिसत आहे.

​या गाडीतील प्रवासादरम्यान निर्माण होणारी परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक आहे. गाडीमध्ये नेहमीच परप्रांतीयांची प्रचंड गर्दी असते, त्यामुळे रात्रीच्या वेळी प्रवास करणे स्थानिक प्रवाशांसाठी जिकिरीचे झाले आहे. विशेषतः आपल्या कुटुंबाला आणि महिलांना घेऊन या गाडीने प्रवास करणे आता धोकादायक वाटू लागले आहे. सुरक्षित प्रवासाची कोणतीही खात्री रेल्वे प्रशासन देऊ शकत नसल्याने, प्रवाशांमध्ये असुरक्षिततेची भावना वाढली असून संतापाची लाट उसळली आहे.

​रेल्वेच्या ढिसाळ नियोजनामुळे आरक्षित डब्यांची (Reserved Coaches) अवस्था अत्यंत दयनीय झाली आहे. या डब्यांमध्ये घुसखोरी करणाऱ्या प्रवाशांमुळे आरक्षित डब्यांचे रूपांतर जनरल डब्यांत झाले आहे. ज्या प्रवाशांनी आधीच आरक्षण केले आहे, त्यांनाही स्वतःच्या जागेवर बसणे कठीण झाले आहे. या गर्दीमुळे सावंतवाडी स्थानकावरून गाडीत चढणे शक्य नसल्याने अनेक प्रवाशांना आपले तिकीट रद्द करावे लागते, परिणामी रेल्वेला दर आठवड्याला हजारो रुपयांचा परतावा द्यावा लागत असून मोठे आर्थिक नुकसान होत आहे.

​सावंतवाडी स्थानकावरील या गाडीचा थांबा केवळ तांत्रिक किंवा नावापुरताच मर्यादित राहिला आहे. या गाडीमुळे कोकणात परप्रांतीयांची संख्या तर वाढत आहेच, पण स्थानिक कोकणी माणसाला मात्र या सेवेचा कोणताही लाभ मिळत नाही. परप्रांतीयांच्या सोयीसाठी रेल्वे स्थानिक प्रवाशांच्या सोयीकडे आणि सुरक्षेकडे दुर्लक्ष करत असल्याची टीका होत आहे. आरक्षित डब्यातही नियमांची पायमल्ली होत असल्याने प्रवाशांकडून रेल्वे प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.

“ज्या गाड्यांचा फायदा कोकणातील जनतेला नाही, त्या गाड्या आमच्या मार्गावर कशासाठी?” असा संतप्त सवाल आता विचारला जात आहे. वास्को-पटना सारख्या गाड्यांमुळे स्थानिक प्रवाशांना कोणताही दिलासा मिळत नसून, त्याऐवजी कोकणच्या हक्काच्या गाड्या सुरू करण्याची मागणी जोर धरत आहे.

​पुणे आणि कल्याणसाठी हव्यात स्वतंत्र गाड्या

सध्या कोकणातून पुणे आणि मुंबईच्या दिशेने जाणाऱ्या प्रवाशांची संख्या प्रचंड आहे. परंतु, रेल्वे प्रशासन या गरजेकडे डोळेझाक करत आहे. वास्को-पटना सारखी गाडी अव्यवस्थितपणे चालवण्यापेक्षा, पुणे-सावंतवाडी आणि कल्याण-सावंतवाडी या मार्गांवर नियमित गाड्या सुरू केल्यास त्याचा थेट फायदा येथील स्थानिक जनतेला आणि चाकरमान्यांना होईल. पुण्याला जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांची आणि नोकरदारांची संख्या मोठी असतानाही पुरेशी रेल्वे सेवा उपलब्ध नसल्याने खासगी ट्रॅव्हल्सचे दर प्रवाशांचे कंबरडे मोडत आहेत.

   Follow us on   

​रत्नागिरी: भारतीय रेल्वेच्या ढसाळ नियोजनाचा एक संतापजनक प्रकार रत्नागिरी रेल्वे स्थानकावर समोर आला आहे. पाटणा एक्सप्रेसमध्ये आरक्षित डब्यांत विना तिकीट प्रवाशांच्या प्रचंड गर्दीमुळे अधिकृत प्रवाशांना साधे डब्यात पाय ठेवणेही कठीण झाले आहे. कन्फर्म तिकीट खिशात असूनही अनेक प्रवाशांना रेल्वे गाडी सोडून द्यावी लागल्याने प्रवाशांनी संताप व्यक्त केला आहे.

​मिळालेल्या माहितीनुसार, रत्नागिरी स्थानकावर आलेल्या या गाडीतील आरक्षित डब्यांमध्ये पाय ठेवायलाही जागा नव्हती. डब्याचे दरवाजे आणि अगदी स्वच्छतागृहांच्या बाहेरही प्रवाशांनी प्रचंड गर्दी केली होती. ज्या प्रवाशांकडे कन्फर्म तिकिटे होती, त्यांना आपल्या सामानासह आत शिरणे अशक्य झाले होते. एका संतप्त प्रवाशाने आपला अनुभव सांगताना म्हटले की, “सर्व परप्रांतीय प्रवासी बेकायदेशीरपणे आरक्षित डब्यातून प्रवास करत आहेत. आमच्याकडे रिझर्व्हेशन आहे, पण आत जायला जागाच नाही. मग आम्ही प्रवास करायचा कसा? ”

​यावेळी रेल्वे सुरक्षा दलाचे (RPF) जवान आणि पोलीस घटनास्थळी उपस्थित होते. पोलिसांनी डब्यात शिरण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या काही प्रवाशांना मदत करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र गर्दी इतकी अफाट होती की खुद्द पोलीसही तिथे हतबल झाल्याचे पाहायला मिळाले. आरक्षित डब्यात विना तिकीट प्रवासी कसे घुसले आणि टीसी (TC) यावर काय कारवाई करत आहेत, असा संतप्त सवाल प्रवाशांनी उपस्थित केला आहे. कोकणात येणाऱ्या-जाणाऱ्या गाड्यांमध्ये होणारी ही प्रचंड गर्दी आणि रेल्वे प्रशासनाचे त्याकडे होणारे दुर्लक्ष प्रवाशांच्या जीवावर बेतण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

 

View this post on Instagram

 

मुंबई: आगामी उन्हाळी सुट्ट्यांच्या पार्श्वभूमीवर कोकणात जाणाऱ्या प्रवाशांची होणारी प्रचंड गर्दी लक्षात घेता, रेल्वे प्रशासनाने तातडीने अतिरिक्त विशेष गाड्या सोडाव्यात, अशी आग्रही मागणी ‘अखंड कोकण रेल्वे प्रवासी सेवा समिती’ने केली आहे. एप्रिल ते जून या काळात मुंबई आणि पुणे येथून कोकणाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांच्या संख्येत मोठी वाढ होते. यामध्ये प्रामुख्याने सुट्ट्यांसाठी गावी जाणारे चाकरमानी, विद्यार्थी आणि पर्यटकांचा समावेश असतो. सध्या कोकण मार्गावर धावणाऱ्या नियमित गाड्यांची संख्या या गर्दीच्या तुलनेत अत्यंत अपुरी असून, जाहीर करण्यात आलेल्या साप्ताहिक विशेष गाड्यांमुळे प्रवाशांची गैरसोय दूर झालेली नाही. साप्ताहिक फेऱ्यांमुळे प्रवाशांना वेटिंग लिस्टचा सामना करावा लागत असून, नाइलाजास्तव असुरक्षित पर्यायांचा अवलंब करावा लागत असल्याचे समितीने निदर्शनास आणून दिले आहे.

​प्रवाशांचा हा त्रास कमी करण्यासाठी समितीचे सचिव अक्षय सरोज मधुकर महापदी यांनी रेल्वे प्रशासनाला सविस्तर प्रस्ताव सादर केला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने सीएसएमटी-चिपळूण, सीएसएमटी-सावंतवाडी रोड आणि पुणे-सावंतवाडी रोड या मार्गांवर विशेष गाड्या सुरू करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. या गाड्यांचे वेळापत्रकही सुचवण्यात आले असून, या फेऱ्या साप्ताहिक न ठेवता द्वि-साप्ताहिक किंवा दैनंदिन स्वरूपात चालवल्यास प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळेल, असे निवेदनात म्हटले आहे. विशेषतः पुणे-सावंतवाडी मार्गावरील मागणीचा विचार करून प्रवाशांच्या सोयीनुसार वेळ निश्चित करण्याची विनंती करण्यात आली आहे.

​कोकण रेल्वेवरील वाढता भार आणि प्रवाशांची सुरक्षितता विचारात घेऊन रेल्वे प्रशासनाने या प्रस्तावावर सकारात्मक निर्णय घ्यावा, अशी मागणी समितीने केली आहे. उन्हाळी हंगामातील हा गर्दीचा ओघ दरवर्षीचा असून, त्याचे नियोजन आधीच होणे आवश्यक आहे. जर रेल्वेने वेळेत अतिरिक्त गाड्यांची घोषणा केली, तर प्रवाशांना आपले आरक्षण सुलभतेने करता येईल आणि रेल्वेचा प्रवास अधिक सुखकर होईल. या संदर्भात रेल्वे प्रशासनाकडून लवकरच सकारात्मक पाऊल उचलले जाईल, अशी आशा कोकणवासीयांकडून व्यक्त केली जात आहे.