Follow us on   

मंगळुरू: कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेडने (KRCL) आपल्या रेल्वे मार्गाची क्षमता वाढवण्यासाठी आणि गाड्यांचा प्रवास अधिक वेगवान करण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. कोकण रेल्वेने कर्नाटक आणि महाराष्ट्र-गोवा सीमेवरील महत्त्वाच्या पट्ट्यांमध्ये ‘पॅच डबलिंग’ (टप्प्याटप्प्याने दुहेरीकरण) करण्याच्या उद्देशाने व्यवहार्यता अभ्यास (Feasibility Study) करण्यासाठी निविदा जाहीर केल्या आहेत.

​या निविदेनुसार, प्रामुख्याने दोन महत्त्वाच्या विभागांचा अभ्यास केला जाणार आहे. यात मंगळुरूजवळील थोकूर ते मूकंबिका रोड बिंदूर या ११२ किलोमीटरच्या अंतराचा आणि गोव्यातील माजोर्डा ते महाराष्ट्रातील वैभववाडी रोड या १५१ किलोमीटरच्या अंतराचा समावेश आहे. एकूण २६३ किलोमीटर लांबीच्या या मार्गांच्या अभ्यासासाठी सुमारे 1.31 कोटी रुपये खर्च अपेक्षित धरण्यात आला असून, ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत निविदा प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.

​प्रकल्पाच्या वेळापत्रकानुसार, निविदा सादर करण्याची अंतिम मुदत १४ ऑक्टोबर निश्चित करण्यात आली आहे. निवडलेल्या यशस्वी कंत्राटदाराला कामाचे आदेश मिळाल्यापासून पुढील तीन महिन्यांच्या आत हा व्यवहार्यता अभ्यास पूर्ण करून अहवाल सादर करावा लागणार आहे. या अहवालात जमिनीची उपलब्धता, तांत्रिक अडचणी आणि बांधकामासाठी लागणारा अंदाजित खर्च यांसारख्या महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश असेल, ज्यावर पुढील प्रत्यक्ष कामाची दिशा ठरेल.

​कोकण रेल्वे मार्ग हा सध्या प्रामुख्याने एकेरी स्वरूपाचा असल्याने गाड्यांना क्रॉसिंगसाठी अनेकदा थांबावे लागते. यापूर्वी रोहा ते वीर या ४७ किमी अंतराचे दुहेरीकरण यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे. आता प्रस्तावित असलेल्या या नवीन ‘पॅच डबलिंग’मुळे रेल्वे हाताळणी क्षमता वाढेल, विलंबाच्या समस्या कमी होतील आणि प्रवाशांचा वेळ वाचेल. वाढती प्रवासी संख्या आणि मालवाहतुकीचा ताण पाहता हे पाऊल कोकण रेल्वेच्या सर्वांगीण विकासासाठी अत्यंत गरजेचे मानले जात आहे.

   Follow us on   

नवी मुंबई: कोकण रेल्वेने कोकण रेल्वे मार्गावर तिकीट तपासणी मोहीम अधिक तीव्र करण्याचा निर्णय घेतला आहे.कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेडने (KRCL) फेब्रुवारी २०२६ या एकाच महिन्यात आपल्या मार्गावर तिकीट तपासणीची जोरदार मोहीम राबवली आहे. या मोहिमेअंतर्गत रेल्वेने एकूण ८७३ विशेष तपासण्या केल्या, ज्यामध्ये ४१,५२२ प्रवासी अनधिकृत किंवा विनातिकीट प्रवास करताना आढळले. या प्रवाशांकडून रेल्वे भाडे आणि दंड स्वरूपात २.४१ कोटी रुपयांचा महसूल गोळा करण्यात आला आहे.

चालू आर्थिक वर्ष २०२५-२६ च्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास, एप्रिल ते फेब्रुवारी या कालावधीत आतापर्यंत एकूण १०,३६८ विशेष तिकीट तपासणी मोहिमा राबवण्यात आल्या आहेत. या ११ महिन्यांच्या कालावधीत एकूण ४,५४,८४९ विनातिकीट प्रवासी पकडले गेले असून, त्यांच्याकडून २५.२१ कोटी रुपयांचा दंड वसूल करण्यात आला आहे.

आगामी हंगामाचा काळ लक्षात घेता, कोकण रेल्वेने ही मोहीम अधिक तीव्र करण्याचा निर्णय घेतला आहे. प्रवाशांचा प्रवास सुरक्षित आणि सुखकर व्हावा, यासाठी रेल्वे सुरक्षा दल (RPF) आणि रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या समन्वयाने संपूर्ण मार्गावर कडक तपासणी केली जाणार आहे. “सर्व प्रवाशांनी वैध तिकीट काढूनच प्रवास करावा, जेणेकरून प्रवासात कोणतीही गैरसोय होणार नाही,” असे आवाहन कोकण रेल्वे प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे.

   Follow us on   

पुणे: पुणे आणि कोकण या दोन महत्त्वाच्या विभागांना रेल्वेने अधिक सक्षमपणे जोडण्यासाठी भाजपच्या राज्यसभा खासदार डॉ. मेधा कुलकर्णी यांनी पुढाकार घेतला आहे. त्यांनी नुकतीच केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांची भेट घेऊन पुण्याहून कोकणसाठी ‘अमृत भारत एक्सप्रेस’ सेवा उपलब्ध करून देण्याची आग्रही मागणी केली. या नवीन रेल्वे सुविधेमुळे कोकणात जाणाऱ्या चाकरमान्यांचा आणि पर्यटकांचा प्रवास अधिक वेगवान आणि सुखकर होणार आहे.

या भेटीदरम्यान डॉ. कुलकर्णी यांनी ‘प्रधानमंत्री गतिशक्ती नॅशनल मास्टर प्लॅन’ अंतर्गत ‘सावंतवाडी टर्मिनस प्रकल्पा’ला मंजुरी देण्याबाबतही सविस्तर चर्चा केली. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यास दक्षिण कोकणातील रेल्वे वाहतुकीचे जाळे अधिक भक्कम होईल आणि सावंतवाडी हे एक महत्त्वाचे रेल्वे हब म्हणून विकसित होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या मागण्यांवर सकारात्मक विचार करण्याचे आश्वासन दिले असून, या निर्णयामुळे पुणे-कोकण प्रवाशांना लवकरच दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

पुणे ते कोकण रेल्वे प्रवासाच्या सद्यस्थितीचा विचार करता, सध्या उपलब्ध असलेल्या रेल्वे सेवा प्रवाशांच्या अफाट संख्येच्या तुलनेत अत्यंत अपुऱ्या आहेत. सध्या पुण्याहून कोकणात जाण्यासाठी  ‘पुणे-एर्नाकुलम एक्सप्रेस’ या एकमेव गाडीचा पर्याय उपलब्ध आहे. सणासुदीच्या काळात रेल्वे प्रशासन काही विशेष गाड्या सोडते, परंतु त्या तात्पुरत्या स्वरूपाच्या असतात. पुण्यामध्ये कोकणातील चाकरमान्यांची संख्या लाखांच्या घरात असून, या मोजक्या गाड्यांमुळे प्रवाशांना वर्षभर आरक्षणासाठी मोठी कसरत करावी लागते. अनेकदा प्रवाशांना लांबचा वळसा घालून पनवेलमार्गे प्रवास करावा लागतो, ज्यामुळे वेळ आणि श्रम दोन्ही वाया जातात.

रेल्वेची ही अपुरी सोय असल्यामुळे बहुतांश प्रवाशांना खासगी ट्रॅव्हल्स किंवा एसटी बसवर अवलंबून राहावे लागते. मात्र, पावसाळ्यात घाटांमधील दरडी कोसळण्याच्या घटनांमुळे रस्ते वाहतूक अनेकदा विस्कळीत होते, अशा वेळी रेल्वे हाच सर्वात सुरक्षित आणि खात्रीशीर पर्याय ठरतो. म्हणूनच, खासदार मेधा कुलकर्णी यांनी केलेली ‘अमृत भारत एक्सप्रेस’ ची मागणी अत्यंत रास्त आणि काळाची गरज आहे. ही गाडी सुरू झाल्यास सामान्य प्रवाशांना कमी खर्चात, जलद आणि आधुनिक सोयींसह थेट कोकणात पोहोचणे शक्य होईल, ज्यामुळे सध्याच्या यंत्रणेवरचा ताण मोठ्या प्रमाणात हलका होईल.

केंद्रीय रेल्वेमंत्री मा. श्री अश्विनी वैष्णव जी यांना भेटून पुणे ते कोकण दरम्यान ‘अमृत भारत एक्सप्रेस सेवा’ उपलब्ध करण्याविषयी व ‘प्रधानमंत्री गतिशक्ती नॅशनल मास्टर प्लॅन’ अंतर्गत ‘सावंतवाडी टर्मिनस प्रोजेक्ट’ ची मागणी व्यक्त केली.

***********

केंद्रीय रेल मंत्री… pic.twitter.com/VMkdAiCt0j

— Dr. Medha Kulkarni (@Medha_kulkarni) March 13, 2026

   Follow us on   

मंगळुरू: कोस्टल कर्नाटक विभागाला रेल्वे कनेक्टिव्हिटीच्या बाबतीत सापत्न वागणूक मिळत असल्याची भावना तेथील स्थानिक नागरिकांमध्ये निर्माण झाली असून, रेल्वे प्रशासनाकडे ‘मंगळुरू-भावनगर एक्सप्रेस’ सुरू करण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, दक्षिण रेल्वे सध्या मंगळुरू सेंट्रल आणि चर्लापल्ली (हैदराबाद जवळ) दरम्यान एक नवीन रेल्वे सेवा सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. ही रेल्वे मंगळुरू-रामेश्वरम एक्सप्रेसच्या उपलब्ध डब्यांचा (Rake) वापर करून चालवली जाणार आहे. मात्र, या रेल्वेचा नियोजित मार्ग केरळ आणि तामिळनाडू मार्गे जात असल्याने तटीय कर्नाटकातील प्रवाशांनी यावर तीव्र आक्षेप घेतला आहे. हा मार्ग स्थानिक प्रवाशांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी अपुरा असून, यामुळे प्रवासाचा वेळ आणि अंतर विनाकारण वाढत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.

​वास्तविक, आयआरटीटीसी (IRTTC) च्या बैठकीत मंगळुरू ते भावनगर दरम्यान कोकण रेल्वे मार्गे थेट रेल्वे सेवा सुरू करण्याचा प्रस्ताव यापूर्वीच मंजूर करण्यात आला होता. तटीय कर्नाटकातील हजारो लोक व्यापार, शिक्षण आणि रोजगारासाठी गुजरात आणि महाराष्ट्रात स्थायिक आहेत. मात्र, मंगळुरूहून गुजरातसाठी अद्याप एकही समर्पित आणि नियमित रेल्वे सेवा उपलब्ध नाही. अशा परिस्थितीत, मंजूर झालेला भावनगरचा प्रस्ताव बाजूला सारून पुन्हा केरळ-तामिळनाडू मार्गे जाणारी रेल्वे लादली जात असल्याने स्थानिकांमध्ये संताप व्यक्त होत आहे. मंगळुरू रेल्वे स्थानक हे केवळ शेजारील राज्यांच्या रेल्वे गाड्यांसाठीचे ‘टर्मिनल’ बनत चालले असून, कर्नाटकच्या स्वतःच्या कनेक्टिव्हिटी गरजांकडे जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष केले जात असल्याचा आरोप ‘दक्षिण कन्नड रेल्वे यात्री संघ’ आणि स्थानिक नागरिकांनी केला आहे.

​या संदर्भात रेल्वे मंत्रालय आणि रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांना समाजमाध्यमांद्वारे साकडे घालण्यात आले आहे. प्रवाशांच्या मते, जर प्रस्तावित रेल्वे हसन किंवा मडगाव-हुबळी कॉरिडॉरऐवजी कोकण रेल्वे मार्गे चालवली, तर त्याचा फायदा पश्चिम भारताला जोडण्यासाठी अधिक प्रभावी ठरेल. दक्षिण रेल्वेने आपल्या निर्णयाचा पुनर्विचार करावा आणि तटीय कर्नाटकच्या दीर्घकालीन मागणीचा मान राखून तात्काळ मंगळुरू सेंट्रल – भावनगर टर्मिनस एक्सप्रेस सुरू करावी, अशी आग्रही मागणी आता केली जात आहे. यामुळे केवळ प्रवाशांची सोयच होणार नाही, तर या भागातील औद्योगिक आणि आर्थिक विकासालाही मोठी चालना मिळणार आहे असा विश्वास दक्षिण कन्नड रेल्वे यात्री संघाने व्यक्त केला आहे.

🚆 Coastal Karnataka Deserves Fair Railway Connectivity

It has come to our notice that Southern Railway is reportedly planning to introduce a new train service between Mangaluru Central railway station and Charlapalli railway station (near Secunderabad) using the rake of Train… pic.twitter.com/APIMQty93o

— Dakshina Kannada District Railway Users (@dkdistrictrail) March 12, 2026