निपाणी:
महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाभागासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानल्या जाणाऱ्या आणि अनेक दशकांपासून प्रलंबित असलेल्या बेळगाव-कोल्हापूर थेट रेल्वेमार्गाच्या सर्वेक्षणाचे काम अखेर सुरू झाले आहे. सुमारे ५८ किलोमीटर लांबीचा हा प्रस्तावित ब्रॉडगेज रेल्वे मार्ग पार्कनहट्टी आणि संकेश्वरमार्गे जाणार आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे सीमाभागातील दळणवळण व्यवस्था अधिक सक्षम आणि वेगवान होण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.
सध्या रेल्वे प्रशासनाच्या तांत्रिक पथकाने या मार्गाची पाहणी, मोजणी आणि आराखडा तयार करण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू केले आहे. पुण्यातील ‘मोनार्क सर्व्हेयर्स अँड इंजिनिअरिंग कन्सलटंट लिमिटेड’ या नामांकित कंपनीकडे हे सर्वेक्षण सोपवण्यात आले असून, सुमारे ५५ लाख रुपये खर्चातून हे काम हाती घेण्यात आले आहे. अचूकतेसाठी या सर्वेक्षणात ड्रोन, जीपीएस (GPS) यांसारख्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. हा मार्ग नेमका कोणत्या गावांमधून आणि शेतजमिनींमधून जाणार याची सविस्तर नोंद घेतली जात असून, मार्गातील डोंगर, नद्या, ओढे यांवर पूल आणि बोगदे तयार करण्याचे नियोजनही सुरू आहे. याशिवाय, नवीन रेल्वे स्थानकांच्या उभारणीबाबतही प्राथमिक चाचपणी केली जात आहे.
सध्या बेळगाव ते कोल्हापूर प्रवासासाठी नागरिकांना मिरजमार्गे वळसा घालून जावे लागते, ज्यामुळे प्रवाशांचा वेळ आणि पैसा दोन्ही मोठ्या प्रमाणात वाया जातो. हा प्रस्तावित थेट रेल्वे मार्ग सुरू झाल्यास दोन्ही शहरांमधील प्रवासाचा कालावधी कमालीचा कमी होईल. या रेल्वेमार्गामुळे धारवाड, कित्तूर, बेळगाव, संकेश्वर आणि कोल्हापूर ही दक्षिण महाराष्ट्र व उत्तर कर्नाटकातील महत्त्वाची शहरे रेल्वे जाळ्याशी थेट जोडली जाणार आहेत.
हा रेल्वे मार्ग पूर्ण झाल्यास कोल्हापूरची प्रसिद्ध व्यापारी बाजारपेठ, वस्त्रोद्योग (टेक्सटाईल) आणि पर्यटन क्षेत्राला मोठी चालना मिळणार आहे. तसेच, कोल्हापूरच्या अंबाबाई मंदिरासह सीमाभागातील विविध धार्मिक स्थळांना भेट देणाऱ्या लाखो भाविकांचा प्रवास अधिक सुलभ आणि सुकर होणार आहे. या प्रकल्पासाठी स्थानिक लोकप्रतिनिधी, प्रवासी संघटना आणि सीमाभागातील नागरिक अनेक वर्षांपासून सातत्याने पाठपुरावा करत होते. आता प्रत्यक्ष सर्वेक्षणाला सुरुवात झाल्यामुळे हा प्रकल्प लवकरच पूर्ण होईल अशी आशा नागरिकांमध्ये निर्माण झाली असून, यामुळे महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील व्यापार, उद्योग, पर्यटन आणि वाहतूक क्षेत्राला एक नवी दिशा मिळणार आहे.
