​   Follow us on        

मुंबई: महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (ST) बसेसमधून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि कडक निर्णय घेतला आहे. कर्तव्यावर असताना मद्यपान करणाऱ्या चालक आणि इतर कर्मचाऱ्यांची कोणत्याही प्रकारे गय न करता त्यांना तातडीने निलंबित करण्याचे आदेश त्यांनी दिले आहेत. मुंबईतील परळ बसस्थानकाला दिलेल्या अचानक भेटीदरम्यान, विश्रांतीगृहामध्ये दारूच्या रिकाम्या बाटल्या आणि काही कर्मचाऱ्यांकडून येणारी दुर्गंधी पाहून मंत्र्यांनी तीव्र संताप व्यक्त केला. “अशा प्रकारचे कृत्य केवळ शिस्तभंग नसून प्रवाशांच्या जीवाशी खेळणारा धोकादायक प्रकार आहे,” अशा शब्दांत त्यांनी उपस्थित अधिकाऱ्यांना सुनावले.

मद्यपी चालकांवर तातडीने निलंबनाची कारवाई करा…
परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांचे निर्देश pic.twitter.com/7kDG77WNuv

— Maharashtra State Road Transport Corporation (@msrtcofficial) January 25, 2026

​यापुढे एसटी महामंडळाच्या प्रत्येक कर्मचाऱ्याची, विशेषतः चालकांची, कर्तव्यावर जाण्यापूर्वी ब्रेथ ॲनालायझरद्वारे (Breath Analyzer) चाचणी करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. या चाचणीत दोषी आढळल्यास संबंधित कर्मचाऱ्याला तात्काळ निलंबित केले जाईल. तसेच, अशा गैरप्रकारांकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या सुरक्षा व दक्षता विभागाच्या अधिकाऱ्यांचीही विभागीय चौकशी करून त्यांच्यावर कठोर कारवाई करण्याचे निर्देश सरनाईक यांनी दिले आहेत. परळ बसस्थानकातील अस्वच्छता आणि गैरव्यवस्थापनाबद्दल त्यांनी नाराजी व्यक्त करत, प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि सोयीसुविधांसाठी प्रशासनाने अधिक दक्ष राहणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट केले. या संपूर्ण प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्यासाठी एक स्वतंत्र समिती स्थापन करण्यात आली असून, प्राप्त अहवालाच्या आधारे दोषींवर बडतर्फीपर्यंतची कारवाई करण्याचे संकेतही त्यांनी दिले आहेत.

   Follow us on    

 

 

नवी दिल्ली:

देशातील बहुप्रतिक्षित ‘जनगणना २०२७’ बाबत केंद्र सरकारने मोठी घोषणा केली आहे. १ एप्रिल २०२६ पासून या मोहिमेच्या पहिल्या टप्प्याला अधिकृतरीत्या सुरुवात होणार असून, केंद्र सरकारने यासाठी आवश्यक असलेल्या ३३ प्रश्नांची अधिसूचना (Gazette Notification) जारी केली आहे.

​दोन टप्प्यांत होणार प्रक्रिया

​भारत सरकारने जारी केलेल्या माहितीनुसार, जनगणना प्रक्रिया दोन मुख्य टप्प्यांत पार पडणार आहे:

​१. पहिला टप्पा (एप्रिल ते सप्टेंबर २०२६): या टप्प्यात ‘घरयादी’ (House Listing) आणि ‘गृहगणना’ (Housing Census) केली जाईल.

२. दुसरा टप्पा (फेब्रुवारी २०२७): या टप्प्यात प्रत्यक्ष लोकसंख्येची गणना (Population Enumeration) केली जाणार आहे.

​३३ प्रश्नांद्वारे गोळा केली जाणार माहिती

​केंद्र सरकारने जनगणनेसाठी ३३ प्रश्नांची एक यादी तयार केली आहे. ज्यामध्ये प्रामुख्याने खालील मुद्द्यांचा समावेश असेल:

​घराची माहिती: घराचा नंबर, भिंती आणि छतासाठी वापरलेले साहित्य, पिण्याच्या पाण्याचा स्रोत, शौचालयाची उपलब्धता.

​कुटुंबाची माहिती: कुटुंबातील सदस्यांची संख्या, प्रमुखाचे नाव, कुटुंबाकडे असलेली मालमत्ता (रेडिओ, टीव्ही, लॅपटॉप, सायकल, कार इ.).

​डिजिटल कनेक्टिव्हिटी: इंटरनेट सुविधा, मोबाईल/स्मार्टफोनची उपलब्धता.

​इतर: स्वयंपाकाचे इंधन आणि संवादासाठी मोबाईल क्रमांक.

​’स्व-गणना’ (Self-Enumeration) चा पर्याय उपलब्ध

​यावेळी जनगणनेत तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यात आला आहे. प्रगणक (Enumerator) घरी येण्यापूर्वी १५ दिवस नागरिकांना ‘स्व-गणना’ करण्याचा पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. नागरिक स्वतःहून आपली माहिती ऑनलाइन नोंदवू शकतील.

​राज्यांना ३० दिवसांची मुदत

​प्रत्येक राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशाला १ एप्रिल ते ३० सप्टेंबर २०२६ या ६ महिन्यांच्या कालावधीत आपल्या सोयीनुसार ३० दिवसांचा कोणताही एक कालावधी निवडून ही प्रक्रिया पूर्ण करावी लागणार आहे.

​महत्त्वाची टीप: जनगणनेचे हे काम ‘जनगणना अधिनियम, १९४८’ अंतर्गत केले जात असून, गोळा केलेली माहिती गोपनीय ठेवली जाणार आहे.

​जनगणना २०२७: ३३ प्रश्नांची यादी

​१. भवन क्रमांक (नगर किंवा स्थानिक प्राधिकरण)

२. जनगणना मकान नंबर

३. घराच्या जमिनीसाठी वापरलेले साहित्य

४. घराच्या भिंतीसाठी वापरलेले साहित्य

५. घराच्या छतासाठी वापरलेले साहित्य

६. घराचा वापर (निवासी/व्यावसायिक/इतर)

७. घराची सद्यस्थिती (चांगली/जीर्ण)

८. कुटुंब क्रमांक

९. कुटुंबात राहणाऱ्या व्यक्तींची एकूण संख्या

१०. कुटुंब प्रमुखाचे नाव

११. कुटुंब प्रमुखाचे लिंग

१२. जातीचा प्रवर्ग (SC/ST/इतर)

१३. घराच्या मालकीची स्थिती (स्वतःचे/भाड्याचे)

१४. राहण्यासाठी उपलब्ध असलेल्या खोल्यांची संख्या

१५. कुटुंबात राहणारी विवाहित जोडपी

१६. पिण्याच्या पाण्याचा मुख्य स्रोत

१७. पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता (घरात/बाहेर)

१८. प्रकाशाचा मुख्य स्रोत (वीज/इतर)

१९. शौचालयाची सुलभता

२०. शौचालयाचा प्रकार

२१. सांडपाण्याची निचरा व्यवस्था

२२. स्नानगृहाची उपलब्धता

२३. स्वयंपाकघर आणि एलपीजी/पीएनजी कनेक्शन

२४. स्वयंपाकासाठी वापरले जाणारे मुख्य इंधन

२५. रेडिओ/ट्रान्झिस्टरची उपलब्धता

२६. टेलिव्हिजन (टीव्ही)

२७. इंटरनेट सुविधा

२८. लॅपटॉप/कॉम्प्युटर

२९. टेलिफोन/मोबाईल/स्मार्टफोन

३०. सायकल/स्कूटर/मोटारसायकल

३१. कार/जीप/व्हॅन

३२. कुटुंबात उपभोगले जाणारे मुख्य धान्य

३३. मोबाईल नंबर (केवळ जनगणना माहितीसाठी)

   Follow us on    

 

 

नवी दिल्ली :भारतीय प्रजासत्ताक दिनाच्या ७७ व्या वर्धापनदिनानिमित्त कर्तव्यपथावर होणाऱ्या भव्य पथसंचलनासाठी महाराष्ट्र राज्याचा आकर्षक आणि आशयघन चित्ररथ सज्ज झाला आहे. यंदा महाराष्ट्राच्या वतीने ‘गणेशोत्सव : आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक’ या संकल्पनेवर आधारित चित्ररथ सादर केला जाणार असून, राज्याची समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा, सामाजिक एकात्मता आणि वाढते आर्थिक सामर्थ्य यांचे प्रभावी दर्शन या चित्ररथातून घडवण्यात येणार आहे.

या वर्षीच्या प्रजासत्ताक दिन सोहळ्यास युरोपियन कौन्सिलचे अध्यक्ष अँटोनियो कोस्टा आणि युरोपियन कमिशनच्या अध्यक्षा उर्सुला वॉन डेर लेयन हे प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित राहणार आहेत. त्यांच्या उपस्थितीत सादर होणारा महाराष्ट्राचा चित्ररथ जागतिक स्तरावर राज्याची ओळख अधिक भक्कम करेल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे.

चित्ररथाच्या मध्यवर्ती संकल्पनेत गणेशोत्सवाचे सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले आहे. सार्वजनिक गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून निर्माण होणारी कोट्यवधी रुपयांची आर्थिक उलाढाल, मूर्तिकार, रंगकाम करणारे कलाकार, सजावट व्यावसायिक, प्रकाश व ध्वनी तंत्रज्ञ, वाहतूक, फुलव्यवसाय, पर्यावरणपूरक साहित्य निर्माते अशा असंख्य घटकांना मिळणारा शाश्वत रोजगार या संपूर्ण आर्थिक साखळीचे प्रभावी चित्रण या चित्ररथात करण्यात आले आहे.

चित्ररथावर गणपती बाप्पांची भव्य मूर्ती, पारंपरिक ढोल-ताशांच्या तालावर नृत्य करणारे कलाकार, लेझीम, फुगडी यांसारखे लोकनृत्यप्रकार, तसेच महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख दर्शवणारे पोशाख आणि रंगसंगती पाहायला मिळणार आहेत. या माध्यमातून ‘लोकसहभागातून आत्मनिर्भरता’ ही संकल्पना ठळकपणे मांडण्यात आली आहे.

विशेष बाब म्हणजे, महाराष्ट्र शासनाने २०२५ पासून सार्वजनिक गणेशोत्सवाला ‘राज्य महोत्सव’चा दर्जा दिला आहे. या निर्णयामुळे गणेशोत्सव केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक उत्सव न राहता, पर्यावरणपूरक उपक्रम, स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना आणि सामाजिक सलोखा वृद्धिंगत करणारा उत्सव म्हणून अधिक व्यापक स्वरूपात साजरा होत आहे. शाडू मातीच्या मूर्ती, कृत्रिम विसर्जन तलाव, पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश यांचाही चित्ररथात समावेश करण्यात आला आहे.

एकूणच, महाराष्ट्राचा हा चित्ररथ परंपरा आणि प्रगती यांचा सुरेख संगम साधणारा असून, भारताच्या सांस्कृतिक वैविध्यात महाराष्ट्राचे योगदान किती महत्त्वाचे आहे, हे देशासह जगाला दाखवून देणारा ठरणार आहे.