Category Archives: देश

​’भारत गॅस’ येणार पारदर्शक सिलिंडरमधून; १५ ऑगस्टपासून १०० शहरांत सेवा

   Follow us on        

नवी दिल्ली: एलपीजी ग्राहकांसाठी भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (बीपीसीएल) ने ‘भारत गॅस लाइट झिप’ ही नवीन प्रीमियम सेवा सुरू केली आहे. या सेवेअंतर्गत ग्राहकांना वजनाने हलके, गंजरोधक आणि पारदर्शक कम्पोझिट एलपीजी सिलिंडर उपलब्ध होणार आहेत. यासोबतच नवीन गॅस कनेक्शन आणि एक्सप्रेस डिलिव्हरीची सुविधाही दिली जाणार आहे. मुंबईमध्ये या सेवेची सुरुवात झाली असून, १५ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत देशातील १०० शहरांमध्ये ही सेवा सुरू करण्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे.

​नवीन कम्पोझिट सिलिंडर हे पारंपरिक स्टील सिलिंडरपेक्षा वजनाने हलके असल्याने ते उचलणे आणि हाताळणे अधिक सोपे आहे. त्यामुळे ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि लहान कुटुंबांना याचा विशेष फायदा होईल. तसेच, या सिलिंडरला गंज लागत नसल्याने त्याचे आयुष्यही अधिक राहण्याची शक्यता आहे. या सिलिंडरचा पारदर्शक बाह्य भाग हे याचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे, ज्यामुळे सिलिंडरमध्ये किती गॅस शिल्लक आहे हे बाहेरूनच स्पष्ट दिसेल. परिणामी, गॅस संपण्याचा अंदाज आधीच बांधून ग्राहकांना वेळेवर बुकिंग करता येईल.

​कंपनीने या सिलिंडरमध्ये अधिक सुरक्षिततेचा दावा केला आहे. आजची वेगवान जीवनशैली लक्षात घेऊन बीपीसीएलने नवीन कनेक्शनची प्रक्रिया सुलभ केली असून, सिलिंडरची एक्सप्रेस डिलिव्हरीही उपलब्ध करून दिली आहे. यामुळे ग्राहकांना अत्यंत कमी वेळेत नवीन कनेक्शन आणि गॅस सिलिंडर मिळणे शक्य होणार आहे.

Photo Credit – AI

‘सेकंड क्लास पॅसेंजर’ शब्दांवर सर्वोच्च न्यायालयाचा तीव्र आक्षेप

   Follow us on        

नवी दिल्ली: भारतीय रेल्वेच्या नियमावलीत (मॅन्युअल) प्रवाशांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या काही जुन्या आणि औपनिवेशिक शब्दांवर सर्वोच्च न्यायालयाने तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. रेल्वे मॅन्युअलमध्ये प्रवाशांचा उल्लेख ‘सेकंड क्लास पॅसेंजर’ (द्वितीय श्रेणीतील प्रवासी) असा करण्याच्या पद्धतीवर सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्ती संजय करोल आणि न्यायमूर्ती नोंगमेकपम कोटेश्वर सिंग यांच्या खंडपीठाने तीव्र आक्षेप नोंदवला. न्यायालयाने या शब्दावलीबाबत रेल्वे प्रशासनाला आत्मपरीक्षण करण्याचा सल्ला दिला आहे.

​खंडपीठाने आपल्या निरीक्षणात स्पष्ट केले की, हा शब्दप्रयोग वरकरणी पाहता प्रवाशाने प्रवासासाठी खरेदी केलेल्या तिकिटाच्या दराशी किंवा केलेल्या खर्चाशी संबंधित वाटू शकतो. मात्र, आपल्या देशातील सामाजिक आणि आर्थिक वर्गवारीचा इतिहास पाहता, अशा प्रकारची भाषा अत्यंत संवेदनशील ठरते. भारतीय राज्यघटनेने सर्व नागरिकांना समान दर्जा आणि प्रतिष्ठा दिली आहे. त्यामुळे अशा शब्दांचा वापर थेट व्यक्तीच्या सन्मानाशी जोडला जाऊ शकतो, असे न्यायालयाने म्हटले.

​न्यायालयाने भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ भावनेचा आणि मूल्यांचा दाखला देत यावर आक्षेप घेतला. लोकशाही देशात कोणत्याही नागरिकाला त्याच्या आर्थिक क्षमतेवरून ‘दुसऱ्या श्रेणीचा’ संबोधणे हे घटनात्मक मूल्यांच्या विरोधात आहे. त्यामुळे रेल्वेने आपल्या दस्तऐवजांमध्ये आणि नियमावलीत प्रवाशांचा उल्लेख करताना अधिक आदरयुक्त आणि योग्य भाषेचा वापर करणे गरजेचे आहे, यावर खंडपीठाने भर दिला.

​या समस्येवर उपाय सुचवताना सर्वोच्च न्यायालयाने एक महत्त्वपूर्ण निरीक्षण नोंदवले. न्यायालयाने म्हटले की, “रेल्वेमधील वर्गवारी ही केवळ ट्रेनच्या डब्यापुरती (coaches) मर्यादित असावी, प्रवाशांसाठी नाही.” याचा अर्थ असा की, एखादा डबा ‘सेकंड क्लास’ किंवा ‘जनरल’ असू शकतो, परंतु त्यातून प्रवास करणारा नागरिक हा केवळ एक ‘प्रवासी’ असतो, त्याला ‘सेकंड क्लास पॅसेंजर’ मानणे चुकीचे आहे.

​सर्वोच्च न्यायालयाच्या या भूमिकेमुळे आता भारतीय रेल्वेला आपल्या जुन्या मॅन्युअलमध्ये आणि भाषेमध्ये मोठे बदल करावे लागण्याची शक्यता आहे. नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांचे आणि आत्मसन्मानाचे रक्षण करण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर शब्दांची निवड किती काळजीपूर्वक केली पाहिजे, हेच या न्यायालयाच्या आक्षेपामुळे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.

आरबीआय देशात आणणार प्लास्टिकच्या नोटा; लवकरच प्रायोगिक तत्त्वावर सुरुवात

   Follow us on        

​नवी दिल्ली: भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) देशातील चलनी नोटांच्या रचनेत एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मोठा बदल करण्याच्या तयारीत आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, आरबीआय लवकरच पारंपरिक कागदी नोटांऐवजी प्लास्टिक म्हणजेच ‘पॉलीमर’पासून तयार केलेल्या नोटा बाजारात आणणार आहे. देशाच्या चलनाचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी आरबीआयने हे ‘नेक्स्ट जनरेशन’ पाऊल उचलले असून, सुरुवातीला हा प्रकल्प प्रायोगिक तत्त्वावर (पायलट प्रोजेक्ट) राबवला जाणार आहे.

​या नवीन उपक्रमाची सुरुवात थेट मोठ्या नोटांपासून न करता, कमी मूल्याच्या १० आणि २० रुपयांच्या नोटांपासून केली जाईल. या लहान नोटांच्या वापरादरम्यान बाजारातून आणि सामान्य नागरिकांकडून कसा प्रतिसाद मिळतो, याचा अभ्यास आरबीआय करणार आहे. हा प्राथमिक प्रयोग जर पूर्णपणे यशस्वी ठरला, तर २०२७ सालापासून देशभरात मोठ्या प्रमाणावर या प्लास्टिक नोटांचा पुरवठा सुरू केला जाऊ शकतो.

​या घोषणेनंतर सर्वसामान्य नागरिकांच्या मनात जुन्या नोटांबद्दल संभ्रम निर्माण होण्याची शक्यता आहे; मात्र सध्या खिशात असलेल्या कागदी नोटा अचानक बंद होणार नसल्याची ग्वाही देण्यात आली आहे. नवीन प्लास्टिक नोटा आणि जुन्या कागदी नोटा या दोन्ही बाजारपेठेत एकाच वेळी वैध राहतील. हा बदल अत्यंत संथ आणि टप्प्याटप्प्याने केला जाईल, जेणेकरून बाजारातील व्यवहार सुरळीत राहतील.

​या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी प्रशासकीय पातळीवर वेगवान हालचाली सुरू झाल्या आहेत. आरबीआयच्या नोट-प्रिंटिंग युनिटने यासाठी जागतिक स्तरावर टेंडर (Expression of Interest) प्रसिद्ध केले असून, नोटा तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या विशेष ‘पॉलीमर सबस्ट्रेट शीट’च्या पुरवठ्यासाठी जगभरातील नामांकित कंपन्यांकडून अर्ज मागवले आहेत. या टेंडरसाठी बोली लावण्याची अंतिम मुदत १८ ऑगस्टपर्यंत निश्चित करण्यात आली आहे.

​नेहमीच्या कागदी नोटांच्या तुलनेत या पॉलीमर नोटांचे अनेक मोठे फायदे आहेत. या नोटा पाण्यात भिजत नाहीत, धुळीमुळे खराब होत नाहीत आणि सहजासहजी फाटतही नाहीत. त्यामुळे त्यांचे आयुष्य दीर्घकाळ टिकून राहते. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, या प्लास्टिक शीटवर प्रगत सुरक्षा वैशिष्ट्ये (Safety Features) अंतर्भूत केली जाणार असल्याने, त्यांची हुबेहूब नक्कल करणे बनावट नोटा तयार करणाऱ्या गुन्हेगारांना अशक्य होईल. यामुळे देशातील बनावट चलनाची समस्या मोडीत काढण्यास मोठी मदत होईल.

​ऑस्ट्रेलिया, कॅनडा, युनायटेड किंगडम आणि न्यूझीलंड यांसारख्या जगातील अनेक प्रगत देशांमध्ये गेल्या अनेक वर्षांपासून प्लास्टिकच्या चलनाची पद्धत यशस्वीपणे सुरू आहे. याच धर्तीवर आता भारतानेही पाऊल टाकले असून, आरबीआयच्या अधिकृत शिक्कामोर्तबानंतर लवकरच भारतीय बाजारपेठेत या हायटेक नोटा पाहायला मिळतील

मुंबईसह देशातील ६ विमानतळांवर उभारली जाणार भव्य ‘एअरपोर्ट सिटी’

   Follow us on        

मुंबई:

देशातील विमानतळ पायाभूत सुविधांना जागतिक दर्जा देण्यासाठी ‘अदानी एअरपोर्ट सिटी लिमिटेड’ने (अदानी एअरपोर्ट होल्डिंग्स लिमिटेडची उपकंपनी) एका भव्य प्रकल्पाची घोषणा केली आहे. या अंतर्गत देशातील ६ प्रमुख विमानतळांवर तब्बल ६५५ एकर जागेत एकात्मिक ‘एअरपोर्ट सिटी’ (विमानतळ शहरे) विकसित केली जाणार आहेत. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यासाठी २०,००० कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली जाणार आहे. हे प्रकल्प केवळ विमानतळापुरते मर्यादित नसून, ते शहरे, मेट्रो आणि इतर सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेशी थेट जोडले जातील. या परिसराची रचना अशा पद्धतीने केली जात आहे, जिथे पर्यटक, व्यावसायिक आणि स्थानिक रहिवाशांना एकाच ठिकाणी सर्व सोयीसुविधा मिळतील.

​या प्रकल्पाची व्याप्ती महाराष्ट्र, गुजरात, उत्तर प्रदेश, राजस्थान आणि आसाम अशा ५ राज्यांत असणार असून, यात मुंबई, नवी मुंबई, अहमदाबाद, लखनऊ, जयपूर आणि गुवाहाटी या ६ विमानतळांचा समावेश आहे. एकूण २२ दशलक्ष चौरस फूट जागेत हा विकास केला जाईल. विशेष म्हणजे, या नियोजित गुंतवणुकीतील सुमारे ७० टक्के रक्कम (४४० एकर जागा) केवळ मुंबई आणि नवी मुंबईतील प्रकल्पांसाठी खर्च केली जाणार आहे. या एअरपोर्ट सिटीज सिंगापूरचे चांगी, दुबई, ॲमस्टरडॅम आणि सोल यांसारख्या जागतिक दर्जाच्या विमानतळ शहरांच्या धर्तीवर विकसित केल्या जाणार आहेत.

​आलिशान हॉटेल्स आणि जागतिक दर्जाच्या सोयी-सुविधा

​या ‘एअरपोर्ट सिटी’मध्ये अत्याधुनिक कार्यालये, रिटेल मॉल्स, खाण्यापिण्याची ठिकाणे, मनोरंजन केंद्रे आणि कन्व्हेन्शन सेंटर्स उभारण्यात येणार आहेत. या उपक्रमाचा भाग म्हणून, अदानी समूहाने ‘आयएचजी हॉटेल्स अँड रिसॉर्ट्स’सोबत पाच लक्झरी हॉटेल्ससाठी करार केला आहे. या करारामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्ध असलेला ‘किम्पटन’ हा हॉस्पिटॅलिटी ब्रँड भारतात पहिल्यांदाच पदार्पण करत आहे. पर्यावरणपूरकतेला प्राधान्य देत, या सर्व प्रकल्पांना अमेरिकेच्या ‘यू.एस. ग्रीन बिल्डिंग काउन्सिल’ कडून ‘लीड’ (LEED) गोल्ड प्री-सर्टिफिकेशन मिळाले आहे. यावर बोलताना अदानी एअरपोर्ट होल्डिंग्सचे संचालक जीत अदानी यांनी सांगितले की, भारताची विमान वाहतूक बाजारपेठ विस्तारत असताना, विमानतळांना केवळ वाहतुकीपुरते मर्यादित न ठेवता, त्यांना गुंतवणूक आणि रोजगाराचे मोठे केंद्र बनवण्याचा कंपनीचा मानस आहे.

 

Photo Credit – Google

Railway Updates: ‘किसान रेल’ सेवेला अखेर हिरवा कंदील!

 

   Follow us on        

​सांगली:

दक्षिण महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी आणि कृषी क्षेत्रासाठी अत्यंत दिलासादायक आणि आशादायी बातमी समोर आली आहे. सांगली, कोल्हापूर, सातारा, सोलापूर आणि विजयपूर जिल्ह्यांतील फळे, भाजीपाला, फुले व इतर नाशवंत कृषी उत्पादनांना देशातील प्रमुख बाजारपेठांपर्यंत जलद व सुलभ वाहतूक उपलब्ध करून देण्यासाठी ‘मिरज-दिल्ली किसान रेल सेवा’ सुरू करण्याच्या प्रस्तावास रेल्वे प्रशासनाने अखेर अंतिम मान्यता दिली आहे. यामुळे आता जिल्हाधिकारी, कृषी विभाग आणि शेतकऱ्यांच्या थेट समन्वयातून या किसान रेल्वेचे पुढील नियोजन केले जाणार असून, बाजारपेठ ते शेतकरी असा थेट व्यवहार शक्य होणार आहे.

​अशोक काकडे हे सांगलीचे जिल्हाधिकारी म्हणून कार्यरत असताना त्यांनी शेतमालाला राष्ट्रीय बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे, वाहतूक खर्च कमी करणे आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविणे या उद्देशाने किसान रेल सेवा पुन्हा सुरू करण्यासाठी सातत्याने पाठपुरावा केला होता. या प्रक्रियेत कृषी विभाग, रेल्वे प्रशासन, शेतकरी उत्पादक कंपन्या (FPOs), व्यापारी संघटना तसेच लोकप्रतिनिधी यांच्याशी अनेक बैठका घेऊन योग्य समन्वय साधण्यात आला होता.

​ही सेवा मिरज येथूनच सुरू व्हावी, अशी ठाम भूमिका जिल्हा प्रशासनाने घेतली होती. यामागील मुख्य उद्देश केवळ रेल्वे सेवा सुरू करणे एवढाच नसून, मिरज-सांगली परिसरात नवीन ‘कृषी-लॉजिस्टिक आणि आर्थिक विकास केंद्र’ निर्माण करणे हा आहे. यामुळे भविष्यात वित्तीय संस्थांच्या सहकार्याने शीतगृहे (Cold Storage), पॅक हाउसेस, वेअरहाउसिंग, प्रक्रिया उद्योग, वाहतूक व रोजगाराच्या नव्या संधी या परिसरात मोठ्या प्रमाणावर विकसित होणार आहेत. या किसान रेलमुळे द्राक्षे, डाळिंब, केळी, भाजीपाला, फुले, दुग्धजन्य पदार्थ व इतर कृषी उत्पादने दिल्ली आणि मुंबईसारख्या मोठ्या बाजारपेठांपर्यंत अत्यंत कमी वेळेत पोहोचविणे शक्य होईल. परिणामी, मालाची वाहतुकीतील नासाडी टळेल आणि शेतकऱ्यांना अधिक चांगला बाजारभाव मिळण्यास मदत होईल.

पासपोर्ट नियमांत बदल: प्रलंबित अर्जदारांना आता अपॉइंटमेंट घेण्याची गरज नाही

   Follow us on        

​मुंबई:

मुंबईतील प्रादेशिक पासपोर्ट कार्यालयाने (RPO) पासपोर्ट आणि पीसीसी (पॉलीस क्लिअरन्स सर्टिफिकेट) अर्जदारांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि महत्त्वाचा निर्णय जाहीर केला आहे. पासपोर्ट कार्यालयाद्वारे प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या अधिकृत पत्रकानुसार, ज्या नागरिकांचे पासपोर्ट किंवा पीसीसी अर्ज जमा केल्याच्या तारखेपासून ४५ दिवसांपेक्षा जास्त काळ प्रलंबित आहेत, त्यांना आता कार्यालयात थेट प्रवेश दिला जाणार आहे. या विशेष सुविधेमुळे अर्जदारांना कार्यालयात जाण्यासाठी आधी कोणतीही ऑनलाईन अपॉइंटमेंट (वेळ) घेण्याची आवश्यकता भासणार नाही.

​ही नवीन नियमावली आगामी २ जुलै २०२६ पासून लागू करण्यात येत आहे. या अंतर्गत पात्र अर्जदार वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC), वांद्रे (पूर्व) येथील ‘विदेश भवन’ स्थित प्रादेशिक पासपोर्ट कार्यालयात थेट भेट देऊ शकतात. ही सुविधा बुधवार वगळता आठवड्यातील सर्व कार्यालयीन कामकाजाच्या दिवशी सकाळी ०९:०० ते ११:०० या मर्यादित वेळेत उपलब्ध असेल. महत्त्वाचे म्हणजे, ज्या अर्जदारांनी आधीच नंतरच्या तारखेची ऑनलाईन अपॉइंटमेंट बुक केली आहे, परंतु त्यांचे अर्ज ४५ दिवसांपेक्षा जास्त काळ रखडले आहेत, ते देखील या वॉक-इन सुविधेचा लाभ घेऊ शकतात.

​४५ दिवसांच्या अटीव्यतिरिक्त, विशिष्ट श्रेणीतील इतर काही अर्जदारांनाही अर्जाच्या तारखेचा विचार न करता थेट वॉक-इन प्रवेशाची परवानगी देण्यात आली आहे. यामध्ये राजनैतिक आणि अधिकृत पासपोर्ट (Diplomatic & Official passport) अर्जदार, तसेच पत्ता न सापडल्याने किंवा इतर कारणांमुळे परत आलेल्या (Undelivered) पासपोर्ट किंवा पीसीसीच्या पुनर्रचना (Redispatch) प्रक्रियेसाठीचे अर्जदार थेट कार्यालयात येऊ शकतात.

​यासोबतच, परदेशी नागरिकत्व स्वीकारल्यानंतर आपला भारतीय पासपोर्ट जमा (Surrender) करू इच्छिणारे नागरिक आणि आपला प्रलंबित पासपोर्ट अर्ज कायमचा बंद (Closure) करण्याची विनंती करणारे अर्जदार यांनाही या सुविधेचा लाभ घेता येईल. मुंबई पासपोर्ट कार्यालयाच्या या महत्त्वपूर्ण पावलामुळे विविध कारणांमुळे रखडलेल्या अर्जांचा निपटारा वेगाने होईल आणि सामान्य नागरिकांना नाहक त्रासापासून मोठा दिलासा मिळेल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.

Railway Updates: रेल्वेच्या नियमांत बदल; विनातिकीट प्रवास करणे पडेल महागात! नवीन नियम ईथे वाचा

   Follow us on        

Railway Updates:रेल्वेने विना तिकीट प्रवास करणाऱ्या आणि रेल्वेचे नियम मोडणाऱ्या प्रवाशांना आता चांगलाच दणका दिला आहे. ‘जनविश्वास (दुरुस्ती) कायदा-२०२६’ अंतर्गत रेल्वे कायद्यात करण्यात आलेल्या सुधारणांनुसार तब्बल २२ वर्षांनंतर रेल्वेने आपल्या विविध दंडांच्या रक्कमेत दुप्पट वाढ केली आहे. या नव्या नियमांनुसार, आता विना तिकीट प्रवासासाठी किमान २५० रुपयांऐवजी थेट ५०० रुपये अतिरिक्त शुल्क मोजावे लागणार आहे. ८ एप्रिल २०२६ रोजी यासंबंधीची अधिसूचना भारताच्या राजपत्रात प्रसिद्ध करण्यात आली असून, राष्ट्रपतींच्या मंजुरीनंतर रेल्वे मंडळाने सर्व विभागीय रेल्वेला आगाऊ सूचना जारी करत या सुधारित तरतुदींची अंमलबजावणी करण्यासाठी सज्ज राहण्याचे निर्देश दिले आहेत.

या नव्या नियमावलीनुसार केवळ विना तिकीट प्रवासच नव्हे, तर इतर अनेक प्रकारच्या नियमभंगासाठीही दंडाची रक्कम मोठ्या प्रमाणावर वाढवण्यात आली आहे. जर कोणी महिलांसाठी राखीव असलेल्या डब्यात अनधिकृत प्रवेश केला, तर त्याला तब्बल २५०० रुपयांचा फटका बसेल. याशिवाय, दुसऱ्याच्या तिकिटावर प्रवास केल्यास किमान ५०० रुपये अतिरिक्त शुल्क, रेल्वे स्थानक किंवा परिसरात विनापरवाना फेरी मारणे अथवा भीक मागण्यासाठी २,००० रुपये दंड आणि अनधिकृत प्रवेशासाठी ५०० रुपये दंड आकारला जाईल. तसेच, सर्वाधिक दंड हा धोकादायक वस्तूंसह प्रवास करणाऱ्यांवर लावण्यात आला असून, त्यासाठी किमान १०,००० रुपये दंड भरावा लागणार आहे.

वाढती महागाई, बदललेली आर्थिक परिस्थिती आणि वंदे भारत, नमो भारत (वंदे मेट्रो), तेजस एक्सप्रेस यांसारख्या आधुनिक रेल्वेगाड्यांमध्ये प्रवाशांना दिल्या जाणाऱ्या सुविधांचा वाढता खर्च लक्षात घेता जुना २५० रुपयांचा दंड अपुरा ठरत होता, म्हणूनच रेल्वेने हा मोठा निर्णय घेतला आहे. रेल्वे मंडळाने स्पष्ट केले आहे की, दंडाची रक्कम न भरल्यास संबंधित प्रवाशाविरोधात थेट न्यायालयीन कारवाई करण्यात येईल आणि काही गंभीर प्रकरणांमध्ये थेट कारावासाची (जेलची) तरतूदही करण्यात आली आहे. अधिकृत रेल्वे कर्मचाऱ्यांना जागेवरच दंड वसूल करण्याचे अधिकार देण्यात आले असून, प्रवाशांनी रेल्वे स्थानकावर पाऊल ठेवण्यापूर्वी हे नियम नीट जाणून घ्यावेत, असे आवाहन करण्यात येत आहे.

रेल्वेच्या सुधारित नियमांनुसार नवीन दंडाची (दंड सूची) यादी खालीलप्रमाणे आहे.

  • ​१) विना तिकीट प्रवास करणे: ₹ ५००/-

  • ​२) दुसऱ्याच्या तिकिटावर प्रवास करणे: ₹ ५००/-

  • ​३) बेकायदेशीर फेरीवाला (विनापरवाना विक्री करणे): ₹ २०००/-

  • ​४) दारू पिऊन गोंधळ किंवा उपद्रव निर्माण करणे: ₹ १०००/-

  • ​५) शिवीगाळ किंवा आक्षेपार्ह भाषा वापरणे: ₹ १०००/-

  • ​६) रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या कामात अडथळा आणणे: ₹ २५००/-

  • ​७) अनधिकृत प्रवेश (अतिक्रमण करणे): ₹ ५००/-

  • ​८) वैध तिकिटाशिवाय आरक्षित डब्यातून उतरण्यास नकार देणे: ₹ २०००/-

  • ​९) चालक (ड्रायव्हर) आणि वाहक (कंडक्टर) यांच्या आदेशांचे पालन न करणे: ₹ ५००/-

  • ​१०) पुरुष प्रवाशांनी महिलांच्या डब्यातून प्रवास करणे: ₹ २५००/-

  • ​११) मालाची खोटी माहिती देणे (घोषणा करणे): ₹ ५००/- प्रति क्विंटल

  • ​१२) आक्षेपार्ह किंवा धोकादायक वस्तू सोबत बाळगणे: ₹ १०,०००/-

  • ​१३) सार्वजनिक सूचनांचे विद्रुपीकरण करणे (फाडणे किंवा खराब करणे): ₹ २०००/-

  • ​१४) धूम्रपान करणे: ₹ २०००/-

नाहीतर हप्ते बंद होणार! ‘पीएम किसान’ साठी ई-केवायसीची अंतिम तारीख जाहीर

   Follow us on        

सिंधुदूर्गनगरी:

प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (पीएम किसान) योजनेचा पुढील हप्ता सुरक्षित ठेवण्यासाठी पात्र शेतकऱ्यांना ३० जून २०२६ पूर्वी ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण करण्याचे अंतिम आवाहन कृषी विभागाने केले आहे. निर्धारित मुदतीत ही प्रक्रिया पूर्ण न केल्यास शेतकऱ्यांचा पुढील हप्ता रोखला जाऊ शकतो, असा इशारा प्रशासनाकडून देण्यात आला आहे. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात ‘पीएम किसान’ योजनेचे एकूण १ लाख ९१ हजार लाभार्थी असून, त्यापैकी १ हजार ८४३ शेतकरी अद्याप या प्रक्रियेपासून दूर आहेत. योजनेतील पारदर्शकता वाढवणे आणि केवळ पात्र व जिवंत शेतकऱ्यांपर्यंतच शासकीय मदत पोहोचवणे, या उद्देशाने केंद्र व राज्य शासनाने ई-केवायसी सक्तीची केली असून यासाठी राज्यभर विशेष मोहीम राबविण्यात येत आहे.

​बायोमेट्रिक आणि फेस ऑथेंटिकेशनचे पर्याय

​शेतकऱ्यांना ई-केवायसी पूर्ण करण्यासाठी दोन पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. बायोमेट्रिक पडताळणीसाठी लाभार्थी आपल्या जवळच्या सामूहिक सुविधा केंद्रात (CSC) जाऊ शकतात. तसेच, ज्यांना घरबसल्या प्रक्रिया करायची आहे, ते ‘पीएम-किसान’ मोबाईल ॲप डाऊनलोड करून स्वतःच्या मोबाईलद्वारे ‘चेहऱ्याच्या पडताळणी’ (फेस ऑथेंटिकेशन) माध्यमातून ई-केवायसी पूर्ण करू शकतात, अशी माहिती कृषी विभागाने दिली आहे.

​वृद्ध व दिव्यांगांसाठी घरपोच सुविधा

​वृद्ध, आजारी अथवा दिव्यांग लाभार्थ्यांना केंद्र किंवा सीएससी (CSC) केंद्रावर जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करणे शक्य नसल्यास प्रशासनाने विशेष सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. गावपातळीवरील नोडल अधिकारी आणि क्षेत्रीय कर्मचारी संबंधित शेतकऱ्यांच्या घरी जाऊन फेस ऑथेंटिकेशनच्या माध्यमातून त्यांची ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करण्यास मदत करणार आहेत. त्यामुळे अशा लाभार्थ्यांनी काळजी न करता या सुविधेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

​’ॲग्रीस्टॅक’ नोंदणीही ठरणार महत्त्वाची

​पीएम किसानसह विविध शासकीय योजनांचा लाभ घेण्यासाठी आता ‘ॲग्रीस्टॅक’ (AgriStack) नोंदणी करून ‘युनिक फार्मर आयडी’ प्राप्त करणे अत्यंत आवश्यक ठरणार आहे. ही शेतकऱ्यांची डिजिटल ओळख असून, भविष्यात पीक विमा, अनुदान, कर्जमाफी तसेच थेट बँक खात्यात जमा होणाऱ्या विविध लाभांसाठी ती अनिवार्य असेल. त्यामुळे पात्र शेतकऱ्यांनी कोणत्याही अडचणी टाळण्यासाठी ३० जूनपूर्वी ई-केवायसीसोबतच ‘ॲग्रीस्टॅक’ नोंदणीही तातडीने पूर्ण करावी आणि शासकीय योजनांचा लाभ अखंडित ठेवावा, असे आवाहन कृषी विभागातर्फे करण्यात आले आहे.

१० आणि २० रुपयांच्या प्लास्टिक नोटांचे सत्य काय? माहिती आणि जनसंपर्क महासंचालनालयाचा मोठा खुलासा

   Follow us on        

मुंबई: सोशल मीडियावर सध्या ₹१० आणि ₹२० च्या पॉलिमर (प्लास्टिक) नोटा चलनात आल्याच्या आणि त्यावरून महात्मा गांधींचा फोटो हटवल्याच्या पोस्ट वेगाने व्हायरल होत आहेत. मात्र, हा दावा पूर्णपणे खोटा आणि आधारहीन असल्याचा खुलासा महाराष्ट्र सरकारच्या माहिती आणि जनसंपर्क महासंचालनालयाने (DGIPR) केला आहे. सोशल मीडियावर व्हायरल होत असलेले फोटो हे कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) च्या मदतीने तयार केलेले बनावट फोटो असून नागरिकांनी अशा कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नये, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

​सध्या भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) कागदी नोटांच्या वाढत्या छपाई खर्च, त्यांचे कमी आयुष्य आणि त्या लवकर खराब होणे या समस्यांवर दीर्घकालीन उपाय शोधत आहे. यासाठी ₹१० आणि ₹२० च्या कमी मूल्याच्या नोटांसाठी केवळ एका प्रायोगिक (पायलट) प्रकल्पाबाबत प्राथमिक स्तरावर चाचपणी सुरू आहे. आरबीआयच्या पाटणा आणि मुंबई येथील बोर्ड बैठकीत या विषयावर केवळ चर्चा झाली असली, तरी अद्याप कोणताही अंतिम निर्णय किंवा अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. प्लास्टिक नोटा या कागदी नोटांपेक्षा सुमारे २.५ ते ४ पट अधिक टिकाऊ असतात, ज्यामुळे भविष्यात छपाई खर्चात मोठी बचत होऊ शकते, म्हणूनच या पर्यायाचा विचार केला जात आहे.

​या पार्श्वभूमीवर, डीजीआयपीआरने जनतेला सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. अशा खोट्या बातम्यांमुळे जनतेमध्ये संभ्रम निर्माण होऊन त्याचा आर्थिक व्यवहारांवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे कोणत्याही महत्त्वाच्या आणि अधिकृत माहितीसाठी नागरिकांनी केवळ आरबीआयची अधिकृत वेबसाइट, अधिकृत निवेदने किंवा शासकीय माध्यमांचाच आधार घ्यावा. सध्या देशात सर्व जुन्या कागदी नोटाच पूर्णपणे वैध आणि चलनात आहेत, त्यामुळे कोणत्याही अफवांना बळी पडू नये, असे प्रशासनातर्फे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

पश्चिम घाटात वनस्पतींच्या नव्या प्रजातीचा शोध

   Follow us on        

पालक्कड: दक्षिण पश्चिम घाटात वनस्पती शास्त्रज्ञांच्या एका पथकाने वनस्पतींच्या एका अत्यंत दुर्मिळ आणि नव्या प्रजातीचा शोध लावला आहे. सूर्यफूल कुटुंबातील (Sunflower Family) असलेल्या या नव्या प्रजातीचे ‘अॅनाफॅलिस सह्याद्रिका’ (Anaphalis sahyadrica) असे नामकरण करण्यात आले आहे. पश्चिम घाटातील अनामुडी आणि मीसापुलीमाला यांसारख्या अति-उंचावरील डोंगराळ गवताळ प्रदेश (Montane Grasslands) आणि ‘शोला’ जंगलांच्या कडेला ही वनस्पती आढळून आली आहे. पालक्कड येथील गव्हर्नमेंट व्हिक्टोरिया कॉलेजच्या वनस्पतिशास्त्र विभागातील संशोधक ‘एस. रेम्या’ यांच्या पीचएडी (Doctoral Research) संशोधनाचा हा एक भाग आहे.

​या महत्त्वपूर्ण संशोधनाचे मार्गदर्शन थोलाणूर येथील गव्हर्नमेंट आर्ट्स अँड सायन्स कॉलेजच्या प्राचार्या डॉ. माया सी. नायर आणि लखनऊ येथील नॅशनल बॉटनिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूटचे (NBRI) वरिष्ठ शास्त्रज्ञ के. एम. प्रभूकुमार यांनी केले असून, वनस्पतिशास्त्र संशोधक जी. कनाकांबिका यांनीही या शोधामध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. वनस्पतींच्या वर्गीकरणाशी संबंधित ‘नोव्हॉन’ (Novon) या आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक मासिकाच्या ३४ व्या अंकात हे संशोधन प्रसिद्ध करण्यात आले आहे.

​डॉ. नायर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ही वनस्पती प्रामुख्याने समुद्रसपाटीपासून २,२०० मीटरपेक्षा जास्त उंचीवर आढळणारे एक लहान झुडूप (Subshrub) आहे. या वनस्पतीची पाने अतिशय गुळगुळीत आणि केसविरहित असून, पानांवर तीन ठळक शिरा असणे हे याचे मुख्य वैशिष्ट्य आहे. हे झुडूप साधारणपणे एक मीटर उंचीपर्यंत वाढते आणि याला सुमारे ९० ते १२० पांढऱ्या रंगाची, अर्धगोलाकार फुलांची डोकी (Flower Heads / Capitula) येतात. पश्चिम घाटातील जैवविविधतेच्या दृष्टीने हा शोध अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.

Content Protected! Please Share it instead.  

Home
Kokan Blog
Downloads
Search