Follow us on   

मुंबई: मुंबईची जीवनवाहिनी असलेल्या मध्य रेल्वेच्या एसी लोकल (AC EMU) सध्या एका वेगळ्याच कारणाने चर्चेत आणि वादात सापडल्या आहेत. रेल्वेचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी एसी लोकलच्या डब्यांच्या बाहेरील भागावर करण्यात आलेल्या जाहिरातींमुळे प्रवाशांच्या त्रासात भर पडली आहे. विशेषतः ‘अरुण आईस्क्रीम’ (Arun Icecreams) च्या जाहिरातीसाठी वापरण्यात आलेल्या जाहिरातींच्या विनाइल रॅपिंगमुळे प्रवाशांना डब्यातून बाहेरचे काहीच दिसत नसल्याच्या तक्रारी सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत.

​नेमका प्रकार काय?

​प्रसिद्ध पत्रकार आणि रेल्वे प्रवासी राजेंद्र बी. अकलेकर यांनी ट्विटरवर (X) काही फोटो शेअर करत हा गंभीर प्रश्न उपस्थित केला आहे. त्यांच्या दाव्यानुसार, सीएसएमटीहून सुटणाऱ्या रात्री २०:०० वाजताच्या कल्याण एसी लोकलच्या खिडक्यांवर इतक्या जाड थराचे विनाइल रॅपिंग करण्यात आले आहे की, खिडक्या पूर्णपणे अपारदर्शक (Opaque) झाल्या आहेत. यामुळे प्रवाशांना येणारे स्थानक किंवा प्लॅटफॉर्म ओळखणे कठीण होत आहे.

​रेल्वे प्रशासनाचे स्पष्टीकरण आणि प्रवाशांचा संताप

​या तक्रारीला उत्तर देताना DRM मुंबई (मध्य रेल्वे) यांनी सांगितले की, “एसी लोकलच्या डब्यांवर खिडक्यांसह विनाइल रॅपिंग करण्याची परवानगी आहे, मात्र आतून ८०% दृश्यमानता (Visibility) राखणे बंधनकारक आहे. जर दृश्यमानतेत काही अडथळा येत असेल, तर त्याची तपासणी करून दुरुस्ती केली जाईल.”

रेल्वे प्रशासनाने दिलेल्या या तांत्रिक स्पष्टीकरणानंतर प्रवाशांमधील संताप कमी होण्याऐवजी अधिकच वाढला आहे. प्रवाशांच्या मते, रात्रीच्या वेळी परिस्थिती अत्यंत बिकट होते; दिवसा तरी प्रकाशाच्या जोरावर थोडीफार दृश्यमानता मिळते, परंतु रात्रीच्या काळोखात डब्यातून बाहेरचे स्थानक किंवा प्लॅटफॉर्म ओळखणे अशक्य होते. रेल्वेने ८० टक्के दृश्यमानतेचा जो दावा केला आहे, तो केवळ कागदावरच असून प्रत्यक्षात प्रवाशांना शून्याच्या बरोबरीने दिसत असल्याची टीका होत आहे. केवळ महसूल मिळवण्याच्या ‘लोभी’ वृत्तीपोटी प्रवाशांच्या सुरक्षिततेशी आणि सोयींशी तडजोड केली जात असल्याचा गंभीर आरोप करत, रेल्वेला प्रवाशांच्या हितापेक्षा जाहिरातींचे उत्पन्नच अधिक महत्त्वाचे वाटते का, असा सवाल संतप्त मुंबईकरांनी उपस्थित केला आहे.

​प्रवाशांची मागणी

​सोशल मीडियावर अनेक प्रवाशांनी “DRM साहेबांनी स्वतःच्या केबिनमधून बाहेर पडून प्रत्यक्ष पाहणी करावी,” अशा शब्दांत आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत. जाहिरात लावणाऱ्या कंपन्यांच्या निकृष्ट कामामुळे (Poor Workmanship) सामान्य प्रवाशांना हा त्रास सहन करावा लागत आहे. ही समस्या तात्काळ सोडवून खिडक्यांवरील अडथळे दूर करावेत, अशी मागणी आता जोर धरत आहे.

   Follow us on   

मुंबई: बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) ने २०२६-२७ या आर्थिक वर्षाच्या अर्थसंकल्पात इयत्ता १ ली ते १० वी पर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी BEST बसने मोफत प्रवासाची सुविधा जाहीर केली आहे. हा निर्णय विशेषतः गणवेशधारी विद्यार्थ्यांसाठी असून, त्यांच्या घरापासून शाळेपर्यंतचा प्रवास आता पूर्णपणे मोफत होणार आहे.

या योजनेअंतर्गत ‘चलो कार्ड’ (Chalo Card) चा वापर करून विद्यार्थी मोफत प्रवास करू शकतात. गेल्या वर्षी (२०२५-२६) या योजनेचा लाभ ९,६२७ विद्यार्थ्यांना मिळाला होता, ज्यात प्राथमिक शाळेतील ६,०१८ आणि माध्यमिक शाळेतील ३,६०९ विद्यार्थी समाविष्ट होते.शिक्षण विभागासाठी एकूण ४,२४८ कोटी रुपयांचा अर्थसंकल्प मांडण्यात आला आहे, जो मागील वर्षीच्या तुलनेत १५% ने जास्त आहे.

या योजनेसाठी सुमारे ८.७० कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. ज्या भागांमध्ये नियमित BEST बस सेवा उपलब्ध नाही, तिथे विशेष बस सेवा सुरू करण्यात येणार आहे.पालकांवरील आर्थिक भार कमी होण्याबरोबरच विद्यार्थ्यांचा शाळेकडे जाण्याचा प्रवास सुरक्षित आणि सुलभ होईल, ज्यामुळे उपस्थिती वाढण्यास आणि शिक्षणाचा दर्जा सुधारण्यास मदत होईल.हे पाऊल मुंबईतील सार्वजनिक वाहतूक वाढवण्याबरोबरच शिक्षणाला प्रोत्साहन देणारे ठरेल!

   Follow us on   

मुंबई: मुंबई लोकलमध्ये होणारी गर्दी आणि दरवाज्यात उभे राहून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या सुरक्षेचा प्रश्न लक्षात घेता, मध्य रेल्वे प्रशासनाने एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. एसी लोकलप्रमाणेच आता स्वयंचलित बंद दरवाजे असलेली नॉन-एसी लोकल लवकरच प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होणार आहे. गेल्या वर्षी मुंब्रा स्थानकाजवळ लोकलमधून पडून पाच प्रवाशांचा मृत्यू झाला होता, या पार्श्वभूमीवर प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी हा नवा उपाय शोधण्यात आला आहे.

​मध्य रेल्वेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पहिली स्वयंचलित दरवाजांची नॉन-एसी लोकल फेब्रुवारी अखेरीस चेन्नईच्या आयसीएफ (ICF) मधून मुंबईत दाखल होईल, तर दुसरी गाडी मार्च महिन्यात येण्याची शक्यता आहे. या गाड्यांची चाचणी यापूर्वीच कुर्ला कारशेडमध्ये यशस्वीरीत्या पूर्ण झाली असून, सुरुवातीला या लोकल छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) ते कल्याण दरम्यान चालवल्या जाऊ शकतात.

​या निर्णयाचे स्वागत होत असले तरी, तज्ज्ञांनी काही महत्त्वाचे धोकेही वर्तवले आहेत. वाहतूक तज्ज्ञ विवेक पै यांच्या मते, दरवाजे बंद असल्यामुळे प्रवासी फुटबोर्डवर उभे राहू शकणार नाहीत, ज्यामुळे अपघाती मृत्यू नक्कीच कमी होतील; मात्र मुंबईतील प्रचंड गर्दी पाहता डब्यांमध्ये हवा खेळती राहणे आवश्यक आहे. जर डब्यांमध्ये योग्य व्हेंटिलेशन किंवा हवा खेळती राहण्याची व्यवस्था नसेल, तर प्रवाशांना गुदमरल्यासारखे वाटू शकते. तसेच, जर तांत्रिक कारणामुळे दरवाजे बंद झाले नाहीत, तर रेल्वेचे संपूर्ण वेळापत्रक कोलमडण्याची भीतीही व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे ही सेवा पूर्ण क्षमतेने सुरू करण्यापूर्वी रेल्वे प्रशासनाने सर्व तांत्रिक बाजू आणि प्रवाशांची सोय विचारात घेणे गरजेचे आहे.

   Follow us on   

मुंबई: मुंबईतील मोटार बस सेवेला यंदा १०० वर्षे पूर्ण होत असतानाच, दक्षिण मुंबईतील जे.जे. उड्डाणपुलाखाली उभ्या असलेल्या तीन नॉन-एसी डबल डेकर बसेसवरून नवा वाद उफाळून आला आहे. सन २०२१ मध्ये सुमारे ६९ लाख रुपये खर्च करून या बसेसचे रूपांतर कॅफे, ग्रंथालय आणि आर्ट गॅलरीमध्ये करण्यात आले होते. मात्र, आजच्या घडीला या बसेस कुलूपबंद असून त्यांची मोठ्या प्रमाणावर तोडफोड करण्यात आली आहे. या स्थितीमुळे स्थानिक रहिवासी आणि बस प्रेमींकडून तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे.

​स्थानिक रहिवाशांच्या मते, या बसेसमुळे परिसरातील पार्किंगमध्ये अडथळा निर्माण होत असून पादचाऱ्यांना चालणे कठीण झाले आहे. इतकेच नव्हे तर आणीबाणीच्या काळात रुग्णवाहिका किंवा अग्निशमन दलाच्या गाड्यांना जाण्यासाठी लागणारा रस्ताही या बसेसमुळे रोखला जात असल्याची तक्रार नागरिक करत आहेत. दुसरीकडे, बस प्रेमी आणि इतिहासकारांनी या बसेसच्या दुरवस्थेवर बोट ठेवले आहे. चुकीचा रंग आणि निकृष्ट दर्जाच्या दुरुस्तीमुळे या बसेसचे ऐतिहासिक मूल्य नष्ट झाले असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे. काही उत्साही नागरिकांनी तर या बसेस विकत घेऊन त्या पुन्हा पर्यटन मार्गावर चालवण्याची तयारी दर्शवली आहे. एकीकडे ऐतिहासिक वारसा जतन करण्याची ओढ आणि दुसरीकडे व्यावहारिक अडचणी, अशा कात्रीत या ऐतिहासिक बसेस सध्या अडकल्या आहेत.

PC: Sayyed Sameer Abedi