मुंबई: दरवर्षी पावसाळ्यात मुंबईची जीवनवाहिनी समजली जाणारी ‘लोकल ट्रेन’ रुळांवर पाणी साचल्यामुळे ठप्प होते. याचा मोठा फटका मध्य रेल्वेच्या प्रवाशांना बसतो. मात्र, आगामी पावसाळ्यात प्रवाशांचा प्रवास सुखकर व्हावा आणि पाणी साचण्याच्या समस्येवर कायमचा तोडगा काढण्यासाठी मध्य रेल्वेने कंबर कसली आहे. भायखळा आणि ठाणे या दोन महत्त्वाच्या स्थानकांदरम्यान रेल्वेने ‘मायक्रो-टनलिंग ड्रेनेज सिस्टीम’ (Micro-Tunneling Drainage System) राबवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
काय आहे ही योजना?
१. भूमिगत बोगदा (Micro-Tunneling): रेल्वे रुळांच्या खालून सूक्ष्म बोगदे (Micro Tunnels) तयार केले जाणार आहेत. या तंत्रज्ञानाचा वापर करून पाण्याचा निचरा करणारी एक सक्षम ड्रेनेज यंत्रणा विकसित केली जात आहे.
२. पाण्याचा निचरा: मुसळधार पाऊस पडल्यास रुळांवर साचलेले पाणी या बोगद्यांमार्फत तातडीने बाहेर काढले जाईल. यामुळे पाण्याचा नैसर्गिक प्रवाह विस्कळीत होणार नाही.
३. लोकल सेवा अखंडित राहणार: पाणी साचल्यामुळे अनेकदा सिग्नल यंत्रणा निकामी होते किंवा इंजिनमध्ये पाणी शिरते. या नवीन प्रणालीमुळे रुळांवर पाणी साचणार नाही, परिणामी पावसाळ्यातही लोकल सेवा विनाअडथळा सुरू राहण्यास मदत होईल.
भायखळा आणि ठाणे स्थानकांची निवड का?
भायखळा आणि ठाणे ही मध्य रेल्वेवरील अत्यंत वर्दळीची आणि सखल भागातील स्थानके आहेत. दरवर्षी अतिवृष्टी दरम्यान या ठिकाणी पाणी साचण्याचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे संपूर्ण मध्य रेल्वेचे वेळापत्रक कोलमडते. म्हणूनच रेल्वेने या दोन ठिकाणांवर प्राधान्याने लक्ष केंद्रित केले आहे.
या तंत्रज्ञानाचे फायदे:
कमी वेळात काम: मायक्रो-टनलिंग तंत्रज्ञानामुळे रेल्वे वाहतूक पूर्णपणे बंद न ठेवता जमिनीखाली काम करणे शक्य होते.
शाश्वत उपाय: पारंपारिक नालेसफाईपेक्षा ही आधुनिक ड्रेनेज सिस्टीम जास्त प्रभावी ठरणार आहे.
प्रवाशांना दिलासा: कामावर जाणाऱ्या मुंबईकरांना पावसाळ्यात होणाऱ्या लोकलच्या विलंबापासून आणि गर्दीपासून मोठा दिलासा मिळणार आहे.
मध्य रेल्वेने उचललेले हे पाऊल मुंबईकरांसाठी पावसाळ्यात वरदान ठरू शकते. या प्रकल्पाच्या यशामुळे भविष्यात मुंबईतील इतर सखल भागांतही अशाच प्रकारची यंत्रणा राबवली जाण्याची शक्यता आहे.
