नवी दिल्ली: भारतीय रेल्वेने २०२६ पासून तिकीट रद्द करण्याच्या आणि परताव्याच्या (Refund) नियमांमध्ये मोठे बदल केले आहेत. नवीन नियमांनुसार, प्रवाशांना मिळणारा परतावा आता पूर्णपणे तिकीट रद्द करण्याच्या वेळेवर अवलंबून असेल. जर तुम्ही तुमचे कन्फर्म तिकीट गाडी सुटण्यापूर्वी ७२ तास आधी रद्द केले, तर किरकोळ शुल्क कापून तुम्हाला पूर्ण परतावा मिळेल. मात्र, जसा प्रवासाचा वेळ जवळ येईल, तशी कपातीची रक्कम वाढत जाईल.
सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे आता रेल्वे सुटण्यापूर्वी ८ तासांच्या आत तिकीट रद्द केल्यास कोणताही परतावा मिळणार नाही. जुन्या नियमांनुसार ही मर्यादा ४ तासांची होती, जी आता वाढवून ८ तास करण्यात आली आहे. तसेच, ७२ ते २४ तासांच्या दरम्यान तिकीट रद्द केल्यास सुमारे २५% रक्कम कापली जाईल, तर २४ ते ८ तासांच्या दरम्यान रद्द केल्यास ५०% रक्कम कापली जाईल. जर तुमची ट्रेन हुकली किंवा तुम्ही वेळेत तिकीट रद्द केले नाही, तर तुम्हाला तुमचे पूर्ण पैसे गमवावे लागतील.
रेल्वे प्रशासनाने हे बदल तिकीट बुकिंगमधील गैरप्रकार रोखण्यासाठी आणि खऱ्या प्रवाशांना सहज तिकीट उपलब्ध व्हावे या उद्देशाने केले आहेत. अनेकदा एजंट किंवा इतर लोक तिकीट ब्लॉक करून शेवटच्या क्षणी रद्द करायचे, ज्यामुळे इतरांना त्रास व्हायचा. या कडक नियमांमुळे आता प्रवाशांना आपल्या प्रवासाचे नियोजन अधिक काळजीपूर्वक करावे लागणार आहे. दरम्यान, प्रवाशांच्या सोयीसाठी रेल्वेने ‘बोर्डिंग स्टेशन’ बदलण्याची सुविधा गाडी सुटण्यापूर्वी ३० मिनिटांपर्यंत उपलब्ध ठेवली आहे. थोडक्यात, जितक्या लवकर तिकीट रद्द कराल, तितका जास्त फायदा होईल.
मी तुमच्यासाठी या नियमांचा तुलनात्मक तक्ता (Table) तयार करू का?


