उल्हास, कुंडलिका आणि पाताळगंगा नद्यांनी इशारा पातळी ओलांडली

   Follow us on   

रायगड: जिल्ह्यात सतत पडत असलेल्या मुसळधार पावसामुळे नद्यांच्या पाणी पातळीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. जिल्हा माहिती कार्यालय, रायगड यांनी आज सायंकाळी ७ वाजता प्रसिद्ध केलेल्या अहवालानुसार, जिल्ह्यातील प्रमुख नद्यांपैकी सावित्री आणि अंबा नद्यांनी धोक्याची पातळी ओलांडली आहे. तर उल्हास, कुंडलिका आणि पाताळगंगा नद्यांनी इशारा पातळी ओलांडली आहे. या स्थितीमुळे जिल्ह्यात पूरस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता वाढली असून, प्रशासनाने नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.

अहवालानुसार, महाड तालुक्यातील सावित्री नदी (भोईरवाडी महिकावती मंदिराजवळ) ची सध्याची पाणी पातळी ६.४२ मीटर इतकी आहे, जी धोक्याची पातळी ६.४० मीटरपेक्षा जास्त आहे. त्याचप्रमाणे रोहा तालुक्यातील अंबा नदी (नागोठणे बंधारा) ची पातळी ९.२८४ मीटरवर पोहोचली आहे, जी धोक्याची ९.०० मीटरपेक्षा अधिक आहे. या दोन्ही नद्यांमुळे आसपासच्या खालच्या भागात पूर येण्याची मोठी शक्यता आहे. कुंडलिका नदी (झोलवखाली बंधारा) २३.९० मीटर, पाताळगंगा नदी (मौजे लोहोप) २१.१० मीटर आणि उल्हास नदी (दहीवली बंधारा) २८.८० मीटर पातळीवर असून, या सर्व नद्यांनी आपापल्या इशारा पातळ्या ओलांडल्या आहेत. गाडी नदीची पातळी मात्र इशारा पातळीपेक्षा कमी आहे.

जिल्हा प्रशासनाने या परिस्थितीचा गांभीर्याने विचार करत, प्रभावित तालुक्यांतील रहिवाशांना नद्यांच्या काठावरील भाग सोडून सुरक्षित ठिकाणी जाण्याची सूचना दिली आहे. पूर नियंत्रण कक्ष सक्रिय करण्यात आला असून, आपत्ती व्यवस्थापन पथके सज्ज आहेत. मुसळधार पावसाचा अंदाज लक्षात घेता, पुढील काही दिवस अतिशय महत्त्वाचे आहेत. शेतकरी, पर्यटक आणि नदीकाठच्या गावांतील नागरिकांनी विशेष काळजी घ्यावी, असे आवाहन जिल्हाधिकाऱ्यांनी केले आहे. अधिक माहितीसाठी जिल्हा प्रशासनाच्या अधिकृत वेबसाइट किंवा हेल्पलाइनचा संपर्क साधावा, असे सांगण्यात आले आहे.

   Follow us on   

रायगड: अतिवृष्टीचा इशारा आणि सातत्याने दरडी कोसळण्याच्या पार्श्वभूमीवर रायगड जिल्हा प्रशासनाने पोलादपूर-महाबळेश्वर राज्य मार्गावरील आंबेनळी घाट शुक्रवार (३ जुलै) ते मंगळवार (७ जुलै) या कालावधीत सर्व प्रकारच्या वाहनांसाठी बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. जिल्हाधिकारी किसन जावळे यांनी या संदर्भातील अधिकृत आदेश जारी केले आहेत.

सह्याद्री पर्वतरांगेतील हा घाटमार्ग तीव्र उतार, खोल दऱ्या आणि अस्थिर बेसॉल्ट खडकांमुळे पावसाळ्यात अत्यंत धोकादायक ठरतो. पुढील चार दिवस मुसळधार पावसाचा अंदाज असल्याने आणि गेल्या आठवड्यात दोनदा दरडी कोसळल्यामुळे, संभाव्य जीवितहानी टाळण्यासाठी हा प्रतिबंधात्मक निर्णय घेण्यात आला आहे. घाट बंद असताना नागरिकांनी पुणे किंवा सातारा बाजूकडे जाण्यासाठी महाड-माणगाव-ताम्हिणी घाट किंवा पोलादपूर-चिपळूण-कराड या पर्यायी मार्गांचा वापर करावा, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.

​   Follow us on        

पोलादपूर: निसर्गरम्य पण तितकाच धोकादायक असलेल्या दाभिळटोक घाटात काल रात्रीच्या सुमारास एक अत्यंत भीषण अपघात घडला. या घाटातून प्रवास करणाऱ्या एका स्कॉर्पिओ कारवरील चालकाचे नियंत्रण अचानक सुटल्याने, कार थेट १२०० ते १९०० फूट खोल दरीत कोसळली. या दुर्दैवी आणि काळजाचा थरकाप उडवणाऱ्या घटनेत कारमधील सर्व ८ प्रवाशांचा जागीच मृत्यू झाला आहे. या ताज्या अपघातामुळे दाभिळटोक परिसराला स्थानिकांनी दिलेले “मृत्यूचा घाट” हे नाव पुन्हा एकदा दुर्दैवाने खरे ठरले आहे.

​या घाटाचा इतिहास पाहिला  येथे अपघातांची मालिकाच सुरू आहे. जुलै २०१८ मध्ये झालेल्या एका भीषण बस अपघातात ३३ जणांना आपला जीव गमवावा लागला होता, जो या घाटाच्या इतिहासातील सर्वात मोठा काळा डाग आहे. त्यानंतरही प्रशासनाला जाग आलेली नाही. अगदी अलीकडे, मार्च २०२६ मध्ये मारुती वॅगनआर कारचा अपघात होऊन ५ जण गंभीर जखमी झाले होते, तर एप्रिल २०२६ मध्ये एका दांपत्याच्या बाईकचा अपघात होऊन दोघांचा ७०० फूट खोल दरीत पडल्याने मृत्यू झाला होता. आणि आता मे २०२६ मधील या ताज्या दुर्घटनेने या घाटातील मृत्यूचे सत्र अजूनही थांबले नसल्याचे दाखवून दिले आहे.

​स्थानिक नागरिक आणि वाहनचालकांच्या मते, या घाटातील अत्यंत तीव्र व धोकादायक वळणे, रस्त्याच्या कडेला असलेली हजारो फूट खोल दरी, दाट झाडी आणि धुके यामुळे समोरचे वाहन न दिसणे आणि रस्त्याची झालेली अत्यंत दुरवस्था ही या अपघातांची मुख्य कारणे आहेत. “प्रशासनाच्या दिरंगाईमुळे निष्पाप लोकांचे बळी जात आहेत. आम्ही वारंवार मागणी करूनही इथे साधे सुरक्षा रक्षक किंवा रेलिंग बसवले गेलेले नाही,” असा संतप्त आरोप स्थानिक नागरिकांनी केला आहे.

​या घाटातील रस्त्यांच्या सुधारणेसाठी महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC) आणि जिल्हा प्रशासनाकडे वारंवार मागण्या करण्यात आल्या आहेत. परंतु, प्रत्येक अपघातानंतर केवळ चौकशीचे आश्वासन देणाऱ्या प्रशासनाकडून अजूनही कोणतीही ठोस उपाययोजना करण्यात आलेली नाही. प्रत्यक्षात परिस्थिती ‘जैसे थे’ असल्याने नागरिकांमध्ये प्रशासनाविरोधात प्रचंड संताप व्यक्त होत आहे. आता तरी या भीषण दुर्घटनेनंतर प्रशासनाला जाग येईल का? आणि घाटात रस्त्याचे रुंदीकरण, मजबूत सुरक्षा रेलिंग (Safety Railings) व धुके संकेत यंत्रणा (Fog Indicators) बसवली जाईल का? असा संतप्त सवाल जनतेकडून विचारला जात आहे.

   Follow us on   

रायगड: गेल्या १५ वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या मुंबई-गोवा ४ पदरी राष्ट्रीय महामार्गाचे काम अद्यापही अपूर्णच आहे. असे असतानाच या महामार्गावर टोलवसुली सुरू करण्यात आल्यामुळे प्रवाशांमधून तीव्र संताप व्यक्त होत आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी येत्या जून महिन्यापर्यंत या महामार्गाचे काम पूर्ण होणार असल्याची माहिती दिली असली, तरी प्रत्यक्षात नागोठाणे आणि कोलाड येथील उड्डाणपूल, सुकेली घाट, माणगाव आणि इंदापूर जवळील रस्त्यांची कामे अद्यापही अपूर्ण आहेत. त्यामुळे कोकणात जाणाऱ्या प्रवाशांना दररोज भीषण वाहतूक कोंडी आणि धुळीचा सामना करावा लागत आहे. या दुरवस्थेमुळे आणि रखडलेल्या कामांमुळे नागरिकांमध्ये आधीच तीव्र असंतोष आहे.

​तीन ठिकाणी टोलनाक्यांचे नियोजन आणि स्थानिक विरोध

​अपूर्ण कामांच्या पार्श्वभूमीवर, रायगड जिल्ह्यात खारपाडा, खांब आणि पोलादपूरजवळील लोहारे अशा तीन ठिकाणी टोलवसुली करण्याचे नियोजन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे. यापैकी खारपाडा येथे प्रत्यक्ष टोलवसुली सुरू झाली असून, या टोलनाक्याचे कंत्राट तीन महिन्यांचे आहे. नागरिकांकडून याला मोठ्या प्रमाणावर विरोध होत असतानाच, खांब येथेही टोलनाका उभारण्यात आला आहे. खारपाडा येथील टोलनाक्यावरून मिळणाऱ्या प्रतिसादाचा अंदाज घेऊन खांब येथे टोलवसुली सुरू करण्याचा निर्णय घेतला जाणार आहे आणि त्यानंतर लोहारे येथेही टोलनाका सुरू केला जाईल. या लागोपाठच्या टोलनाक्यांमुळे मुंबई-गोवा प्रवास अधिक खर्चिक होणार असून, याचा थेट परिणाम सर्वसामान्य कोकणवासीयांसह वाहतूक क्षेत्रावर होणार आहे. वाहतूक खर्च वाढल्यामुळे जीवनावश्यक वस्तूंबरोबरच बाजारपेठेतील इतर वस्तूही महागण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

​लोकप्रतिनिधींचे मौन ​आंदोलनाचा इशारा

​खारपाडा टोल सुरू झाल्यावर स्थानिक नागरिकांना यातून वगळण्यात येईल, असे तोंडी सांगण्यात आले असले तरी सरकारकडून अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. विशेष म्हणजे, सत्ताधारी घटक पक्षांच्या लोकप्रतिनिधींनी या संवेदनशील विषयावर पूर्णपणे मौन बाळगल्याने त्यांच्यावर जोरदार टीका होत आहे. पूर्वी खारघर टोलनाक्याविरुद्ध जशी ठोस आणि आक्रमक भूमिका घेण्यात आली होती, तशी भूमिका या टोलबाबत घेतली जात नसल्याचा आरोप नागरिक करत आहेत. दरम्यान, जोपर्यंत मुंबई-गोवा महामार्गाचे काम पूर्ण होऊन त्याचे अधिकृत उद्घाटन होत नाही, तोपर्यंत खारपाडा येथील टोलवसुली तात्काळ थांबवावी, अशी मागणी रायगड प्रेस क्लबने केली आहे. तसेच, या अन्यायाविरोधात २१ मे रोजी खारपाडा टोलनाक्यावर ‘ठिय्या आंदोलन’ करण्याचा इशाराही रायगड प्रेस क्लबने प्रशासनाला दिला आहे.

   Follow us on   

रायगड, २१ मे २०२६: मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्ग (NH-66) चे काम १७-१८ वर्षांपासून रखडले असताना आणि अनेक भाग अजूनही अपूर्ण असताना खारपाडा टोल प्लाझावर टोल वसुली सुरू करण्यात आल्याने कोकणवासीयांमध्ये तीव्र संताप व्यक्त होत आहे. अपूर्ण रस्ते, खड्डे आणि खराब गुणवत्तेमुळे होणारे अपघात या पार्श्वभूमीवर ही टोल वसुली अन्यायकारक असल्याची प्रतिक्रिया उमटत आहे.

रायगड जिल्ह्यातील खारपाडा टोल प्लाझावर १७ मे २०२६ पासून टोल वसुली सुरू झाली. फास्टॅगद्वारे वाहनांमधून पैसे कापले जाऊ लागले आहेत. मात्र, पेन ते माणगाव, इंदापूर बायपास, उड्डाणपुल, सर्व्हिस रोड्स आणि इतर अनेक महत्त्वाचे भाग अजूनही अपूर्ण आहेत. प्रवाशांना खड्ड्यांनी भरलेल्या रस्त्यांवरून, डाव्हर्सनमधून आणि अपूर्ण बायपासवरून प्रवास करावा लागत आहे.

अपघातांची मालिकारायगड विभागातील NH-66 वर २०२२ ते २०२४ दरम्यान झालेल्या अपघातांच्या आकडेवारीनुसार अनेक जीव गमावले गेले आहेत. अपूर्ण रस्ते, अचानक डाव्हर्सन, खराब पृष्ठभाग आणि रात्रीच्या वेळी अपुरी प्रकाश व्यवस्था यामुळे अपघात वाढले आहेत. कोकणातील अनेक कुटुंबे या महामार्गामुळे वेदनेत आहेत. गेल्या काही वर्षांत २४०० हून अधिक लोकांचा या महामार्गावर अपघातात मृत्यू झाल्याचे आकडे उपलब्ध आहेत.

रायगड प्रेस क्लबने या टोल वसुलीला “अन्यायकारक” ठरवत त्वरित स्थगित करण्याची मागणी केली आहे. उद्या आंदोलन करण्याचा इशाराही दिला आहे. स्थानिक कार्यकर्ते चैतन्य पाटील यांनी कवींना आवाहन करत कवितेद्वारे या मुद्द्यावर विरोध व्यक्त करण्याचे आवाहन केले आहे. “रस्ता अपूर्ण, तरी टोल पूर्ण?” असा प्रश्न उपस्थित करणाऱ्या कविता सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहेत.

सरकारचे आश्वासन आणि वास्तवकेंद्र आणि राज्य सरकारने महामार्गाचे पूर्ण काम मार्च २०२६ पर्यंत पूर्ण करण्याचे आश्वासन दिले होते. मात्र, प्रत्यक्षात काम ९३% पूर्ण झाले असल्याचे सांगितले जात असले तरी रायगड आणि रत्नागिरीतील अनेक गंभीर भाग अजूनही बाकी आहेत. आता पूर्णत्व २०२७ पर्यंत ढकलले जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

प्रवासी आणि स्थानिक व्यापारी म्हणतात, “प्रथम पूर्ण रस्ता द्या, मग टोल घ्या.” अपूर्ण महामार्गावर पूर्ण टोल आकारणी ही प्रवाशांची लूट असल्याची भावना व्यक्त होत आहे. गणेशोत्सव काळात कोकणात जाणाऱ्या भाविकांसाठी ही परिस्थिती अधिकच कठीण ठरणार आहे.

कोकणवासीयांकडून आंदोलन, सोशल मीडियावर तीव्र विरोध आणि कविता-प्रतिबंध यांचा मेळ घालून हा मुद्दा अधिक तीव्र होत चालला आहे. NHAI आणि संबंधित विभागाकडून लवकरात लवकर स्पष्टीकरण आणि अपूर्ण काम पूर्ण करण्याची मागणी जोर धरत आहे.

समस्त कवी बंधवांना माझी नम्र विनंती 🙏

मुंबई–गोवा राष्ट्रीय महामार्ग…
१७-१८ वर्षे रखडलेला प्रवास,
खड्ड्यांनी जखमी झालेला रस्ता,
अपघातांनी उद्ध्वस्त झालेली कित्येक स्वप्नं,
आणि आता… त्याच अपूर्ण महामार्गावर टोल वसुलीची सुरुवात!

*या वास्तवावर तुमच्या लेखणीतून शब्द उमटू द्या*…… pic.twitter.com/3QCc1jX10v

— Er. Chaitanya Usha Laxman Patil (@chaitanyulpatil) May 19, 2026