Follow us on   

पालक्कड: दक्षिण पश्चिम घाटात वनस्पती शास्त्रज्ञांच्या एका पथकाने वनस्पतींच्या एका अत्यंत दुर्मिळ आणि नव्या प्रजातीचा शोध लावला आहे. सूर्यफूल कुटुंबातील (Sunflower Family) असलेल्या या नव्या प्रजातीचे ‘अॅनाफॅलिस सह्याद्रिका’ (Anaphalis sahyadrica) असे नामकरण करण्यात आले आहे. पश्चिम घाटातील अनामुडी आणि मीसापुलीमाला यांसारख्या अति-उंचावरील डोंगराळ गवताळ प्रदेश (Montane Grasslands) आणि ‘शोला’ जंगलांच्या कडेला ही वनस्पती आढळून आली आहे. पालक्कड येथील गव्हर्नमेंट व्हिक्टोरिया कॉलेजच्या वनस्पतिशास्त्र विभागातील संशोधक ‘एस. रेम्या’ यांच्या पीचएडी (Doctoral Research) संशोधनाचा हा एक भाग आहे.

​या महत्त्वपूर्ण संशोधनाचे मार्गदर्शन थोलाणूर येथील गव्हर्नमेंट आर्ट्स अँड सायन्स कॉलेजच्या प्राचार्या डॉ. माया सी. नायर आणि लखनऊ येथील नॅशनल बॉटनिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूटचे (NBRI) वरिष्ठ शास्त्रज्ञ के. एम. प्रभूकुमार यांनी केले असून, वनस्पतिशास्त्र संशोधक जी. कनाकांबिका यांनीही या शोधामध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. वनस्पतींच्या वर्गीकरणाशी संबंधित ‘नोव्हॉन’ (Novon) या आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक मासिकाच्या ३४ व्या अंकात हे संशोधन प्रसिद्ध करण्यात आले आहे.

​डॉ. नायर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ही वनस्पती प्रामुख्याने समुद्रसपाटीपासून २,२०० मीटरपेक्षा जास्त उंचीवर आढळणारे एक लहान झुडूप (Subshrub) आहे. या वनस्पतीची पाने अतिशय गुळगुळीत आणि केसविरहित असून, पानांवर तीन ठळक शिरा असणे हे याचे मुख्य वैशिष्ट्य आहे. हे झुडूप साधारणपणे एक मीटर उंचीपर्यंत वाढते आणि याला सुमारे ९० ते १२० पांढऱ्या रंगाची, अर्धगोलाकार फुलांची डोकी (Flower Heads / Capitula) येतात. पश्चिम घाटातील जैवविविधतेच्या दृष्टीने हा शोध अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.

   Follow us on        

कुडाळ: कुडाळ तालुक्यातील पिंगुळी गुढीपूर येथील  २१ प्रवासी अक्कलकोट येथे स्वामी समर्थांच्या दर्शनासाठी जात असताना आकेरी येथे त्यांच्या धावत्या गाडीवर अचानक एक मोठे आकाशिचे झाड कोसळल्याची भीषण दुर्घटना घडली. या अपघातात गाडीचे मोठे नुकसान झाले असले, तरी स्वामी समर्थांच्या कृपेने सर्व २१ प्रवासी सुदैवाने बालंबाल बचावले आहेत. या घटनेत गाडीचा चालक आणि अन्य एक जण किरकोळ जखमी झाले आहेत.

नेमकी घटना काय?

मिळालेल्या माहितीनुसार, कुडाळ गुढीपूर येथील रहिवासी राजेश सिंगनाथ आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्य (एकूण २१ प्रवासी) ‘टेम्पो ट्रॅव्हलर’ (क्र. MH 48 K 1171) या गाडीने अक्कलकोट स्वामी समर्थांच्या दर्शनासाठी निघाले होते. ही गाडी सावंतवाडीजवळील आकेरी येथे पोहोचली असता, रस्त्याच्या कडेला असलेले एक मोठे आकाशिचे झाड अचानक चालत्या गाडीवर कोसळले.

झाड थेट गाडीवर पडल्याने वाहनाचा पुढचा भाग पूर्णपणे चेपला गेला आणि मोठे नुकसान झाले. मात्र, गाडीतील सर्व प्रवासी सुखरूप असून कोणालाही गंभीर दुखापत झालेली नाही. अपघात घडताच स्थानिक प्रशासन, पोलीस आणि रुग्णवाहिकेला पाचारण करण्यात आले. किरकोळ जखमी झालेल्या चालकाला तातडीने उपचारासाठी सावंतवाडी येथील रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे.

स्थानिक ग्रामस्थांची समयसूचकता

अपघाताचा भीषण आवाज ऐकताच आकेरी येथील स्थानिक ग्रामस्थांनी तातडीने घटनास्थळाकडे धाव घेतली. त्यांनी कटरच्या साहाय्याने रस्त्यावर आणि गाडीवर पडलेले झाड वेगाने कापून बाजूला केले आणि वाहतुकीसाठी रस्ता मोकळा केला. ग्रामस्थांनी दाखवलेल्या या समयसूचकतेचे आणि मदतीचे सर्वत्र कौतुक होत आहे.

वणव्यांमुळे झाडे होताहेत पोकळ

पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी ग्रामीण आणि डोंगरभागात मोठ्या प्रमाणावर वणवे पेटवले जातात. या वणव्यांच्या आगीमुळे रस्त्याशेजारील अनेक झाडे मुळापासून जळतात आणि आतून पोकळ होतात. वरून हिरवीगार दिसणारी ही झाडे आतून कमकुवत झालेली असतात, ज्यामुळे मे महिन्यातील वादळी वाऱ्यात ती अचानक उन्मळून पडतात. आजचा अपघातही अशाच एका जळालेल्या झाडामुळे घडल्याचे समोर आले आहे.

हे वणवे प्रवाशांच्या जीवावर बेतू लागल्याने त्यावर वेळीच नियंत्रण मिळवणे गरजेचे झाले आहे. या अपघातात मोठी जीवितहानी टळली असली, तरी वन विभाग आणि सार्वजनिक बांधकाम विभागाने रस्त्याशेजारील अशी धोकादायक व जळालेली झाडे तातडीने हटवावीत, अशी मागणी आता नागरिक आणि प्रवाशांमधून केली जात आहे.

   Follow us on   

रत्नागिरी: कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेडने (KRCL) आपल्या मार्गावर विनातिकीट आणि अनधिकृत प्रवाशांना आळा घालण्यासाठी तिकीट तपासणी मोहीम तीव्र केली आहे. नुकत्याच संपलेल्या एप्रिल २०२६ या एकाच महिन्यात कोकण रेल्वेने ९३४ तिकीट तपासणी मोहिमा राबवल्या. या कारवाई दरम्यान तब्बल ३७,००० विनातिकीट किंवा अनियमित प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना पकडण्यात आले असून, त्यांच्याकडून रेल्वे भाडे आणि दंडापोटी २.९० कोटी रुपये वसूल करण्यात आले आहेत. तसेच, आर्थिक वर्ष २०२५-२६ या संपूर्ण वर्षभरात रेल्वेने एकूण ११,३९४ विशेष तिकीट तपासणी मोहिमा राबवल्या. या वर्षभराच्या मोहिमेत ४,९९,६७५ विनातिकीट प्रवाशांवर कारवाई करण्यात आली असून, त्यांच्याकडून एकूण २७.६८ कोटी रुपयांचा विक्रमी दंड वसूल करण्यात आला आहे, अशी माहिती मुख्य जनसंपर्क अधिकारी सुनील बी. नारकर यांनी प्रसिद्धीपत्रकाद्वारे दिली आहे.

आगामी उन्हाळी सुट्ट्यांचा हंगाम लक्षात घेता, कोकण रेल्वेने आपल्या संपूर्ण मार्गावर ही तपासणी मोहीम अधिक तीव्र करण्याचा निर्णय घेतला आहे. रेल्वे सुरक्षा बल (RPF) आणि रेल्वे अधिकारी यांच्या संयुक्त समन्वयाने ही मोहीम राबवली जाणार आहे, जेणेकरून अधिकृत प्रवाशांचा प्रवास सुरक्षित, सुकर आणि त्रासमुक्त होईल. कोकण रेल्वेने सर्व प्रवाशांना वैध तिकिटासह सन्मानाने प्रवास करण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, रेल्वेच्या ताज्या अपडेट्ससाठी प्रवाशांनी ‘KR Mirror App’ डाऊनलोड करावे, असेही रेल्वे प्रशासनातर्फे सांगण्यात आले आहे.

   Follow us on   

मडगाव, ता. २९: गोव्यातील मडगाव रेल्वे स्थानकाजवळ शनिवारी एका मोठ्या दुर्घटनेत मडगाव-पनवेल विशेष रेल्वेगाडीच्या एका डब्याला दुपारी २:५० वाजण्याच्या सुमारास भीषण आग लागली. ही गाडी पनवेलच्या दिशेने रवाना होणार असल्याने स्थानकाच्या आउटर ट्रॅकवर उभी करण्यात आली होती. अचानक इंजिनलागतच्या डब्यातून धूर आणि आगीच्या ज्वाळा निघू लागल्याचे रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या निदर्शनास आले. त्यांनी प्रसंगावधान राखत १४ अग्निशमन सिलिंडरच्या साहाय्याने आग विझवण्याचा शर्थीचा प्रयत्न केला; मात्र आगीची तीव्रता एवढी मोठी होती की ती काही वेळातच नियंत्रणाबाहेर गेली आणि यात रेल्वेचा एक डबा पूर्णपणे जळून खाक झाला. सुदैवाने, घटना घडली तेव्हा गाडीत एकही प्रवासी नसल्याने मोठी जीवितहानी टळली आहे.

​आग इतर डब्यांपर्यंत पसरू नये यासाठी रेल्वे प्रशासनाने तातडीने पावले उचलत आग लागलेला डबा इतर डब्यांपासून वेगळा केला. तसेच सुरक्षेच्या दृष्टीने रेल्वे मार्गावरील २५ केव्ही क्षमतेची उच्च दाबाची वीजवाहिनी तात्काळ बंद करण्यात आली. घटनेची माहिती मिळताच मडगाव अग्निशमन दलाचे जवान बंबासह घटनास्थळी दाखल झाले. मात्र, स्थानक परिसरात अग्निशमन बंबाला थेट आत जाण्यासाठी मार्ग नसल्याने सुरुवातीला अडचणी निर्माण झाल्या. अखेर जवानांनी ईएसआय इस्पितळासमोरील जागेत अग्निशमन बंब उभे केले आणि तेथून लांब पाईप्स जोडून पाण्याचा मारा करत आग आटोक्यात आणली.

​दरम्यान, प्राथमिक तपासानुसार ही आग शॉर्ट सर्किटमुळे लागलेली नसून, ती कोणीतरी मुद्दामहून लावल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे. कोकण रेल्वेचे वरिष्ठ जनसंपर्क अधिकारी बबन घाटगे यांनीही माध्यमांशी बोलताना या घटनेत घातपाताची शक्यता नाकारता येत नसल्याचे सांगितले. या संपूर्ण प्रकरणाची कोकण रेल्वे पोलीस आणि रेल्वे सुरक्षा दल यांच्याकडून सखोल चौकशी सुरू करण्यात आली आहे. रेल्वेने स्थापन केलेल्या चौकशी समितीचा अहवाल आल्यानंतरच आगीचे नेमके आणि अधिकृत कारण स्पष्ट होईल.

   Follow us on   

मुंबई: कोकण रेल्वे मार्गावरून प्रवास करणाऱ्या रेल्वे प्रवाशांसाठी एक अत्यंत आनंदाची बातमी आहे. रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांची वाढती गर्दी आणि मागणी लक्षात घेऊन सुरत – मंगळुरू जंक्शन – सुरत स्पेशल ट्रेन (०९०५७ / ०९०५८) आता नियमित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही ट्रेन आता नवीन क्रमांकासह म्हणजेच ट्रेन क्रमांक १९०५७ / १९०५८ सुरत – मंगळुरू जंक्शन – सुरत (बाय-वीकली) एक्सप्रेस म्हणून आठवड्यातून दोनदा धावणार आहे. या निर्णयामुळे दक्षिण भारत, कोकण आणि गुजरातला जोडणाऱ्या या मार्गावरील प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुकर आणि निश्चित होणार आहे.

​रेल्वे प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, गाडी क्रमांक १९०५७ सुरत – मंगळुरू जंक्शन एक्सप्रेस दिनांक ३ जून २०२६ पासून दर बुधवार आणि रविवारी सुरत स्थानकावरून संध्याकाळी १९:३५ वाजता सुटणार असून, दुसऱ्या दिवशी संध्याकाळी १९:४५ वाजता मंगळुरू जंक्शन येथे पोहोचेल. परतीच्या प्रवासात, गाडी क्रमांक १९०५८ मंगळुरू जंक्शन – सुरत एक्सप्रेस दिनांक ४ जून २०२६ पासून दर गुरुवार आणि सोमवारी मंगळुरू जंक्शनवरून रात्री २२:३० वाजता सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी रात्री २३:४५ वाजता सुरत स्थानकावर पोहोचेल.

​या एक्सप्रेस ट्रेनला प्रवाशांच्या सोयीसाठी अनेक महत्त्वाच्या स्थानकांवर थांबे देण्यात आले आहेत. यामध्ये महाराष्ट्रातील पालघर, वसई रोड, भिवंडी रोड, पनवेल, पेण, रोहा, माणगाव, खेड, चिपळूण, सावर्डे, संगमेश्वर रोड, रत्नागिरी, राजापूर रोड, वैभववाडी रोड, कणकवली, सिंधुदुर्ग, कुडाळ आणि सावंतवाडी रोड या स्थानकांचा समावेश आहे. याशिवाय गुजरात आणि गोव्यातील प्रमुख स्थानकांसह कर्नाटकच्या किनारपट्टीवरील मुरुडेश्वर, भटकळ, उडुपी यांसारख्या ३0 हून अधिक स्थानकांवर ही ट्रेन थांबणार आहे. यामुळे कोकण पट्ट्यातील आणि इतर भागांतील प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

​या ट्रेनची रचना एकूण २० डब्यांची असणार आहे, ज्यामध्ये २ टायर एसीचा १ कोच, ३ टायर एसीचे ७ कोच, स्लीपर क्लासचे ६ कोच, जनरलचे ४ कोच आणि एसएलआर/डी चे २ डबे समाविष्ट असतील. प्रवाशांना या ट्रेनचे सविस्तर वेळापत्रक आणि थांब्यांची माहिती मिळवण्यासाठी रेल्वेच्या www.enquiry.indianrail.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट देण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच कोकण रेल्वेच्या ताज्या अपडेट्ससाठी प्रवाशांनी ‘KR Mirror’ हे मोबाईल ॲप डाऊनलोड करावे, असे कोकण रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी सुनील बी. नारकर यांनी प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे कळवले आहे.

   Follow us on   

मुंबई: कोकण रेल्वे मार्गावरील प्रवाशांची वाढती गर्दी आणि सोय लक्षात घेता रेल्वे प्रशासनाने छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) ते मडगाव (MAO) दरम्यान विशेष ‘टॉड’ (TOD Special) ट्रेन चालवण्याचा निर्णय घेतला आहे. या विशेष गाडीच्या दोन्ही बाजूंनी प्रत्येकी १-१ फेरी (01 Trip) चालवली जाणार आहे. शनिवार, दिनांक ३० मे २०२६ रोजी ही गाडी धावणार आहे.

​खालीलप्रमाणे या ट्रेनचे सविस्तर वेळापत्रक आणि वैशिष्ट्ये आहेत:

​गाडी संख्या ०११७३ (सीएसएमटी ते मडगाव स्पेशल)

​दिवस: शनिवार, ३० मे २०२६

​प्रस्थान: मुंबई CSMT वरून रात्री ००:२५ वाजता (शुक्रवारची मध्यरात्र) सुटेल.

​आगमन: मडगाव (Madgaon) येथे त्याच दिवशी दुपारी १५:१५ वाजता पोहोचेल.

​एकूण प्रवास वेळ: १३ तास ०५ मिनिटे.

​गाडी संख्या ०११७४ (मडगाव ते सीएसएमटी स्पेशल)

​दिवस: शनिवार, ३० मे २०२६

​प्रस्थान: मडगाववरून दुपारी १६:०० वाजता सुटेल.

​आगमन: मुंबई CSMT येथे रविवारी (३१ मे २०२६) पहाटे ०३:४५ वाजता पोहोचेल.

​एकूण प्रवास वेळ: १३ तास ३० मिनिटे.

​या गाडीचे थांबे 

दादर, ठाणे, पनवेल, पेण, रोहा, माणगाव, वीर, खेड, चिपळूण, सवर्दा, अरावली रोड, संगमेश्वर रोड, रत्नागिरी, आडवली, विलावडे, राजापूर रोड, वैभववाडी रोड, कणकवली, सिंधुदुर्ग, कुडाळ, सावंतवाडी, थिविम, करमळी

​कोचची रचना (Composition):

या ट्रेनला एकूण २२ डबे (Coaches) असतील. यामध्ये:

​१६ GSCN (स्लीपर क्लास)

​२ GS + २ GSCN (अनारक्षित/General श्रेणीसाठी)

​२ SLR (गार्ड आणि ब्रेक व्हॅन)

​इंजिन: ही ट्रेन पूर्णपणे इलेक्ट्रिक (Electric Traction) इंजिनवर धावेल.

​महत्त्वाची नोंद: वीकेंडला कोकणात जाणाऱ्या किंवा मुंबईत परतणाऱ्या प्रवाशांनी या विशेष सुविधेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन रेल्वे प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे. प्रवाशांनी आरक्षणाची स्थिती रेल्वेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर तपासून घ्यावी.

   Follow us on   

मुंबई, २७ मे २०२६: महाराष्ट्र सरकारने मंगळवारी (२६ मे) मंत्रिमंडळ बैठकीत सावंतवाडी रोड रेल्वे स्थानकाचे नाव बदलून ‘लोकमान्य मधु दंडवते रेल्वे टर्मिनस’ करण्यास मंजुरी दिली. हा निर्णय कोकण रेल्वेच्या शिल्पकार आणि ज्येष्ठ समाजवादी नेते स्वर्गीय मधु दंडवते यांच्या सन्मानार्थ घेण्यात आला असून, तो कोकणवासीयांच्या दीर्घकाळाच्या मागणीचा परिपाक मानला जात आहे. मात्र, या निर्णयाने काहींमध्ये ऐतिहासिक ओळख हरवण्याची भीतीही निर्माण झाली आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत हा प्रस्ताव मंजूर झाला. आता हा प्रस्ताव केंद्र सरकारच्या (रेल्वे आणि गृह मंत्रालय) अंतिम मंजुरीसाठी पाठवण्यात येणार आहे. मंजुरी मिळाल्यानंतर सावंतवाडी रोड हे नाव अधिकृतपणे बदलले जाईल.

या निर्णयाचे कोकणात मोठ्या प्रमाणात स्वागत झाले आहे. कोकण रेल्वे प्रवासी संघटना, स्थानिक नेते आणि सामान्य जनतेकडून आनंद व्यक्त करण्यात येत आहे.

“कोकण रेल्वेचे स्वप्न साकार करणाऱ्या मधु दंडवते यांना योग्य सन्मान मिळाला,” अशी प्रतिक्रिया अनेकांनी दिली.

स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि संघटनांनी सांगितले की, ही मागणी अनेक वर्षांपासून प्रलंबित होती. “कोकणवासीयांच्या हृदयातील नेत्याला त्यांच्या योगदानानुसार गौरव मिळाला,” असे मत व्यक्त होत आहे.

सोशल मीडियावर अनेकांनी “ऐतिहासिक निर्णय”, “अभिमानाची बाब” आणि “पुढील पिढ्यांसाठी प्रेरणा” असे शब्द वापरले.

मधु दंडवते यांनी कोकण रेल्वे प्रकल्पासाठी केंद्रीय रेल्वे मंत्री म्हणून महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती. त्यामुळे हा निर्णय त्यांच्या वारशाचा सन्मान मानला जातो.

काही आक्षेप: “सावंतवाडी नाव जपावे”

जरी सकारात्मक प्रतिसाद प्रबळ असला तरी, काही लोकांनी नकारात्मक प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या आहेत. हे मुख्यतः सोशल मीडियावर दिसले:

“सावंतवाडी हे नाव शतकानुशतके जुने आणि स्थानिक इतिहास, संस्कृतीशी जोडलेले आहे. त्यामुळे मूळ नाव बदलल्याने स्थानिक ओळख हरपेल,” असा आक्षेप काहींनी नोंदवला.

काहींना वाटते की मधु दंडवते यांचा जास्त संबंध राजापूरशी होता, त्यामुळे त्या स्टेशनला नाव देणे अधिक योग्य ठरले असते.

“नेत्यांचा आदर दुसऱ्या माध्यमातून करावा, पण रेल्वे स्थानकाचे मूळ नाव कायम ठेवावे,” असे मतही व्यक्त झाले.

मात्र, हे आक्षेप व्यक्तिगत पातळीवर आहेत आणि मोठ्या संघटना किंवा मुख्य माध्यमांमध्ये तीव्र विरोध दिसला नाही.

सरकारने स्पष्ट केले की, हा निर्णय कोकणातील जनभावनांचा आदर करणारा आहे. प्रस्ताव केंद्राकडे पाठवण्यात येत असल्याने लवकरच अंतिम निर्णय अपेक्षित आहे.

सावंतवाडी रेल्वे स्थानक कोकण रेल्वेवरील महत्त्वाचे स्टेशन आहे. नामकरणानंतर प्रवाशांना नव्या नावाची सवय होण्यास काही काळ लागेल, असे प्रवासी म्हणतात. हा निर्णय कोकण रेल्वेच्या विकासात एक नवा अध्याय ठरू शकतो.