Follow us on   

​रेल्वे भरती बोर्डाकडून स्टेशन मास्टर पदाच्या भरतीसंदर्भातील एक महत्त्वाची सूचक सूचना प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. या भरती प्रक्रियेमध्ये सहभागी होण्यासाठी इच्छुक आणि पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून केवळ ऑनलाइन माध्यमातूनच अर्ज स्वीकारले जाणार आहेत. अर्ज करण्यासाठी अधिकृत संकेतस्थळ https://www.rrbapply.gov.in हे देण्यात आले असून, त्यावर उमेदवारांना आपले अर्ज सादर करावे लागणार आहेत. या ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेची सुरुवात २७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी तात्पुरत्या स्वरूपात झाली आहे.

​या भरती प्रक्रियेची ऑनलाइन अर्ज सादर करण्याची अंतिम तारीख २५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी रात्री २३:५९ वाजेपर्यंत निश्चित करण्यात आली आहे. सदर सूचनेमध्ये पदाचे नाव स्टेशन मास्टर असून, ७ व्या केंद्रीय वेतन आयोगानुसार या पदासाठी वेतन स्तर – ६ लागू असणार आहे. तसेच वैद्यकीय मानक आणि दिनांक १ जानेवारी २०२७ रोजीची वयोमर्यादा ही सविस्तर सीरिएननुसार लागू केली जाईल. सर्व रेल्वे भरती बोर्डां मिळून एकूण तात्पुरती रिक्त पदांची संख्या अंदाजे १२५० इतकी दर्शविण्यात आली आहे.

​उमेदवारांना अर्जाची प्रक्रिया सुरळीत पार पाडण्यासाठी विशेष सल्ला देण्यात आला आहे की, त्यांनी ऑनलाइन अर्ज भरताना आधारच्या माध्यमातून आपल्या प्राथमिक तपशीलांची खात्री व पडताळणी करून घेणे आवश्यक आहे. आधारद्वारे पडताळणी न झालेल्या अर्जांची भरती प्रक्रियेच्या प्रत्येक टप्प्यावर सखोल छाननी केली जात असल्याने, कोणत्याही प्रकारची गैरसोय किंवा विलंब टाळण्यासाठी ही पडताळणी करणे अत्यंत आवश्यक ठरते.

​आधारद्वारे यशस्वी पडताळणी निश्चित करण्याच्या उद्देशाने, आधार कार्डमध्ये नोंदविलेले नाव व जन्मतारीख ही इयत्ता १० वी उत्तीर्ण प्रमाणपत्रावरील संपूर्ण नाव व जन्मतारेशी १०० टक्के जुळतील अशा प्रकारे अद्ययावत असणे गरजेचे आहे. याचबरोबर, ऑनलाइन अर्ज सादर करण्यापूर्वी आधारमधील नवीनतम छायाचित्र आणि अद्ययावत बायोमेट्रिक तपशील जसे की बोटांचे ठोसे व आयरिस पूर्णपणे अद्ययावत केलेले असावेत.

​ही प्रसिद्ध करण्यात आलेली सूचना केवळ सूचक स्वरूपाची असून, संभाव्य उमेदवारांना आगामी सविस्तर केंद्रीयकृत रोजगार अधिसूचनेबाबत माहिती मिळण्याच्या उद्देशाने जाहीर केली आहे. याशिवाय, अर्ज करण्यासाठी आवश्यक असणारी प्रमाणपत्रे व कागदपत्रे आधीच तयार ठेवता यावीत हा देखील यामागील मुख्य उद्देश आहे. भरतीसंबंधीचे सर्व नियम, अटी, पात्रता निकष, कार्य पद्धती आणि इतर आवश्यक बाबी सविस्तर सीरिएन क्र. ०८/२०२६ नुसारच लागू राहणार असून, यामध्ये वेळोवेळी प्रसिद्ध करण्यात येणाऱ्या शुद्धिपत्रकांचा देखील समावेश असणार आहे. सविस्तर व अधिकृत सूचना सर्व आरआरबीच्या https://rrb.indianrailways.gov.in या योग्य संकेतस्थळावर उपलब्ध होईल, जिथून उमेदवार संबंधित आरआरबीच्या स्वतंत्र वेबपेजवर जाऊन सविस्तर माहिती मिळवू शकतात.

   Follow us on   

राष्ट्रीय महामार्गांवर प्रवास करणाऱ्या आणि टोल नाक्यांच्या आसपास निवास करणाऱ्या नागरिकांना वारंवार टोल टॅक्स भरण्याच्या त्रासातून मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. केंद्र सरकारने घेतलेल्या महत्त्वपूर्ण निर्णयानुसार, आता टोल नाक्यापासून वीस किलोमीटरच्या अंतरामध्ये राहणाऱ्या नागरिकांच्या खाजगी वाहनांसाठी सवलतीच्या दरात विशेष वार्षिक स्थानिक पासची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

​या नवीन धोरणांतर्गत, नगरपालिका किंवा स्थानिक शहरी क्षेत्राच्या हद्दीच्या बाहेर असलेल्या टोल नाक्यांवरून ये-जा करण्यासाठी वाहनधारकांना केवळ १,५०० रुपये इतके वार्षिक शुल्क भरावे लागणार आहे. दुसरीकडे, नगरपालिका किंवा शहरी हद्दीच्या अगदी आतमध्ये असणाऱ्या टोल नाक्यांसाठी हेच वार्षिक शुल्क ३,००० रुपये इतके निश्चित करण्यात आले आहे.

​रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने यासंदर्भातील सर्वसमावेशक अधिसूचना अधिकृतपणे जारी केली असून, या नव्या नियमांची अंमलबजावणी येत्या १ नोव्हेंबरपासून देशभरात लागू होणार आहे.

​या योजनेमुळे स्थानिक पातळीवरील नागरिकांना नियमित प्रवासात होणारा आर्थिक भार काही प्रमाणात हलका होण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

   Follow us on   

भारतीय रेल्वेने प्रवास करणाऱ्या लाखो प्रवाशांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने रेल्वे प्रशासनाने एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि कठोर निर्णय घेतला आहे. गाड्यांमधून प्रवास करताना रात्रीच्या वेळी होणारे संभाव्य अपघात आणि आगीचे धोके टाळण्यासाठी सर्व प्रादेशिक रेल्वे विभागांना विशेष सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत. या नव्या नियमांनुसार, रात्रीच्या प्रवासादरम्यान ट्रेनच्या डब्यांमधील मोबाईल आणि इतर उपकरणांचे चार्जिंग सॉकेट्स पूर्णपणे बंद ठेवणे अनिवार्य करण्यात आले आहे.

​रेल्वे बोर्डाकडून देण्यात आलेल्या अधिकृत निर्देशानुसार, दररोज रात्री ११:०० वाजेपासून ते दुसऱ्या दिवशी सकाळी ५:०० वाजेपर्यंत डब्यांमधील सर्व चार्जिंग पॉइंटची वीज खंडित केली जाईल. प्रवाशांनी रात्रीच्या वेळी इलेक्ट्रॉनिक साधने चार्जिंगला लावून सोडून दिल्यास घडणाऱ्या दुर्घटनाविरुद्ध ही खबरदारी घेतली जात आहे. त्यामुळे रात्री प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना आता आपली उपकरणे किंवा पॉवर बँक्स प्रवासाला निघण्यापूर्वीच पूर्णपणे चार्ज करून ठेवाव्या लागणार आहेत.

​या कठोर पावलांमागे नुकतीच घडलेली एक गंभीर घटना कारणीभूत ठरली आहे. दक्षिण पूर्व रेल्वे (SER) विभागात ऑनबोर्ड कर्मचाऱ्यांच्या दुर्लक्षामुळे निश्चित केलेल्या वेळेत चार्जिंग पॉइंट्स बंद केले गेले नव्हते. याच काळात एका प्रवाशाची पॉवर बँक चार्ज होत असताना अचानक तिचा स्फोट झाला आणि डब्यात मोठ्या प्रमाणावर धूर पसरला. सुदैवाने यात मोठा अपघात टळला असला, तरी या घटनेने रेल्वे प्रशासनाचे डोळे उघडले आहेत.

​या प्रकाराची गंभीर दखल घेत रेल्वे बोर्डाने सर्व झोनमधील मुख्य यांत्रिक अभियंत्यांना नियमांचे तंतोतंत पालन करण्याचे आदेश दिले आहेत. कोणत्याही परिस्थितीत किंवा अपवादात्मक स्थितीतही रात्री ११ ते सकाळी ५ या वेळेत चार्जिंग सुरू ठेवण्यास सक्त मनाई करण्यात आली आहे. याशिवाय, नियमांची योग्य प्रकारे अंमलबजावणी व्हावी यासाठी संबंधित कर्मचाऱ्यांना योग्य प्रशिक्षण आणि मार्गदर्शन देण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.

​नव्या नियमांची कडक अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्यासाठी रेल्वेचे वरिष्ठ अधिकारी आणि पर्यवेक्षक रात्रीच्या वेळी गाड्यांमध्ये अचानक तपासणी (Surprise Inspections) करणार आहेत. या नियमाचे उल्लंघन झाल्यास दोषी कर्मचाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल. प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी हा निर्णय अत्यंत योग्य असला, तरी रात्रीच्या वेळी मोबाईल चार्जिंगची गरज असणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही एक मोठी अडचण ठरू शकते, अशी चर्चाही आता सुरू झाली आहे.

   Follow us on   

रेल्वे प्रवासादरम्यान मिळणाऱ्या अन्नाची गुणवत्ता आणि स्वच्छतेबाबत प्रवाशांकडून सातत्याने अनेक तक्रारी प्राप्त होत होत्या. जेवणात अस्वच्छता असणे, अन्नाचा दर्जा खालावलेला असणे तसेच शाकाहारी व मांसाहारी पदार्थांबाबत होणारे गैरसमज यांमुळे रेल्वे प्रशासनाच्या कारभारावर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले होते. या पार्श्वभूमीवर भारतीय रेल्वे खानपान आणि पर्यटन महामंडळाने (IRCTC) प्रवाशांच्या आरोग्याची दखल घेत अन्न पुरवठा व्यवस्थेत मोठा आणि अत्यंत महत्त्वपूर्ण बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

खानपान सेवांची पारदर्शकता आणि स्वच्छता सुधारण्यासाठी आयआरसीटीसीने ‘क्वालिटी कौन्सिल ऑफ इंडिया’ (QCI) या मान्यताप्राप्त स्वतंत्र संस्थेसोबत करार केला आहे. या करारांतर्गत पुण्यासह संपूर्ण देशातील रेल्वे खानपान व्यवस्थेचे ‘थर्ड पार्टी ऑडिट’ म्हणजेच तिसऱ्या स्वतंत्र संस्थेमार्फत ऑडिट केले जाणार आहे. या व्यवस्थेमुळे अंतर्गत तपासणीतील त्रुटी दूर होऊन निष्पक्ष मूल्यमापन होण्यास मदत होणार आहे.

या नवीन तपासणी प्रक्रियेसाठी क्यूसीआयचे विशेष प्रशिक्षित अधिकारी आणि स्वतंत्र पथके तैनात केली जात आहेत. ही पथके रेल्वे स्थानकांनावरील फूड प्लाझा, जन आहार केंद्रे, स्टॉल्स आणि रेल्वे गाड्यांना अन्न पुरवठा करणाऱ्या बेस किचनची अचानक भेट देऊन तपासणी करतील. तसेच धावत्या रेल्वे गाड्यांमध्ये जाऊन अन्नाची गुणवत्ता, त्याची ताजेपणा आणि स्वच्छतेचे सर्व निकष तपासले जातील.

या संपूर्ण प्रक्रियेत पारदर्शकता राखण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाणार आहे. तपासणी अधिकारी विशेष मोबाईल ॲपद्वारे घटनास्थळाचे छायाचित्र, जीपीएस लोकेशन आणि वेळेची डिजिटल नोंद करतील. हा डिजिटल तपासणी अहवाल अवघ्या २४ तासांच्या आत वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना सादर केला जाईल, ज्यामुळे कोणत्याही प्रकारचा फेरफार किंवा हलगर्जीपणा लपवणे कंत्राटदारांना शक्य होणार नाही.

जर तपासणीदरम्यान अन्नाचा निकृष्ट दर्जा किंवा स्वच्छतेचा अभाव आढळला, तर कंत्राटदारांवर केवळ दंडात्मक कारवाई करून सोडले जाणार नाही. गंभीर स्वरूपाच्या त्रुटी आढळल्यास संबंधित कंत्राटदाराचा परवाना थेट रद्द करण्याची तरतूद या नव्या नियमावलीत करण्यात आली आहे. या कठोर निर्णयामुळे रेल्वे प्रवाशांना स्वच्छ, सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

   Follow us on   

भारतीय रेल्वेची अत्यंत लोकप्रिय आणि प्रिमियम मानली जाणारी वंदे भारत एक्सप्रेस आता अधिक अत्याधुनिक स्वरूपात प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होण्यासाठी सज्ज झाली आहे. प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुखकर, सुरक्षित आणि जलद करण्यासाठी या ट्रेनच्या रचनेत आणि वैशिष्ट्यांमध्ये महत्त्वपूर्ण सुधारणा करण्यात आल्या आहेत. या नवीन वंदे भारत ट्रेनची पश्चिम मध्य रेल्वेच्या कोटा विभागातील मथुरा-नागदा तसेच कोटा-चोमहाळा रेल्वे मार्गावर ताशी १८० किलोमीटर वेगाने चाचणी घेण्यात आली. रेल्वे सुरक्षा आयुक्त आणि रेल्वे संशोधन आराखडा व मानकीकरण संस्था (RDSO) यांच्या थेट देखरेखीखाली ही उच्च-गती चाचणी यशस्वीपणे पूर्ण झाली आहे.

​आतापर्यंत देशात धावणाऱ्या सर्व वंदे भारत गाड्यांची निर्मिती चेन्नई येथील इंटिग्रल कोच फॅक्टरीमध्ये केली जात होती. मात्र, पहिल्यांदाच पंजाबमधील कपूरथला येथील रेल कोच फॅक्टरीमध्ये १६ डब्यांच्या या अत्याधुनिक चेअर कार ट्रेन सेटची निर्मिती करण्यात आली आहे. चालू वर्षाच्या मार्च महिन्यात या ट्रेन निर्मितीचे काम सुरू झाले होते. आता या यशस्वी चाचणीनंतर कपूरथला येथील कारखान्याला अशाच प्रकारच्या अधिक वंदे भारत गाड्या तयार करण्यासाठी अधिकृत मंजुरी मिळाली असून ही ट्रेन रेल्वे सुरक्षा आयुक्तांच्या अंतिम परवानगीच्या प्रतीक्षेत आहे.

​या नवीन वंदे भारत एक्सप्रेसचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे यातील वातानुकूलित (एसी) यंत्रणा आहे. डब्यातील प्रवाशांची संख्या आणि बाहेरील तापमान यांचा अंदाज घेऊन ही प्रणाली आपोआप तापमान नियंत्रित करेल, ज्यामुळे डब्यात सतत ताज्या हवेचा प्रवाह सुरू राहील. ही एसी यंत्रणा अतिशय पर्यावरणपूरक असून यामुळे विजेचा वापरही कमी होणार आहे. प्रवाशांना तांत्रिकदृष्ट्या अधिक आधुनिक आणि आरामदायी प्रवास अनुभव देण्याच्या दृष्टीने ही सुधारणा अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.

​प्रवाशांच्या सोयीसाठी या ट्रेनमध्ये ३६० अंशात फिरणारी विशेष आसने बसवण्यात आली आहेत. विशेषतः एक्झिक्युटिव्ह क्लासमधील प्रवाशांना ही आसने त्यांच्या सोयीनुसार कोणत्याही दिशेने फिरवता येतील. याशिवाय ट्रेनमध्ये modern बायो-व्हॅक्यूम शौचालयांची सोय करण्यात आली आहे. शारीरिकदृष्ट्या दिव्यांग असणाऱ्या आणि व्हीलचेअर वापरणाऱ्या प्रवाशांसाठी विशेष आकाराची सुसज्ज शौचालये तयार करण्यात आली आहेत, ज्यामुळे त्यांना प्रवासादरम्यान कोणतीही अडचण भासणार नाही.

​’मेक इन इंडिया’ उपक्रमांतर्गत पूर्णपणे स्वदेशी तंत्रज्ञानाने तयार केलेली ही ट्रेन सर्व आधुनिक सुरक्षा यंत्रणांनी सुसज्ज आहे. उच्च-गती क्षमता, उत्कृष्ट कार्यक्षमता आणि सुरक्षा मानकांची पूर्तता केल्यामुळे ही ट्रेन भारतीय रेल्वेच्या प्रवासातील एक नवा मैलाचा दगड ठरली आहे. अंतिम मंजुरी मिळताच ही अत्याधुनिक वंदे भारत ट्रेन लवकरच देशातील प्रमुख आणि महत्त्वाच्या व्हीआयपी मार्गांवर सर्वसामान्य प्रवाशांच्या सेवेसाठी धावू लागेल.

   Follow us on   

दिल्लीहून चेन्नईला जाणाऱ्या इंडिगोच्या विमानात एका प्रवाशाच्या पॉवर बँकचा स्फोट झाल्याने बॅगेला आग लागली आणि हैदराबादमध्ये विमानाचे आपत्कालीन लँडिंग करावे लागले, तर दुसऱ्या घटनेत ७ ऑक्टोबरला खराब हवामानामुळे आकाशीय वीज अ आदळल्याने पटनाहून लखनऊला येणाऱ्या इंडिगो विमानाचे पुढील टोक क्षतीग्रस्त होऊन लखनऊमध्ये सुरक्षित लँडिंग झाले.

​दिल्लीवरून चेन्नईच्या दिशेने उड्डाण केलेल्या इंडिगो कंपनीच्या विमानात अचानक एका प्रवाशाच्या बॅगेत ठेवलेल्या पॉवर बँकचा जोरदार स्फोट झाला. या स्फोटामुळे लगेचच बॅगेने पेट घेतला आणि विमानातील केबिनमध्ये सर्वत्र धूर पसरू लागला. धुराचे लोट पाहताच विमानात उपस्थित असलेल्या प्रवाशांमध्ये मोठी घबराट निर्माण झाली. परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून प्रवाशांनी तत्काळ या घटनेची माहिती विमान कर्मचाऱ्यांना दिली.

​घटना घडताच केबिन क्रूच्या तत्परतेमुळे आगीवर तातडीने नियंत्रण मिळवण्यात आले. यानंतर वैमानिकांनी सुरक्षा यंत्रणांशी संपर्क साधून विमानाचा मार्ग बदलला आणि हैदराबाद विमानतळावर सुरक्षित इमर्जन्सी लँडिंग घडवून आणले. या विमानात एकूण १८० प्रवासी आणि ७ कर्मचारी सवार होते. प्रवाशांना त्यांच्या नियोजित स्थळी म्हणजे चेन्नईला पोहोचवण्यासाठी कंपनीकडून तातडीने दुसऱ्या विमानाची सोय करण्यात आली.

​विमान वाहतूक नियामक संस्था म्हणजेच डीजीसीएने (DGCA) यासंदर्भात दिलेल्या स्पष्टीकरणानुसार, पॉवर बँक आणि इतर उपकरणांमधील लिथियम बॅटऱ्यांमुळे आग लागण्याचा मोठा धोका असतो. त्यामुळे प्रवाशांना हे साहित्य फक्त हँड बॅगेजमध्येच ठेवण्याची परवानगी आहे. विमानातील ओव्हरहेड बिन किंवा लगेज रॅकमध्ये अशा गोष्टी ठेवण्यावर तसेच उड्डाणादरम्यान पॉवर बँकद्वारे इतर साधने चार्ज करण्यावर कठोर बंदी घालण्यात आली आहे.

​दुसऱ्या एका घटनेत, ७ ऑक्टोबरच्या संध्याकाळी पटनाहून लखनऊच्या दिशेने येणारे इंडिगोचे विमान सुमारे १७ हजार फूट उंचीवर असताना खराब हवामानाचा सामना करावा लागला. या दरम्यान विमानावर थेट आकाशीय वीज कोसळल्याने विमानाचा पुढील भाग म्हणजेच ‘नोज’ गंभीररीत्या क्षतीग्रस्त झाला. मात्र, वैमानिकाच्या समयसूचकतेमुळे १५० प्रवासी असलेल्या या विमानाला लखनऊ विमानतळावर सुखरूप उतरवण्यात यश आले.

 

View this post on Instagram

 

   Follow us on   

दुबईहून तेल अवीवच्या दिशेने जाणाऱ्या फ्लायदुबईच्या उड्डाण FZ1073 दरम्यान हवेतच एक अत्यंत थरारक आणि धोकादायक घटना घडली. विमानातील एका सह-वैमानिकाने अचानक मुख्य वैमानिक कॅप्टन अमित माच्छार यांच्यावर सुऱ्याने हल्ला केला. या अचानक झालेल्या प्राणघातक हल्ल्यामुळे विमानावरील नियंत्रण सुटले आणि अवघ्या दोन मिनिटांपेक्षा कमी वेळात विमान सुमारे १७,००० फुटांनी खाली आले. अशा भीषण आणि जीवघेण्या परिस्थितीतही कॅप्टन अमित यांनी कमालीचे धैर्य दाखवले. त्यांनी अत्यंत प्रसंगावधान राखून कॉकपिटचा दरवाजा उघडला, ज्यामुळे कॉकपिटबाहेरील प्रवाशांना आणि कर्मचाऱ्यांना आत येऊन हल्ला करणाऱ्या सह-वैमानिकाला रोखणे शक्य झाले.

​हल्ल्यानंतर विमानाने तात्काळ धोक्याचा संदेश (Squawk code) पाठवला आणि त्यानंतर हायजॅकिंगचा संकेत देणारा कोड सक्रिय केला. सुदैवाने, कॉकपिटमध्ये घुसलेल्या एका इस्रायली प्रवाशाने आणि विमान कर्मचाऱ्याने मिळून त्या माथेफिरू वैमानिकाला पकडले आणि विमानावरील नियंत्रण पुन्हा मिळवले. त्यानंतर हे विमान सुरक्षितपणे सौदी अरेबियातील ताबुक विमानतळाकडे वळवण्यात आले आणि तेथे त्याचे यशस्वी आपत्कालीन लँडिंग करण्यात आले. या संपूर्ण थरारामध्ये विमानातील सर्व १७४ प्रवाशांचे प्राण सुरक्षित राहिले. जखमी झालेल्या अमित माच्छार यांना तात्काळ ताबुक येथील रुग्णालयात दाखल करण्यात आले असून त्यांची प्रकृती आता स्थिर आणि धोक्याबाहेर आहे.

​मुंबईत लहानाचे मोठे झालेल्या कॅप्टन अमित माच्छार यांना विमानाचे उड्डाण करण्याचा ९,७५० तासांपेक्षा जास्त तासांचा प्रचंड अनुभव आहे. त्यांनी आपले प्राथमिक वैमानिक प्रशिक्षण न्यूझीलंडमध्ये पूर्ण केले होते आणि २०११ मध्ये त्यांनी स्पाइसजेट कंपनीद्वारे व्यावसायिक उड्डाणांना सुरुवात केली होती. २०२२ मध्ये ते फ्लायदुबई या आंतरराष्ट्रीय विमान कंपनीत दाखल झाले. अत्यंत शांत, शिस्तप्रिय आणि कठीण प्रसंगातही संयम न गमावणारे वैमानिक म्हणून त्यांचा नावलौकिक आहे. त्यांच्या माजी सहकाऱ्यांनी आणि प्रशिक्षकांनीदेखील अमित यांच्या या कौशल्याचे आणि मानसिक ताकदीचे मनःपूर्वक कौतुक केले आहे.

​या घटनेची माहिती समोर आल्यानंतर जगभरातून कॅप्टन अमित यांच्या शौर्याचा जयजयकार केला जात आहे. इस्राईलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी अमित माछार यांचे आभार मानताना त्यांना ‘सच्चा हिरो’ म्हटले आहे, कारण त्यांनी १७४ लोकांचे प्राण वाचवून एक मोठा हवाई अपघात टाळला. त्याचप्रमाणे भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनीही अमित यांच्या असीम धैर्याची आणि समयसूचकतेची प्रशंसा करत ते लवकरात लवकर पूर्णपणे स्वस्थ व्हावेत अशा शुभेच्छा दिल्या आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीदेखील अत्यंत गंभीर जखमी अवस्थेत असतानाही कॉकपिटचा दरवाजा उघडून प्रवाशांचे प्राण वाचवल्याबद्दल अमित यांच्या कौशल्याची दखल घेतली.

​सध्या या हल्ल्यामागील मुख्य कारणाचा शोध सौदी अरेबियातील यंत्रणा आणि संबंधित तपास संस्थांकडून घेतला जात आहे. दुसरीकडे, या घटनेनंतर संपूर्ण भारतात आणि सोशल मीडियावर कॅप्टन अमित यांच्या धैर्याच्या कथा व्हायरल होत आहेत. अमित यांनी काही काळापूर्वी दिलेल्या एका मुलाखतीत नमूद केले होते की, गणवेशात असताना ते कामावर शंभर टक्के लक्ष केंद्रित करतात आणि प्रवाशांची सुरक्षितता हीच त्यांची सर्वात मोठी प्राथमिकता असते. त्यांनी दाखवलेल्या या अद्वितीय धैर्यामुळे आज एक खूप मोठी शोकांतिका टळली असून संपूर्ण जगातून त्यांच्यावर कौतुकाचा वर्षाव होत आहे.

   Follow us on   

दोन हजार रुपयांपेक्षा अधिक मूल्याच्या विशिष्ट यूपीआय व्यापारी व्यवहारांवर मर्चंट डिस्काउंट रेट (एमडीआर) लागू करण्याच्या केंद्र सरकारच्या धोरणाला स्थगिती देण्याची मागणी सर्वोच्च न्यायालयाने सोमवारी फेटाळून लावली. न्यायालयाच्या या भूमिकेमुळे प्रस्तावित शुल्काची अंमलबजावणी रोखण्याचा प्रयत्न सध्या तरी अपयशी ठरला असून, संबंधित घटकांसाठी ही व्यवस्था लागू होण्याचा मार्ग सुकर झाला आहे.

​या नव्या धोरणाचा पुनर्विचार करण्याची याचिका दाखल झाली असताना, सर्वोच्च न्यायालयाने केंद्र सरकार, भारतीय रिझर्व्ह बँक (आरबीआय) तसेच नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (एनपीसीआय) यांना आपले अधिकृत प्रतिज्ञापत्र सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. न्यायपीठाने या प्रकरणात अजून अंतिम निर्णय दिलेला नसून, केवळ सध्याच्या टप्प्यावर या निर्णयाच्या अंमलबजावणीला तात्पुरती स्थगिती देणे अमान्य केले आहे.

​शासनाच्या या नवीन रचनेनुसार, दोन हजार रुपयांपर्यंतच्या सर्व यूपीआय व्यापारी व्यवहारांना शुल्कातून पूर्ण सूट देण्यात आली आहे. मात्र, दोन हजार रुपयांपेक्षा जास्त रकमेच्या विशिष्ट व्यक्ती-ते-व्यापारी (P2M) व्यवहारांवर ०.४ टक्के इतका एमडीआर आकारला जाणार असून, ही नवी व्यवस्था १५ ऑक्टोबरपासून प्रत्यक्ष कार्यरत होणार आहे.

​या व्यवस्थेचा सामान्य ग्राहकांवर थेट आर्थिक बोजा पडणार नाही, असे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. दोन व्यक्तींमधील (P2P) नेहमीचे यूपीआय व्यवहार पूर्वीप्रमाणेच मोफत राहतील, तर केवळ विशिष्ट श्रेणीतील व्यापारी व्यवहारांवरच हे शुल्क लागू केले जाईल.

​सर्वोच्च न्यायालयाने तात्काळ स्थगिती नाकारल्याने व्यापाऱ्यांना तातडीने दिलासा मिळालेला नाही आणि नव्या शुल्काची अंमलबजावणी पुढे सुरू राहण्याची शक्यता बळावली आहे. असे असले तरी, केंद्र सरकार, आरबीआय आणि एनपीसीआय यांच्याकडून प्रतिज्ञापत्र आल्यानंतर न्यायालय या प्रकरणाच्या कायदेशीर वैधतेची सखोल तपासणी करणार असल्याने या निर्णयाविरोधातील कायदेशीर लढाई अद्याप पूर्ण झालेली नाही.

   Follow us on   

देशभरातील कोट्यवधी मोबाईल ग्राहकांसाठी अत्यंत दिलासादायक आणि महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकार आणि दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (TRAI) ग्राहकांच्या हितासाठी ‘टेलीकॉम कन्झ्युमर प्रोटेक्शन (१३ वे दुरुस्ती) नियम २०२६’ हे नवीन नियम लागू केले आहेत. या नवीन नियमावलीनुसार आता सर्व दूरसंचार कंपन्यांना ३० दिवसांच्या पूर्ण वैधतेसह रिचार्ज प्लॅन देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.

​या नव्या निर्णयामुळे मोबाईल ग्राहकांची एका मोठ्या त्रासातून सुटका होणार आहे. आत्तापर्यंत बहुतांश मोबाईल कंपन्या २८ दिवसांची वैधता असलेले प्लॅन्स देत होत्या, ज्यामुळे ग्राहकांना एका वर्षात १२ ऐवजी १३ वेळा रिचार्ज करावा लागत होता. ३० दिवसांच्या नवीन नियमामुळे आता ग्राहकांना संपूर्ण वर्षभरात केवळ १२ वेळाच रिचार्ज करावा लागणार असून, या बदलामुळे प्रत्येक युझरची आर्थिक बचत आणि वेळ दोन्ही वाचणार आहे.

​याशिवाय, ज्या युझर्सना इंटरनेट किंवा डेटाची गरज नसते आणि जे प्रामुख्याने फीचर फोन वापरतात, अशा ग्राहकांसाठीही विशेष सोय करण्यात आली आहे. आता कंपन्यांना केवळ व्हॉईस कॉलिंग आणि एसएमएस सेवा देणारे स्वस्त प्लॅन्स बाजारात आणणे अनिवार्य असेल. डेटा सेवा नको असणाऱ्या ग्राहकांवर नाहक डेटा प्लॅनचा खर्च थोपवला जाऊ नये, या उद्देशाने हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे.

​खासदार राघव चड्ढा यांनी यापूर्वी ११ मार्च रोजी संसदेत हा विषय लावून धरला होता. मोबाईल कंपन्यांच्या २८ दिवसांच्या रिचार्ज चक्रामुळे सर्वसामान्यांवर पडणारा अतिरिक्त आर्थिक बोजा आणि मोजक्याच पर्यायांची मर्यादा यावर त्यांनी सभागृहात आवाज उठवला होता. ग्राहकांच्या या प्रश्नाची दखल घेत सरकारने आणि ट्रायने सकारात्मक पाऊल उचलल्याबद्दल चड्ढा यांनी प्रशासनाचे आणि दूरसंचार मंत्रालयाचे मनापासून आभार मानले आहेत.

​नवीन नियमानुसार दर महिन्याच्या एकाच ठराविक तारखेला रिचार्ज रिन्यू करण्याची सुविधा देखील मिळणार आहे. जर एखाद्या महिन्यात ती ठराविक तारीख उपलब्ध नसेल (उदा. फेब्रुवारी महिना), तर त्या महिन्याच्या शेवटच्या दिवशी रिचार्ज रिन्यू होईल. हे नवीन नियम अधिकृत राजपत्रात प्रसिद्ध झाल्यापासून ३० दिवसांच्या आत देशभरात पूर्णपणे लागू होणार आहेत.

फिनटेक कंपनी ‘फोनपे’ने इंटरनेट आणि स्मार्टफोन नसलेल्या युजर्ससाठी ‘PhonePe UPI 123Pay’ ही नवीन सुविधा सुरू केली आहे, ज्यामुळे देशातील २० कोटींपेक्षा जास्त फीचर फोन वापरकर्त्यांना डिजिटल पेमेंट करणे शक्य होईल.

ही सेवा पुरवणारी फोनपे ही पहिली मोठी थर्ड-पार्टी ॲप्लिकेशन प्रोव्हायडर ठरली असून, यात युजर्सच्या मदतीसाठी १२ भारतीय भाषांमध्ये संवाद साधणारा AI व्हॉईस असिस्टंट देखील देण्यात आला आहे.

​   Follow us on        

​फिनटेक क्षेत्रातील आघाडीच्या ‘फोनपे’ या कंपनीने सामान्य कीपॅड (फीचर) फोन वापरणाऱ्या ग्राहकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि नवी सेवा बाजारात आणली आहे. ‘फोनपे यूपीआय १२३ पे’ (PhonePe UPI 123Pay) असे या सुविधेचे नाव असून, याच्या माध्यमातून आता युजर्सना कोणत्याही इंटरनेट कनेक्शनशिवाय अगदी सहजपणे यूपीआयद्वारे पैशांचे व्यवहार पूर्ण करता येणार आहेत. विशेष म्हणजे, अशा प्रकारची सुविधा उपलब्ध करून देणारी फोनपे ही देशातील पहिलीच मोठी थर्ड-पार्टी ॲप प्रोव्हायडर कंपनी बनली आहे. आतापर्यंत अशी सेवा फक्त सरकारी ‘भीम’ (BHIM) ॲपवर उपलब्ध होती.

​या नव्या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश देशातील ग्रामीण आणि दूरवरच्या भागात राहणाऱ्या नागरिकांपर्यंत डिजिटल पेमेंट प्रणाली पोहोचवणे हा आहे, जिथे आजही स्मार्टफोनची उपलब्धता किंवा इंटरनेट सेवा अत्यंत मर्यादित आहे. फोनपेने ही प्रणाली एका भक्कम ‘एसएमएस’ (SMS) आधारित रचनेवर आणि स्वतःच्या मालकीच्या (Proprietary) तंत्रज्ञानावर विकसित केली आहे. यामुळे ज्या दुर्गम भागात केवळ २जी (2G) नेटवर्क उपलब्ध आहे, तिथेही कोणतीही तांत्रिक अडचण न येता अतिशय सुरक्षितपणे व विश्वासाने आर्थिक व्यवहार पार पडतील. यासाठी युजर्सना अतिरिक्त काहीही डाऊनलोड करण्याची आवश्यकता भासणार नाही.

​या सुविधेचा विस्तार अधिक जलद गतीने व्हावा यासाठी फोनपेने नोकिया, एचएमडी, लावा इंटरनॅशनल आणि आयटेल मोबाईल यांसारख्या देशातील प्रमुख कीपॅड फोन उत्पादक कंपन्यांशी भागीदारी केली आहे. या करारांतर्गत आता मिळणाऱ्या नवीन फीचर फोन्समध्ये ही सुविधा आधीपासूनच ‘इन-बिल्ट’ (In-built) समाविष्ट असेल, तर आगामी काळात इतर मोबाईल कंपन्यांसोबतही अशाच प्रकारची भागीदारी केली जाणार आहे. या योजनेमुळे देशभरातील सुमारे २० कोटींहून अधिक फीचर फोन वापरकर्त्यांना थेट फायदा होणार आहे.

​पहिल्यांदाच डिजिटल पेमेंट व्यवहारांकडे वळणाऱ्या ग्राहकांच्या सुलभतेसाठी कंपनीने ‘व्हॉईस-फर्स्ट’ (Voice-First) आणि ‘एआय-पॉवर्ड’ (AI-Powered) हेल्पलाइन सुविधा देखील सुरू केली आहे. हा सामान्य किंवा कंटाळवाणा IVR मेनु नसून, युजर्सच्या गरजेनुसार मदत करणारा एक ‘कस्टमाइज्ड व्हॉईस असिस्टंट’ आहे. हा एआय असिस्टंट इंग्रजीसह तब्बल १२ विविध भारतीय भाषांमध्ये संवाद साधू शकतो. यामुळे नवीन युजर्सना स्टेप-बाय-स्टेप पद्धतीने आपले अकाउंट ॲक्टिव्हेट करण्यास आणि त्यांच्या मूलभूत प्रश्नांची उत्तरे मिळण्यास मोठी मदत होणार आहे.

​भविष्यात या सेवेचा अधिक विस्तार केला जाईल, असेही कंपनीकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. येत्या काही दिवसांत कीपॅड फोन्सवर वीज आणि पाण्याचे बिल भरणे, मोबाईल रिचार्ज करणे तसेच यूपीआय नोंदणीसाठी ‘आधार आधारित’ (Aadhaar-based) ऑनबोर्डिंग सुविधा यांसारखे अनेक नवीन फीचर्स जोडले जातील. या आधुनिक अपडेट्समुळे डिजिटल पेमेंट क्षेत्रातील ही क्रांती सामान्य आणि तळागाळातील नागरिकांपर्यंत पोहोचण्यास मदत होणार आहे.