फिनटेक कंपनी ‘फोनपे’ने इंटरनेट आणि स्मार्टफोन नसलेल्या युजर्ससाठी ‘PhonePe UPI 123Pay’ ही नवीन सुविधा सुरू केली आहे, ज्यामुळे देशातील २० कोटींपेक्षा जास्त फीचर फोन वापरकर्त्यांना डिजिटल पेमेंट करणे शक्य होईल.

ही सेवा पुरवणारी फोनपे ही पहिली मोठी थर्ड-पार्टी ॲप्लिकेशन प्रोव्हायडर ठरली असून, यात युजर्सच्या मदतीसाठी १२ भारतीय भाषांमध्ये संवाद साधणारा AI व्हॉईस असिस्टंट देखील देण्यात आला आहे.

​   Follow us on        

​फिनटेक क्षेत्रातील आघाडीच्या ‘फोनपे’ या कंपनीने सामान्य कीपॅड (फीचर) फोन वापरणाऱ्या ग्राहकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि नवी सेवा बाजारात आणली आहे. ‘फोनपे यूपीआय १२३ पे’ (PhonePe UPI 123Pay) असे या सुविधेचे नाव असून, याच्या माध्यमातून आता युजर्सना कोणत्याही इंटरनेट कनेक्शनशिवाय अगदी सहजपणे यूपीआयद्वारे पैशांचे व्यवहार पूर्ण करता येणार आहेत. विशेष म्हणजे, अशा प्रकारची सुविधा उपलब्ध करून देणारी फोनपे ही देशातील पहिलीच मोठी थर्ड-पार्टी ॲप प्रोव्हायडर कंपनी बनली आहे. आतापर्यंत अशी सेवा फक्त सरकारी ‘भीम’ (BHIM) ॲपवर उपलब्ध होती.

​या नव्या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश देशातील ग्रामीण आणि दूरवरच्या भागात राहणाऱ्या नागरिकांपर्यंत डिजिटल पेमेंट प्रणाली पोहोचवणे हा आहे, जिथे आजही स्मार्टफोनची उपलब्धता किंवा इंटरनेट सेवा अत्यंत मर्यादित आहे. फोनपेने ही प्रणाली एका भक्कम ‘एसएमएस’ (SMS) आधारित रचनेवर आणि स्वतःच्या मालकीच्या (Proprietary) तंत्रज्ञानावर विकसित केली आहे. यामुळे ज्या दुर्गम भागात केवळ २जी (2G) नेटवर्क उपलब्ध आहे, तिथेही कोणतीही तांत्रिक अडचण न येता अतिशय सुरक्षितपणे व विश्वासाने आर्थिक व्यवहार पार पडतील. यासाठी युजर्सना अतिरिक्त काहीही डाऊनलोड करण्याची आवश्यकता भासणार नाही.

​या सुविधेचा विस्तार अधिक जलद गतीने व्हावा यासाठी फोनपेने नोकिया, एचएमडी, लावा इंटरनॅशनल आणि आयटेल मोबाईल यांसारख्या देशातील प्रमुख कीपॅड फोन उत्पादक कंपन्यांशी भागीदारी केली आहे. या करारांतर्गत आता मिळणाऱ्या नवीन फीचर फोन्समध्ये ही सुविधा आधीपासूनच ‘इन-बिल्ट’ (In-built) समाविष्ट असेल, तर आगामी काळात इतर मोबाईल कंपन्यांसोबतही अशाच प्रकारची भागीदारी केली जाणार आहे. या योजनेमुळे देशभरातील सुमारे २० कोटींहून अधिक फीचर फोन वापरकर्त्यांना थेट फायदा होणार आहे.

​पहिल्यांदाच डिजिटल पेमेंट व्यवहारांकडे वळणाऱ्या ग्राहकांच्या सुलभतेसाठी कंपनीने ‘व्हॉईस-फर्स्ट’ (Voice-First) आणि ‘एआय-पॉवर्ड’ (AI-Powered) हेल्पलाइन सुविधा देखील सुरू केली आहे. हा सामान्य किंवा कंटाळवाणा IVR मेनु नसून, युजर्सच्या गरजेनुसार मदत करणारा एक ‘कस्टमाइज्ड व्हॉईस असिस्टंट’ आहे. हा एआय असिस्टंट इंग्रजीसह तब्बल १२ विविध भारतीय भाषांमध्ये संवाद साधू शकतो. यामुळे नवीन युजर्सना स्टेप-बाय-स्टेप पद्धतीने आपले अकाउंट ॲक्टिव्हेट करण्यास आणि त्यांच्या मूलभूत प्रश्नांची उत्तरे मिळण्यास मोठी मदत होणार आहे.

​भविष्यात या सेवेचा अधिक विस्तार केला जाईल, असेही कंपनीकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. येत्या काही दिवसांत कीपॅड फोन्सवर वीज आणि पाण्याचे बिल भरणे, मोबाईल रिचार्ज करणे तसेच यूपीआय नोंदणीसाठी ‘आधार आधारित’ (Aadhaar-based) ऑनबोर्डिंग सुविधा यांसारखे अनेक नवीन फीचर्स जोडले जातील. या आधुनिक अपडेट्समुळे डिजिटल पेमेंट क्षेत्रातील ही क्रांती सामान्य आणि तळागाळातील नागरिकांपर्यंत पोहोचण्यास मदत होणार आहे.