मुंबई: महाराष्ट्राच्या आणि विशेषतः कोकणच्या सांस्कृतिक वैभवात मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. कोकणच्या लाल मातीतील कला आणि कलाकारांच्या जीवनावर आधारित ‘दशावतार’ या मराठी चित्रपटाची ९८ व्या ऑस्कर पुरस्कारांच्या (Oscars 2026) मुख्य स्पर्धेत अधिकृतपणे निवड झाली आहे. जगभरातून आलेल्या हजारो चित्रपटांच्या शर्यतीत अंतिम १५० चित्रपटांमध्ये स्थान मिळवणारा हा एकमेव मराठी चित्रपट ठरला आहे.
मुख्य स्पर्धेत स्थान मिळवणारा एकमेव मराठी चित्रपट
ऑस्करच्या मुख्य दावेदारीच्या यादीत (Contention List) स्थान मिळवणे हा अकादमी पुरस्कारांच्या मूल्यमापन प्रक्रियेतील पहिला महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. यंदा जगभरातून २,००० हून अधिक चित्रपट या स्पर्धेसाठी पाठवण्यात आले होते, त्यापैकी निवडक १५०-२५० चित्रपटांमध्ये ‘दशावतार’ने आपली जागा निश्चित केली आहे. भारताकडून सध्या या यादीत स्थान मिळवणारा हा केवळ दुसरा चित्रपट असून, मराठी चित्रपटसृष्टीसाठी ही ऐतिहासिक घटना आहे.
दिलीप प्रभावळकर यांचा कसदार अभिनय
या चित्रपटात ज्येष्ठ अभिनेते दिलीप प्रभावळकर यांनी ‘बाबुली मिस्त्री’ ही मुख्य भूमिका साकारली आहे. एका निष्ठावंत कलाकाराचा प्रवास आणि त्याचे कलेवर असलेले जीवापाड प्रेम त्यांनी आपल्या अभिनयातून अत्यंत प्रभावीपणे मांडले आहे. २०२५ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटाने तिकीटबारीवर केवळ विक्रमी कमाईच केली नाही, तर समीक्षकांचीही मने जिंकली होती.
तगडी स्टारकास्ट आणि कोकणी संस्कृती
चित्रपटाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात दिग्गज कलाकारांसोबतच कोकणातील स्थानिक कलाकारांनाही संधी देण्यात आली आहे. या चित्रपटात दिलीप प्रभावळकर यांच्यासह खालील कलाकार मुख्य भूमिकेत आहेत:
महेश मांजरेकर, भरत जाधव, रवी काळे
सिद्धार्थ मेनन, प्रियदर्शिनी इंदलकर, अभिनय बेर्डे
विजय केंकरे, सुनील तावडे आणि आरती वडगबाळकर
कोकणच्या लोककलेचा वारसा जागतिक पटलावर नेणाऱ्या या चित्रपटामुळे मराठी चित्रपटसृष्टीवर जगभरातून कौतुकाचा वर्षाव होत आहे. आता या चित्रपटाच्या पुढील प्रवासाकडे आणि ऑस्कर नामांकनांकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.