हरियाणातील जिंद-सोनिपत मार्गावर देशातील पहिल्या हायड्रोजन संचलित ट्रेनची यशस्वी सुरुवात केल्यानंतर, आता भारतीय रेल्वेने हा पर्यावरणपूरक उपक्रम देशातील सर्व हेरिटेज (वारसा) रेल्वे मार्गांवर राबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. या महत्त्वाकांक्षी योजनेअंतर्गत महाराष्ट्रातील अत्यंत लोकप्रिय अशा माथेरान डोंगरी रेल्वे (टॉय ट्रेन) मार्गावरही हायड्रोजनवर चालणारी ट्रेन सुरू करण्याचा विचार रेल्वे प्रशासनाकडून केला जात आहे.
या नवीन तंत्रज्ञानाचा मुख्य उद्देश देशातील ऐतिहासिक आणि पर्यटनदृष्ट्या महत्त्वाच्या असलेल्या हिल रेल्वेचे मूळ सौंदर्य व महत्त्व टिकवून ठेवणे हा आहे. या धोरणामुळे पर्यावरणपूरक आणि शाश्वत वाहतुकीला मोठी चालना मिळणार असून, वारसा स्थळांचे जतन करत आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देणे रेल्वेला सहज शक्य होणार आहे.
माथेरानसारख्या पर्यावरणदृष्ट्या संवेदनशील (Eco-sensitive) क्षेत्रात हायड्रोजन ट्रेन सुरू झाल्यामुळे कार्बन उत्सर्जनात मोठी घट होईल. धूर आणि प्रदूषण विरहित प्रवासामुळे येथील स्थानिक जैवविविधतेचे संरक्षण होण्यास मदत होईल, ज्यामुळे निसर्गाची हानी न करता पर्यटकांना प्रवास करता येईल.
रेल्वे प्रशासनाच्या या महत्त्वपूर्ण पावलामुळे माथेरानच्या पर्यटनाला एक नवी दिशा मिळणार आहे. निसर्गरम्य दऱ्याखोऱ्यांमधून धावणाऱ्या या ऐतिहासिक टॉय ट्रेनचा पारंपारिक अनुभव प्रवाशांना आता अधिक शुद्ध आणि प्रदूषणमुक्त वातावरणात घेता येणार आहे.
