Follow us on   

मुंबई: मुंबई महानगर क्षेत्रातील (MMR) वाहतूक कोंडी फोडण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या कांजुरमार्ग ते बदलापूर मेट्रो १४ मार्गिकेच्या कामाला आता वेग येणार आहे. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने (MMRDA) या प्रकल्पाच्या पुनरावलोकनासाठी आणि तांत्रिक कामांसाठी नव्याने निविदा प्रसिद्ध केल्या आहेत.

प्रकल्पाचे पुनरुज्जीवन

यापूर्वी मेट्रो १४ चा व्यवहार्यता अहवाल तयार करण्यात आला होता, मात्र तांत्रिक कारणांमुळे डिसेंबर २०२५ मध्ये सल्लागार करार रद्द करण्यात आला होता. आता एमएमआरडीएने या प्रकल्पाचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR), अंदाजपत्रक आणि सर्वेक्षणासाठी तज्ज्ञ सल्लागार नियुक्त करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. यामुळे गेल्या काही काळापासून रखडलेला हा प्रकल्प पुन्हा सुरू झाला आहे.

मेट्रो १४ मार्गिकेची वैशिष्ट्ये

बदलापूर आणि अंबरनाथमधील प्रवाशांना थेट मुंबई आणि नवी मुंबईशी जोडणारी ही मार्गिका अनेक अर्थांनी खास ठरणार आहे:

एकूण लांबी:४३.६९ किमी

स्थानकांची संख्या: २४ (यात कांजुरमार्ग येथे एक भूमिगत स्थानक असेल).

वेग: डिझाइन गती ९० किमी/तास, तर सरासरी ५५ किमी/तास वेग असेल.

कनेक्टिव्हिटी:ही मार्गिका मेट्रो ४, मेट्रो ६, मेट्रो १२ आणि मेट्रो ५ ला जोडली जाणार आहे.

प्रवाशांना होणारे फायदे

सध्या बदलापूर-अंबरनाथ परिसरातील प्रवाशांना मुंबई किंवा नवी मुंबईला जाण्यासाठी पूर्णपणे मध्य रेल्वेवर अवलंबून राहावे लागते. या नवीन मेट्रो मार्गिकेमुळे:

१. रेल्वेवरील प्रवाशांचा ताण लक्षणीयरीत्या कमी होईल.

२. घणसोली येथे ट्रान्स-हार्बर रेल्वेची जोडणी मिळाल्याने नवी मुंबईचा प्रवास सुखकर होईल.

३. कल्याण-शिळफाटा आणि तळोजा भागातील कनेक्टिव्हिटी सुधारेल.

महत्त्वाचे इंटरचेंज पॉइंट्स

कांजुरमार्ग: मेट्रो ४ आणि ६ शी जोडणी.

हेदुटणे: मेट्रो १२ (कल्याण-तळोजा) शी जोडणी.

बदलापूर: मध्य रेल्वे आणि मेट्रो ५ अ (प्रस्तावित) शी जोडणी.

ठाणे जिल्ह्याच्या ग्रामीण आणि शहरी भागाला जोडणारा हा सर्वात मोठा मेट्रो प्रकल्प ठरणार असून, यामुळे एमएमआर क्षेत्रातील प्रवाशांचा प्रवास वेगवान आणि सुसह्य होण्याची चिन्हे आहेत.

   Follow us on   

​कोल्हापूर: कोल्हापूर आणि मुंबईला जोडणारी अत्यंत महत्त्वाची आणि जुनी रेल्वे सेवा ‘सह्याद्री एक्सप्रेस’ तातडीने पूर्ववत करावी, या मागणीसाठी कोल्हापूर जिल्हा रहिवासी सामाजिक प्रवासी संघाने आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. यासंदर्भात संघातर्फे रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांना निवेदन पाठवण्यात आले असून, मागणी मान्य न झाल्यास तीव्र आंदोलन, रेल्वे रोको किंवा आमरण उपोषण करण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. १९९० पासून सुरू असलेली ही रेल्वे सेवा कोविड-१९ महामारीच्या काळात बंद करण्यात आली होती. सध्या ही रेल्वे केवळ कोल्हापूर ते पुणे या मर्यादित स्वरूपात धावत असल्याने मुंबईला जाणाऱ्या हजारो प्रवाशांचे प्रचंड हाल होत आहेत.

​प्रवासी संघाने निवेदनात म्हटले आहे की, कोल्हापूर जिल्ह्यातून दररोज सुमारे २० ते २५ हजार प्रवासी खासगी बस किंवा कारने मुंबईकडे प्रवास करतात. रेल्वे सेवा उपलब्ध नसल्यामुळे नागरिकांना महागड्या खासगी वाहतुकीचा आधार घ्यावा लागत असून, यामुळे त्यांच्यावर आर्थिक भार पडत आहे. तसेच इंधनाचा वापर वाढल्याने पर्यावरणावरही विपरीत परिणाम होत आहेत. रेल्वे प्रशासनाकडून ‘छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस’ (CSMT) येथे प्लॅटफॉर्म उपलब्ध नसल्याचे कारण दिले जात असले, तरी प्रत्यक्षात तिथे नवीन प्लॅटफॉर्मची सुविधा निर्माण झाली आहे. एकीकडे कोल्हापूर ते पनवेल विमान सेवा सुरू करण्यात आली असताना, सर्वसामान्यांच्या खिशाला परवडणारी रेल्वे सेवा मात्र अद्याप बंदच ठेवण्यात आली आहे, याबद्दल प्रवाशांमध्ये मोठी नाराजी आहे.

​या मागणीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन रेल्वे प्रशासनाने सह्याद्री एक्सप्रेस कोल्हापूर ते मुंबई (किंवा पर्यायी स्वरूपात पनवेलपर्यंत) तात्काळ सुरू करावी, अशी विनंती अध्यक्ष ॲड. चंद्रकांत निकम यांनी केली आहे. या पत्राच्या प्रती मुख्यमंत्री महाराष्ट्र राज्य, रेल्वे बोर्डाचे अध्यक्ष, कोल्हापूरचे खासदार आणि मध्य रेल्वेच्या विभागीय व्यवस्थापकांनाही पाठवण्यात आल्या आहेत. हजारो कामगार, विद्यार्थी आणि व्यापाऱ्यांच्या हितासाठी ही रेल्वे सेवा पुन्हा सुरू होणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे प्रवासी संघाने स्पष्ट केले आहे.

   Follow us on   

नवी दिल्ली: देशातील दोन प्रमुख आर्थिक केंद्रे असलेल्या मुंबई आणि बेंगळुरू दरम्यान आता नवीन ‘वंदे भारत स्लीपर’ ट्रेन धावणार आहे. केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या महत्त्वपूर्ण प्रकल्पाला अधिकृतपणे मंजुरी दिली असून, यामुळे दोन्ही शहरांतील प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुखकर आणि वेगवान होणार आहे.

​खासदार पी. सी. मोहन यांच्या मागणीला यश:

बेंगळुरू मध्य लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार पी. सी. मोहन यांनी मुंबई आणि बेंगळुरू दरम्यान वंदे भारत स्लीपर ट्रेन सुरू करण्याची विनंती रेल्वे मंत्रालयाकडे केली होती. या मागणीची दखल घेत रेल्वेमंत्र्यांनी ५ एप्रिल २०२६ रोजी पत्राद्वारे या प्रस्तावाला मंजुरी मिळाल्याचे कळवले आहे. लोकहिताच्या दृष्टीने आणि वाढत्या गर्दीवर उपाय म्हणून हा निर्णय घेण्यात आल्याचे पत्रात नमूद करण्यात आले आहे.

​प्रमुख स्थानके आणि मार्ग:

मिळालेल्या माहितीनुसार, ही नवीन वंदे भारत स्लीपर ट्रेन बेंगळुरूचे ‘क्रांतिवीर संगोळी रायाण्णा’ (KSR) स्टेशन आणि मुंबईचे ‘छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस’ (CSMT) या दोन ऐतिहासिक स्थानकांदरम्यान चालवली जाईल. या मार्गावर सध्या धावणाऱ्या इतर गाड्यांच्या तुलनेत वंदे भारत स्लीपरचा वेग अधिक असल्याने प्रवाशांच्या वेळेत मोठी बचत होणार आहे.

​आधुनिक सुविधांचा संगम:

आतापर्यंत धावणाऱ्या वंदे भारत गाड्या प्रामुख्याने ‘चेअर कार’ स्वरूपाच्या होत्या, ज्या अल्प अंतराच्या प्रवासासाठी सोयीस्कर होत्या. मात्र, मुंबई-बेंगळुरू दरम्यानचा प्रवास लांब पल्ल्याचा असल्याने प्रथमच अत्याधुनिक ‘स्लीपर’ कोचची व्यवस्था करण्यात आली आहे. यात आरामदायी शयनिका, सुरक्षितता यंत्रणा, वातानुकूलित कोच आणि जागतिक दर्जाच्या सोयी-सुविधा प्रवाशांना मिळतील.

या ट्रेनच्या मंजुरीमुळे दक्षिण भारत आणि पश्चिम भारत यांच्यातील व्यापार आणि पर्यटनाला मोठी चालना मिळणार आहे. आयटी हब बेंगळुरू आणि आर्थिक राजधानी मुंबई यांमधील संवाद या जलद रेल्वेसेवेमुळे अधिक सुलभ होईल अशी आशा रेल्वे प्रशासनाने व्यक्त केली आहे. लवकरच या ट्रेनचे वेळापत्रक आणि प्रत्यक्ष धावण्याची तारीख रेल्वे प्रशासनाकडून जाहीर केली जाण्याची शक्यता आहे.