महाराष्ट्र शासनाने महिला स्वयं-सहाय्यता समूहांनी तयार केलेल्या वस्तूंना कायमस्वरूपी विक्रीची जागा मिळवून देण्यासाठी अंबरनाथ येथे ‘उमेद मॉल’ नावाचे जिल्हा विक्री केंद्र उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे. ग्रामविकास विभागाकडून ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी या १९ कोटी ९९ लाख ६० हजार रुपयांच्या प्रकल्पाला प्रशासकीय मान्यता प्रदान करण्यात आली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वात आणि ग्रामविकास मंत्री जयकुमार गोरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा मॉल साकारला जाणार असून, प्रदर्शन किंवा हंगामी बाजारांवर अवलंबून असणाऱ्या ग्रामीण महिलांना यामुळे वर्षभर हक्काचे व्यासपीठ मिळणार आहे.
या भव्य प्रकल्पाचे एकूण प्रस्तावित बांधकाम क्षेत्र ५,१७५.४२ चौरस मीटर इतके असून, मुख्य इमारतीसह सर्व आधुनिक सोयींनी हे केंद्र सज्ज केले जाणार आहे. यात सौरऊर्जा प्रकल्प, पर्जन्य जलसंधारण व्यवस्था, दिव्यांगांसाठी स्वतंत्र रॅम्प, भव्य फर्निचर, आवश्यक विद्युतीकरण, HVAC प्रणाली, स्वच्छतागृहे आणि अद्ययावत अग्निशमन यंत्रणेचा समावेश करण्यात आला आहे. महालक्ष्मी सरस कार्यक्रमा दरम्यान महिला बचत गटांना दिलेले कायमस्वरूपी बाजारपेठेचे आश्वासन या निर्णयामुळे प्रत्यक्षात उतरताना दिसत आहे.
ग्रामीण भागातील महिला बचत गटांना अनेकदा उत्पादनांची गुणवत्ता असूनही केवळ स्थानिक पातळीवरील मर्यादित बाजारपेठेमुळे योग्य मोबदला मिळत नाही. अंबरनाथ येथील मॉलमुळे ठाणे जिल्ह्यातील महिलांनी तयार केलेले मसाले, पापड, लोणची, गृहोपयोगी खाद्यपदार्थ, हस्तकलेच्या वस्तू आणि तयार कपडे अशा अनेकविध उत्पादनांची थेट ग्राहकांना विक्री करणे सोपे होणार आहे. मध्यस्थांची साखळी तुटल्यामुळे महिलांच्या थेट उत्पन्नात वाढ होईल आणि त्यांच्या आर्थिक स्वावलंबनाला मोठी चालना मिळेल.
शासनाने केवळ ठाणे जिल्ह्यापुरते मर्यादित न राहता पहिल्या टप्प्यात राज्यातील १३ जिल्ह्यांमध्ये अशा प्रकारचे ‘उमेद मॉल’ उभारण्याची आखणी केली आहे. या माध्यमातून महिला उद्योजकांना आपल्या वस्तूंचे पॅकेजिंग, ब्रँडिंग आणि दर्जा सुधारण्यासाठीही प्रोत्साहन मिळणार आहे. केवळ प्रशिक्षण किंवा आर्थिक मदत देण्यापेक्षा थेट नियमित ग्राहकवर्ग उपलब्ध करून देण्यावर या योजनेतून विशेष भर देण्यात आला आहे.
अंबरनाथच्या या प्रकल्पामुळे ग्रामीण महिलांच्या कष्टाला योग्य मोल मिळून त्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होण्याचा नवा मार्ग उपलब्ध झाला आहे. एकाच छताखाली सर्व स्थानिक उत्पादने उपलब्ध होणार असल्याने ग्राहकांनाही दर्जेदार वस्तू खरेदी करता येतील. महालक्ष्मी सरसच्या माध्यमातून दिलेला शब्द पाळत सरकारने घेतलेल्या या निर्णयामुळे ठाणे जिल्ह्यातील बचत गटांसाठी समृद्धीचे नवे दार उघडले आहे.
