अल्स्टॉम कंपनीने आंध्र प्रदेशातील श्री सिटी येथील निर्मिती केंद्रात मुंबई मेट्रो ४ आणि ४ए मार्गिकेसाठीच्या पहिल्या स्वयंचलित ट्रेनचे नुकतेच अनावरण केले. अवघ्या १४ महिन्यांच्या कालावधीत या आधुनिक ट्रेनची बांधणी पूर्ण करण्यात आली आहे. या मार्गिकेसाठी एकूण ३९ गाड्या तयार केल्या जाणार असून त्यापैकी ही पहिली गाडी आहे. ही ट्रेन नोव्हेंबर महिन्याच्या शेवटी मुंबईच्या दिशेने रवाना होईल आणि डिसेंबरच्या मध्यभागापर्यंत मुंबईत पोहोचण्याची शक्यता आहे.
मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाच्या (एमएमआरडीए) या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी लार्सन अँड टुब्रो (एल अँड टी) कंपनीकडे एकात्मिक प्रणाली पॅकेजची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे. महाराष्ट्र शासन, एमएमआरडीए आणि एल अँड टी यांच्या संयुक्त विद्यमाने मुंबई व ठाणे शहरांसाठी अत्याधुनिक वाहतूक यंत्रणा उभारली जात आहे. या प्रकल्पांतर्गत अल्स्टॉम कंपनी केवळ ३९ स्वयंचलित गाड्याच नव्हे, तर आधुनिक सिग्नल यंत्रणा, डेपोसाठी लागणारी उपकरणे आणि देखभालीची सेवा देखील पुरवणार आहे.
या मेट्रो ट्रेनची तांत्रिक रचना बंगळुरू येथे तयार करण्यात आली असून प्रत्यक्ष जोडणी श्री सिटी येथे झाली आहे. ट्रेनला आवश्यक असणारी प्रोपल्शन सिस्टीम कोईम्बतूर येथून तर बोगींचा पुरवठा सावली, गुजरात येथून करण्यात आला आहे. यामुळे ‘मेक इन इंडिया’ अभियानाला बळ मिळून देशांतर्गत उत्पादन आणि स्थानिक पुरवठा साखळीला मोठी चालना मिळत आहे. ही ट्रेन प्रगत सिग्नल यंत्रणा, सुरक्षित आणि सोयीस्कर प्रवासासाठी उत्तम सोयींनी युक्त आहे.
प्रवाशांच्या सोयीचा विचार करता या आधुनिक ट्रेनमध्ये दिव्यांग व्यक्तींसाठी व्हीलचेअरची खास जागा, सायकली ठेवण्यासाठी स्वतंत्र रॅक आणि पूर्ण वातानुकूलित यंत्रणा बसवण्यात आली आहे. या स्वयंचलित प्रणालीच्या मदतीने मेट्रोच्या दोन्ही दिशांना प्रति तास सुमारे २५ हजार प्रवासी वाहतूक करण्याची क्षमता उपलब्ध होईल.
वडाळा ते ठाण्यातील कासारवडवली दरम्यान धावणारी मेट्रो ४ ही ३२.३२ किलोमीटर लांबीची उन्नत मार्गिका असून त्यावर एकूण ३० स्थानके असतील. ही ट्रेन मुंबईत दाखल झाल्यानंतर तिची ‘आरडीएसओ’ आणि ‘मेट्रो रेल्वे सुरक्षा आयुक्त’ यांच्याकडून आवश्यक चाचणी व प्रमाणन प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल. यापूर्वी अल्स्टॉमने मुंबईच्या अॅक्वा लाईनसाठीही गाड्या व सिग्नल यंत्रणा पुरवली आहे. मुंबईच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेत या स्वयंचलित गाड्यांचा समावेश अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
