वेंगुर्ला येथील खर्डेकर कॉलेजच्या परिसराजवळ असलेल्या अड. प्रकाश बोळेकर यांच्या निवासस्थानी एका वेगळ्याच स्वरूपाचा जीव दिसून आल्याची घटना समोर आली आहे. सुरुवातीच्या प्राथमिक निरीक्षणात हा जीव नेमका काय आहे हे न समजल्यामुळे अनेकांनी त्याला फुलपाखरू असल्याचा अंदाज बांधला होता. परंतु, या जीवाची सखोल पाहणी केल्यानंतर तो फुलपाखरू नसून अत्यंत दुर्मिळ प्रजातीचे भगव्या रंगाचे वटवाघूळ असल्याचे निश्चित झाले आहे.
श्री. बोळेकर यांच्या घरी हा अनोखा वटवाघूळासारखा जीव आढळल्यानंतर त्यांनी तत्परता दाखवत ‘वाईल्ड लाईफ रेस्क्यू सिंधुदुर्ग’ या टीमशी संपर्क साधला. या संपarkानंतर आडेली गावाचे अभ्यासक तथा सर्पमित्र दीपक शशिकांत दुतोंडकर यांना तातडीने घटनास्थळी बोलावून घेण्यात आले. माहिती मिळताच सर्पमित्र दीपक दुतोंडकर यांनी अजिबात वेळ न घालवता घटनास्थळी धाव घेतली आणि त्या जीवाची पाहणी केली.
सर्पमित्र दीपक दुतोंडकर यांनी केलेल्या प्रत्यक्ष पाहणीमध्ये तो जीव कोणतीही फुलपाखराची प्रजाती नसून एक दुर्मिळ भगव्या रंगाचे वटवाघूळ असल्याचे स्पष्ट झाले. या विशिष्ट प्रकारच्या वटवाघूळाला ‘पेटेंड बॅट’ या नावाने ओळखले जाते. अशा प्रकारची वटवाघूळे त्यांच्या आकर्षक भगव्या रंगासह अंगावरील मऊ केसांमुळे दिसायला अत्यंत सुंदर आणि मनमोहक दिसतात.
निसर्गाच्या चक्रामध्ये हा भगव्या रंगाचा नैसर्गिक गुणधर्म त्यांना स्वतःच्या संरक्षणासाठी मोठी मदत करतो. केळीच्या सुकलेल्या पानांमध्ये किंवा वाळलेल्या झाडांच्या पानांच्या आडोशाने विश्रांती घेत असताना या विशिष्ट रंगामुळे ती पक्षी किंवा साप यांसारख्या शत्रू प्राण्यांपासून सहजासहजी लपून राहतात. ही प्रजाती सध्याच्या काळात खूप दुर्मिळ होत चालली असून नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे आणि महाराष्ट्रात प्रामुख्याने पश्चिम घाटात आढळते.
सर्पमित्र दीपक दुतोंडकर यांनी कोणत्याही प्रकारची इजा किंवा हानी न पोहोचवता या दुर्मिळ वटवाघूळाला अत्यंत सुरक्षितपणे आपल्या ताब्यात घेतले. त्यानंतर या जीवाला त्याच्या नैसर्गिक अधिवासात म्हणजेच एका सुरक्षित ठिकाणी सुखरूप सोडण्यात आले आहे. त्यांच्या या उत्कृष्ट व प्रशंसनीय कामगिरीबद्दल सर्व स्तरामधून त्यांचे मोठे कौतुक होत आहे.
