पुणे: महाराष्ट्र शासनाच्या वतीने विविध क्षेत्रातील राज्यस्तरीय पुरस्कार आणि सन्मान मिळवणाऱ्या व्यक्तींसाठी एक विशेष कल्याणकारी योजना राबवण्यात येत असून, याअंतर्गत एसटी बसमधून १०० टक्के मोफत प्रवासाची सवलत दिली जात आहे. अधिकृत आकडेवारीनुसार, चालू आर्थिक वर्षात म्हणजेच १ एप्रिल २०२५ ते ३१ मार्च २०२६ या कालावधीत पुणे विभागातील एकूण २०१ लाभार्थ्यांनी या सुविधेचा लाभ घेण्यास सुरुवात केली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश सामाजिक, सांस्कृतिक, क्रीडा आणि सार्वजनिक सेवा क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या आणि महाराष्ट्र सरकारकडून सन्मानित झालेल्या व्यक्तींचा गौरव करणे हा आहे. महाराष्ट्र राज्य रस्ते वाहतूक महामंडळाच्या (एमएसआरटीसी) पुणे विभागात पुणे, कोल्हापूर, सातारा, सांगली आणि सोलापूर या जिल्ह्यांचा समावेश होतो, जेथील पात्र व्यक्तींना राज्यभरात कुठेही प्रवास करण्यासाठी ही सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
या विशेष योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे पुरस्कार विजेत्या व्यक्तीला वर्षभर एसटीच्या साध्या बसपासून ते शिवनेरी आणि शिवशाही यांसारख्या निवडक आणि उच्च श्रेणीतील बसेसमधून मोफत प्रवास करता येतो. एवढेच नव्हे तर, या योजनेअंतर्गत पुरस्कार विजेत्यासोबत प्रवास करणाऱ्या एका सहकाऱ्याला (Companion) देखील पूर्णपणे मोफत प्रवासाचा लाभ घेता येतो. या सुविधेचा वार्षिक पास मिळवण्यासाठी पात्र लाभार्थ्यांनी आपल्या जवळच्या एसटी आगार (डेपो) कार्यालयात अर्ज करणे आवश्यक आहे. अर्ज प्रक्रियेसाठी संबंधित व्यक्तीला पुरस्कार प्रमाणपत्र, अधिकृत घोषणेची शासकीय मंजुरी किंवा गॅझेट प्रत, ओळखपत्र, पासपोर्ट आकाराचे फोटो आणि विहित नमुन्यातील अर्ज सादर करावा लागतो. तसेच, या ट्रॅव्हल पासचे दरवर्षी नूतनीकरण करणे बंधनकारक असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे.
पुणे विभागातून उपलब्ध झालेल्या आकडेवारीनुसार, सध्या या योजनेचा लाभ घेणाऱ्यांमध्ये विविध क्षेत्रातील नामवंत व्यक्तींचा समावेश आहे. यात सर्वाधिक ६७ लाभार्थी पत्रकार (पत्रकारिता क्षेत्र) असून, त्याखालोखाल डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार प्राप्त ३५ व्यक्ती आणि लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे पुरस्कार विजेत्या २४ जणांचा समावेश आहे. याशिवाय बाळासाहेब ठाकरे शहीद सन्मान योजनेतील २२, दिव्यांग कुशल कामगार पुरस्काराचे २१, आदिवासी सेवक पुरस्काराचे १२, महात्मा गांधी व्यसनमुक्ती पुरस्काराचे ७, स्वातंत्र्यसैनिक श्रेणीतील ४ आणि अर्जुन, द्रोणाचार्य, शिवछत्रपती किंवा दादोजी कोंडदेव पुरस्कार विजेत्या एका खेळाडू/प्रशिक्षकाचा यात समावेश आहे. सार्वजनिक सेवा, क्रीडा, पत्रकारिता आणि सामाजिक कार्यातून समाजाच्या जडणघडणीत मोलाचे योगदान देणाऱ्या या व्यक्तींना आर्थिक पाठबळ आणि आदर देण्याच्या उद्देशाने ही सवलत योजना सातत्याने राबवली जात आहे.
