दोडामार्ग:
विकासाच्या नावाखाली कोकण आणि गोवा भागातील जल, जंगल आणि जमिनीचा होत असलेला ऱ्हास आणि स्थानिक लोकसंस्कृती समूळ नष्ट करण्याचे चाललेले प्रयत्न याविरोधात जनजागृती करण्यासाठी नुकतीच ‘राखणदार यात्रा’ काढण्यात आली होती. निसर्ग आणि स्थानिक अस्तित्वाविषयी सजग असलेल्या १८ तरुणांनी १३ ते १६ जून या कालावधीत तब्बल १२० किलोमीटरची पायी पदयात्रा करत १२ गावांना भेटी दिल्या. या यात्रेच्या माध्यमातून निसर्गरक्षणाची प्रवृत्ती जागृत करणे आणि स्थानिकांच्या आर्थिक, सामाजिक व नैसर्गिक संसाधनांच्या प्रश्नांवर चर्चा घडवून आणणे हा मुख्य उद्देश होता, अशी माहिती सामाजिक कार्यकर्ते मल्हार इंदुलकर यांनी एका मुलाखती दरम्यान दिली.
या यात्रेची सुरुवात कणकवली येथील कणकुंबीच्या माऊली देवी मंदिरापासून झाली. त्यानंतर केरी, विर्डी, कारापूर, दोडामार्ग, भेडशी, कुडासे, शिरवळ, झोळंबे, तांबोळी, बांदा आणि विलवडे अशा मार्गाने ही यात्रा पुढे गेली. म्हादाई नदीचे पात्र वळवण्याचे संकट, वन्यप्राण्यांसाठी संवेदनशील असलेल्या दोडामार्ग-सावंतवाडी पट्ट्यात चालणारे बेसुमार खाणकाम, रस्ते आणि रिसॉर्ट्ससाठी होणारी वृक्षतोड यांमुळे निर्माण झालेल्या पर्यावरणीय धोक्यांकडे या यात्रेच्या माध्यमातून लक्ष वेधण्यात आले. उत्तर गोव्यातील कारापूर येथे स्थानिक मुणगेकर लोकांच्या जमिनी बळकावून चाललेल्या मोठ्या बांधकाम प्रकल्पाच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनालाही या यात्रेने पाठिंबा दिला.
या यात्रेला गावकऱ्यांकडून उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला असून, शिरवलसारख्या गावांनी आपल्या जमिनी बाहेरच्या लोकांना न विकण्याचा महत्त्वपूर्ण ठराव केला आहे. या मोहिमेत प्रसाद गावडे, अविनाश उषा वसंत, सत्यजित चव्हाण यांसारखे कार्यकर्ते पूर्णवेळ सहभागी होते. भांडवलदार आणि मोठ्या प्रकल्पांमुळे कोकणचा विनाश होऊ नये यासाठी हा लढा अधिक तीव्र केला जाणार असून, यात्रेच्या पुढील टप्प्यात रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्गच्या समुद्रकिनाऱ्यालगतच्या गावांमधील आंबा-काजू उत्पादक शेतकरी आणि मच्छिमारांच्या समस्यांवर काम केले जाईल, असा निर्धार यात्रेकरूंनी व्यक्त केला आहे.
