पुणे ते कोल्हापूर दरम्यानच्या लोहमार्गावरून दररोज नियमितपणे अनेक एक्सप्रेस आणि विशेष गाड्यांची वर्दळ सुरू असते. दोन गाड्या समोरासमोर आल्यास किंवा चालकाकडून चुकून लाल सिग्नल ओलांडला गेल्यास होणाऱ्या संभाव्य दुर्घटना टाळण्यासाठी मध्य रेल्वे प्रशासनाकडून या संपूर्ण मार्गावर ‘कवच’ ही अत्यंत आधुनिक स्वयंचलित सुरक्षा प्रणाली बसवली जात आहे.
दक्षिण भारत ते उत्तर भारतापर्यंत धावणाऱ्या विविध गाड्यांमध्ये या प्रणालीचा वापर सुरू करण्यात आला असून, आगामी काळात या मार्गावरील सर्व प्रमुख रेल्वे गाड्यांमध्ये ही यंत्रणा पूर्णपणे कार्यान्वित करण्याच्या दृष्टीने वेगाने पावले उचलली जात आहेत. मध्य रेल्वेने यापूर्वीच पुणे ते मिरज या लोहमार्गावर ही सुरक्षा प्रणाली यशस्वीरीत्या राबवली आहे.
मागील जुलै महिन्यापासून पुणे-मिरज-कोल्हापूर विशेष गाडीच्या माध्यमातून या तंत्रज्ञानाचे प्रत्यक्ष संचालन सुरू करण्यात आले आहे. पुणे ते बंगळुरू यादरम्यानच्या एकूण ७०० किलोमीटर अंतरापैकी २५० किलोमीटरहून अधिक पट्ट्यात या सुरक्षा यंत्रणेच्या चाचण्या अत्यंत यशस्वी ठरल्या असून, यामध्ये पुणे-मिरज-कोल्हापूर मार्गाचाही समावेश आहे.
सध्या मुंबई ते पुणे आणि बंगळुरू मार्गावर धावणाऱ्या वंदे भारत एक्सप्रेसमध्ये सुरक्षेची उच्च मानके डोळ्यांसमोर ठेवून ही ‘कवच’ प्रणाली पहिल्या दिवसापासूनच समाविष्ट करण्यात आली आहे. एकाच रेल्वे रुळावर चुकून दोन गाड्या आल्यास किंवा तांत्रिक बिघाडामुळे सिग्नल रेड असताना तो ओलांडला गेल्यास ही प्रणाली वायरलेस तंत्रज्ञानाद्वारे तात्काळ धोक्याचा सिग्नल टिपते.
या आधुनिक यंत्रणेमुळे रेल्वे चालकांना सतर्क करणे आणि आपत्कालीन स्थितीत रेल्वेगाड्यांचे आपोआप नियंत्रण करणे शक्य होणार आहे, ज्यामुळे भविष्यात प्रवाशांची सुरक्षितता अधिक मजबूत होणार असून रेल्वेचे जाळे अधिक भरवशाचे बनण्यास मदत होईल.
