नवी दिल्ली: भारतीय रेल्वे बोर्डाने रेल्वे चालकांसाठी (क्रू मेंबर्स) एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मोठा निर्णय घेतला आहे. रेल्वे मंत्रालयाने २१ मे २०२६ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या ‘RBE No. 41/2026’ या नवीन परिपत्रकानुसार, देशातील एकूण १५५ एक्सप्रेस आणि प्रिमियम गाड्यांची ‘हाय-स्पीड ट्रेन्स’ (High-Speed Trains) म्हणून पुनर्रचना व वर्गीकरण केले आहे. रेल्वे प्रशासनाचा हा निर्णय देशभरातील रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे.
या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे या नामांकित गाड्यांवर कार्यरत असणाऱ्या रेल्वेच्या क्रू कर्मचाऱ्यांना मिळणाऱ्या ‘ट्रिप अलाउन्स’ (Trip Allowance) म्हणजेच प्रवास भत्त्यामध्ये लागू दरांनुसार मोठी वाढ होणार आहे. नॅशनल फेडरेशन ऑफ इंडियन रेल्वेमेन (NFIR) सोबत झालेल्या पीएनएम (PNM) बैठकीत कर्मचारी संघटनांनी ही मागणी लावून धरली होती. या मागणीची योग्य दखल घेत रेल्वे बोर्डाने ‘रनिंग अलाउन्स नियम, १९८१’ च्या तरतुदींनुसार व्यापक आढावा घेऊन हा नवा आदेश जारी केला आहे.
या नवीन यादीमध्ये देशातील अत्याधुनिक आणि अतिवेगवान गाड्यांचा प्रामुख्याने समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये वंदे भारत एक्सप्रेस, शताब्दी एक्सप्रेस, राजधानी एक्सप्रेस, दुरांतो एक्सप्रेस, तेजस एक्सप्रेस, गतिमान एक्सप्रेस आणि हमसफर एक्सप्रेस यांसारख्या प्रमुख आणि प्रतिष्ठेच्या १५५ गाड्यांचा (अप आणि डाऊन अशा दोन्ही बाजूंच्या फेऱ्यांसह) समावेश आहे. रेल्वे बोर्डाने स्पष्ट केले आहे की, पूर्वीच्या सर्व जुन्या याद्या रद्द करून ही नवीन अद्ययावत यादी तात्काळ लागू करण्यात आली आहे.
या नवीन वर्गीकरणामुळे सर्व संबंधित कर्मचाऱ्यांना दिल्या जाणाऱ्या भत्त्यांमध्ये आता एकसूत्रता येणार आहे. पूर्वी वेगवेगळ्या नियमांमुळे भत्त्यांमध्ये असणारी विसंगती दूर होऊन कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या कष्टाचा आणि वेगवान प्रवासातील जबाबदारीचा योग्य मोबदला मिळणे सुलभ होईल. हा निर्णय रेल्वे चालकांच्या कार्यक्षमतेला प्रोत्साहन देणारा ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
यासोबतच, भविष्यात अशा हाय-स्पीड गाड्यांच्या याद्या वेळेवर अद्ययावत राहतील याची खात्री करण्यासाठी रेल्वे बोर्डाने कडक सूचना दिल्या आहेत. जर एखादी नवीन ट्रेन भविष्यात ‘हाय-स्पीड ट्रेन’चे निकष पूर्ण करत असेल किंवा सध्याच्या एखाद्या गाडीच्या वेगात बदल होऊन ती या श्रेणीतून बाहेर पडत असेल, तर त्यासंबंधीचे प्रस्ताव कोचिंग डायरेक्टोरेट आणि रेल्वे बोर्डाला त्वरित सादर करावे लागणार आहेत.
रेल्वे बोर्डाने ‘हाय-स्पीड ट्रेन्स’ म्हणून घोषित केलेल्या गाड्यांची वर्गवारीनुसार अनुक्रमणिका (ट्रेन क्रमांक आणि नावासह) खालीलप्रमाणे आहे:
१. शताब्दी आणि गतिमान एक्सप्रेस
-
12001: RKMP – NDLS SHATABDI EXP
-
12002: NDLS – RKMP SHATABDI EXP
-
12003: LKO – NDLS SHATABDI EXP
-
12004: NDLS – LKO SHATABDI EXP
-
12013: NDLS – ASR SHATABDI
-
12014: ASR – NDLS SHATABDI
-
12024: PATNA HOWRAH JANASHATABDI
-
12025: PUNE – SC SHATABDI
-
12026: SC – PUNE SHATABDI
-
12029: SWARNA SHATABDI EXP.
-
12030: SWARNA SHATABDI EXP
-
12031: NDLS – ASR
-
12032: ASR – NDLS SHATABDI
-
12033: CNB NDLS SHT
-
12034: NDLS – CNB SHATABDI
-
12041: SHATABDI EXPRESS
-
12042: SHATABDI EXPRESS
-
12049: GATIMAN EXPRESS
-
12050: GATIMAN EXPRESS
-
12059: NZM JAN SHATABDI
-
12060: KOTA JAN SHTBDI
-
12073: HWH – BBS JAN SHATABDI
-
12243: MAS – CBE SHATABDI EXP
-
12244: CBE – MAS SHATABDI EXP
२. दुरांतो, हमसफर आणि संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
-
12121: M P SMPRK KRNTI
-
12155: SHAN – E – BPL EXP
-
12156: SHAN – E – BHOPAL EXP
-
12221: PUNE – HWH DURONTO EXP.
-
12222: HWH – PUNE DURONTO EXP.
-
12235: MDP – ANVT HUMSAFAR
-
12236: ANVT – MDP HUMSAFAR
-
12259: SDAH – BKN DURONTO EXP
-
12260: BKN – SDAH DURONTO EXP
-
12265: DEE – JAT DURONTO EXP
-
12266: DURONTO EXP.
-
12273: HWH – NDLS DURONTO EXP
-
12274: NDLS – HWH DURONTO EXP.
-
12275: HUMSAFAR EXP.
-
12276: HUMSAFAR EXP.
-
12281: BBS – NDLS DURONTO
-
12282: NDLS – BBS DURONTO
-
12285: SC – NZM DURONTO EXP
-
12286: NZM – SC DURONTO EXP
-
12329: SDAH – ANVT SF WEEKLY EXP.
-
12330: ANVT – SDAH SF WEEKLY EXPRE
-
12393: SAMPOORNA KRANTI EXPRESS
-
12394: SAMPOORNA KRANTI EXPRESS
-
12596: ANVT – GKP HAMSAFAR EXP
-
22437: HUMSAFAR EXP.
-
22438: HUMSAFAR EXP.
-
22459: MDP – ANVT HMSF
-
22460: ANVT – MDP HMSF
३. राजधानी आणि तेजस एक्सप्रेस
-
12301: HWH – NDLS – RAJDHANI EXP
-
12302: NDLS – HWH RAJDHANI EXP.
-
12305: HWH NDLS RAJDHANI EXP.
-
12306: NDLS – HWH RAJDHANI EXP
-
12309: RJPB – NDLS TEJAS RAJ EXP
-
12310: NDLS – RJPB TEJAS RAJ EXP
-
12313: SDAH – NDLS RAJDHANI EXPRES
-
12314: NDLS SDAH RAJDHANI
-
12425: NDLS – JAT RAJDHANI
-
12426: JAT – NDLS RAJDHANI
-
12433: MAS – NZM RAJDHANI EXP
-
12434: NZM – MAS RAJDHANI EXP
-
12957: SWARNA JAYANTI RAJDHANI
-
12958: AHMEDABAD RAJDHANI
-
22671: MS – MDU TEJAS SF EXP
-
22672: MDU – MS TEJAS EXP
-
22811: BBS – NDLS RAJDHANI EXP
-
22812: NDLS – BBS RAJDHANI
-
22823: BBS – NDLS VIA – TATA RAJ DHA
-
22824: NDLS – BBS TEJAS RAJDHANI
-
82501: TEJAS EXP
-
82502: TEJAS EXP
४. वंदे भारत एक्सप्रेस
-
12461: JU – SBIB VB SF
-
12462: SBIB – JU VB SF
-
20101: NGP – SC VANDE BHARAT
-
20102: SC – NGP VANDE BHARAT
-
20171: RKMP – NZM VANDE BHARAT EXP
-
20172: NZM – RKMP VANDE BHARAT EXP
-
20643: MAS – CBE VANDE BHARAT EXP
-
20644: CBE – MAS VANDE BHARAT EXP
-
20665: MS – TEN VANDE BHARAT EXP
-
20666: TEN – MS VANDE BHARAT EXP
-
20671: MDU – BNC VANDE BHARAT EXP
-
20672: BNC – MDU VANDE BHARAT EXP
-
20677: MAS – BZA VANDE BHARAT EXP
-
20678: BZA – MAS VANDE BHARAT EXP
-
20701: SC – TPTY VANDE BHARAT
-
20702: TPTY – SC VANDE BHARAT
-
20825: BSP – NGP VANDE BHARAT
-
20826: NGP – BSP VANDE BHARAT
-
20829: DURG – VSKP VANDEBHARAT EXP
-
20830: VSKP – DURG VANDEBHARAT EXP
-
20833: VSKP – SC VANDE BHARAT EXP
-
20834: SC – VSKP VANDE BHARAT EXP
-
20841: BBS – VSKP VANDE BHARAT
-
20842: VSKP – BBS VANDEBHARAT
-
20871: HWH – ROU VANDE BHARAT EXP
-
20872: ROU – HWH VANDE BHARAT EXP
-
20957: INDB – NDLS SF EXP
-
20958: NDLS – INDB SF EXP
-
20977: AII – CDG VANDE BHARAT SF
-
20978: CDG – AII VANDE BHARAT SF
-
20979: UDZ JP VANDE BHARAT SF
-
20980: JP – UDZ VANDE BHARAT SF
-
20981: UDZ – AGC VB
-
20982: AGC – UDZ VB
-
22227: VANDE BHARAT EXP.
-
22228: VANDE BHARAT EXP.
-
22303: HWH GAYA VB EXP
-
22304: GAYA – HWH VB EXP
-
22415: BANARAS NEW DELHI VANDE B
-
22416: NEW DELHI VARANASI VANDE B
-
22435: BSB – NDLS VANDE BHARAT EXP
-
22436: NDLS – BSB VANDE BHARAT EXP
-
22469: KURJ – NZM VANDE BHARAT
-
22470: NZM – KURJ VANDE BHARAT
-
22487: DLI – ASR VNDB EXP
-
22488: ASR – DLI VNDB EXP
-
22895: HWH – PURI VANDE BHARAT EXP
-
22925: ADI – OKHA VANDE BHARAT
-
22926: OKHA – ADI VANDE BHARAT
५. इतर सुपरफास्ट, एक्सप्रेस आणि गरीब रथ ट्रेन्स
-
12303: HWH NDLS POORVA EXP.
-
12379: SDAH ASR JALIANWALABAG EX
-
12380: ASR SDAH JALIANWALABAGHE
-
12381: POORVA EXP (VIA GAYA)
-
12397: GAYA – NDLS MAHABODHI EXP
-
12398: NDLS – GAYA MAHABODHI EXP
-
12417: PRAYAGRAJ EXP
-
12418: PRAYAG RAJ EXP
-
12441: BSP – NDLS
-
12442: NDLS – BSP
-
12451: SHRAM SHKTI EXP
-
12452: SHRAM SHKTI SUF EXP
-
12493: PUNE – NZM AC EXP
-
12494: NZM – PUNE AC EXP
-
12559: BSBS – NDLS SHIVGANGA SUF
-
12560: NDLS – BSBS SHIVGANGA SUF
-
12581: BSBS – NDLS SUPER FAST EXP
-
12582: NDLS – BSBS SUF EXP.
-
12636: MDU – MS VAIGAI SF EXP
-
12676: CBE – MAS KOVAI EXPRESS
-
12680: CBE – MAS INTERCITY SF EXP
-
12724: NDLS – HYB
-
20451: SGAC – NDLS SUPERFAST EXP
-
20452: NDLS – SGAC SUPERFAAST EXP
-
20707: SC – VSKP
-
20708: VSKP – SC
-
20805: VSKP – NDLS AP EXP
-
22181: JBP – NZM DAILY EXP.
-
22409: GAYA – ANVT GARIB RATH
-
22410: ANVT – GAYA GARIB RATH
-
22857: SRC – ANVT SF EXP
-
22863: HWH – SMVB SUPERFAST AC EXP


