कोकणातील जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत समृद्ध मानल्या जाणाऱ्या दोडामार्ग तालुक्यातील कुडासे या गावात एका दुर्मिळ घटनेची नोंद झाली आहे. येथील एका निवासी घराच्या लगत असलेल्या रस्त्यावर ‘बॉम्बे शिल्डटेल’ नावाचा वैशिष्ट्यपूर्ण साप आढळून आला आहे. दि. २९ मंगळवार रोजी ही घटना उघडकीस आली असून यामुळे परिसरातील निसर्गप्रेमींमध्ये विशेष उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
सह्याद्रीच्या पर्वतरांगांमध्ये आढळणाऱ्या जैविक विविधतेत या प्रजातीचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. स्थानिक अधिवासात हा साप दिसल्याने या भागातील समृद्ध निसर्गसंपदेची पुन्हा एकदा प्रचिती झाली आहे. वन्यजीव अभ्यासाच्या आणि संरक्षणाच्या दृष्टीने या प्रजातीची उपस्थिती अत्यंत मोलाची मानली जात आहे.
या दुर्मिळ सापाची माहिती मिळताच स्थानिक सर्पमित्र प्रकाश नाईक आणि सिद्धेश धारगळकर यांनी तात्काळ घटनास्थळी भेट देऊन सापाची बारकाईने पाहणी केली. त्यांनी सापाचे सुरक्षित निरीक्षण करून त्याच्या प्रजातीची पुष्टी केली. या दोन्ही सर्पमित्रांच्या सतर्कतेमुळे आणि योग्य निरीक्षणामुळे स्थानिक भागातील दुर्मिळ प्राण्यांच्या नोंदीत मोलाची भर पडली आहे.
रस्त्यांच्या कडेला किंवा मानवी वस्तीजवळ अचानक आढळणाऱ्या अशा सरपटणाऱ्या प्राण्यांना कोणतीही हानी न पोहोचवता त्यांचे रक्षण करणे अत्यंत गरजेचे आहे. नागरिकांमध्ये सापांविषयी असणारे गैरसमज दूर करून सर्पसंवर्धनाबाबत योग्य जनजागृती करण्याची गरज सर्पमित्रांकडून व्यक्त करण्यात आली आहे. पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी अशा प्राण्यांना सुरक्षा देणे ही काळाची गरज बनली आहे.
प्रकाश नाईक आणि सिद्धेश धारगळकर यांच्या या उल्लेखनीय कार्यामुळे दोडामार्ग परिसरातील समृद्ध वन्यजीव संपदेकडे पुन्हा एकदा संशोधक व निसर्गप्रेमींचे लक्ष वेधले गेले आहे. या शोधामुळे सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेल्या या भागातील नैसर्गिक ठेवा जपण्यासाठी अधिक प्रभावी उपाययोजना आणि जनजागृती करण्याची आवश्यकता अधोरेखित झाली आहे.
