सिंधुदुर्ग:
कोकणामध्ये १.४३ लाख कोटी रुपयांची महाकाय गुंतवणूक करून देशातील सर्वात मोठे डेटा सेंटर उभारले जाणार असून, यामुळे स्थानिकांसाठी रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण होऊन या भागाचा कायापालट होणार आहे.
महाराष्ट्रातील निसर्गरम्य कोकण किनारपट्टी आता तंत्रज्ञानाच्या जागतिक नकाशावर एका नवीन ओळखीसह झळकण्यासाठी सज्ज झाली आहे. देशातील सर्वात मोठ्या डेटा सेंटर प्रकल्पासाठी कोकणची निवड करण्यात आली असून, या प्रकल्पात तब्बल १.४३ लाख कोटी रुपयांची भव्य गुंतवणूक प्रस्तावित आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे कोकणचा औद्योगिक आणि आर्थिक चेहरामोहरा पूर्णपणे बदलणार असून, या क्षेत्राला एक नवी दिशा मिळणार आहे.
महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाकडे (MIDC) अनेक नामवंत देशी आणि जागतिक कंपन्यांनी या डेटा सेंटर प्रकल्पासाठी प्रस्ताव सादर केले आहेत. सध्याच्या नियोजनानुसार, सावंतवाडीजवळील दोडामार्ग तालुक्यातील आडाळी एमआयडीसी परिसरात हा प्रकल्प उभारण्यासाठी प्राथमिक हालचाली सुरू झाल्या आहेत. या प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या सोयीसुविधा आणि भौगोलिक परिस्थितीचा विचार करून इतर योग्य जागांचा शोधही प्रशासनाकडून युद्धपातळीवर घेतला जात आहे.
आजच्या वेगाने वाढणाऱ्या डिजिटल युगात क्लाउड कॉम्प्युटिंग आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) सारख्या तंत्रज्ञानासाठी डेटा सेंटर्सची गरज प्रचंड वाढली आहे. कोकणची भौगोलिक रचना या प्रकल्पासाठी अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे. मुंबई शहराच्या जवळ असणे, उत्तम दळणवळण व्यवस्था, विकसित बंदरांची उपलब्धता आणि आंतरराष्ट्रीय सबमरीन डेटा केबल्सशी थेट जोडणी करण्याची सोय यामुळे उद्योजकांनी या भागाला गुंतवणुकीसाठी पसंती दिली आहे.
या महाकाय प्रकल्पामुळे केवळ पायाभूत सुविधांचा विकास होणार नाही, तर स्थानिकांसाठी रोजगाराचे मोठे दालन खुले होणार आहे. डेटा सेंटर उभारणीपासून ते आयटी सेवा, तांत्रिक देखरेख, सुरक्षा व्यवस्था आणि लॉजिस्टिक्स अशा विविध क्षेत्रांमध्ये हजारो प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष नोकऱ्या उपलब्ध होतील. यामुळे स्थानिक तरुणांना रोजगारासाठी होणारे शहरांकडे होणारे स्थलांतर रोखण्यास मोठी मदत होणार आहे आणि स्थानिक अर्थव्यवस्था सक्षम होईल.
सध्या मुंबई, पुणे आणि ठाणे ही शहरे डेटा सेंटर हब म्हणून ओळखली जातात, पण आता कोकणच्या या प्रकल्पामुळे महाराष्ट्राचे डिजिटल अर्थव्यवस्थेतील अग्रस्थान अधिक भक्कम होईल. पर्यटनासाठी जगप्रसिद्ध असलेला कोकण प्रदेश भविष्यात ‘हाय-टेक डिजिटल हब’ म्हणून नावारूपाला येईल. हा प्रकल्प केवळ कोकणच्याच नव्हे, तर संपूर्ण महाराष्ट्राच्या आर्थिक प्रगतीसाठी एक मैलाचा दगड ठरणार आहे.
