नवी मुंबई (बेलापूर भवन): कोंकण रेल्वे मार्गावरून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी एक महत्त्वाची बातमी आहे. रेल्वे बोर्डाच्या निर्देशानुसार कोंकण रेल्वे मार्गावर वर्ष २०२६ चे ‘पावसाळी वेळापत्रक’ (Monsoon Time Table) लागू करण्यात येत आहे. हे नवीन वेळापत्रक १५ जून २०२६ ते २० ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत अंमलात राहणार असून, या काळात अनेक प्रमुख गाड्यांच्या वेळांमध्ये बदल करण्यात आले आहेत.

सुरक्षेसाठी कालावधीत कपात, गाड्यांचा वेग मर्यादित राहणार

पूर्वी कोंकण रेल्वेवर दरवर्षी १० जून ते ३१ ऑक्टोबर या कालावधीत पावसाळी वेळापत्रक लागू केले जात असे. रेल्वे बोर्डाने यंदाही सुरुवातीला याच कालावधीसाठी मंजुरी दिली होती. मात्र, कोंकण रेल्वेने बोगदे आणि धोकादायक डोंगराळ भागांमध्ये (Cuttings/Tunnels) दरडी कोसळण्याच्या घटना रोखण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर प्रतिबंधात्मक कामे केली आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने:

• बोल्डर नेटिंग (boulder netting)

• कॅच वॉटर ड्रेन आणि साईड ड्रेन

• रिटेनिंग वॉल आणि शॉटक्रिटिंग (shotcreting)

या सर्व उपाययोजनांमुळे दरडी कोसळण्याच्या घटनांमध्ये लक्षणीय घट झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर, रेल्वे सुरक्षा आयुक्त (CRS – मध्य परिमंडळ, मुंबई) यांनी कागदपत्रांची पडताळणी करून यंदा पावसाळी वेळापत्रकाचा कालावधी कमी करून तो १५ जून ते २० ऑक्टोबर २०२६ असा मर्यादित ठेवण्याची परवानगी दिली आहे.

पावसाळ्यात प्रवाशांच्या सुरक्षिततेचा उपाय म्हणून या मार्गावर गाड्यांच्या वेगावर मर्यादा (Speed Restrictions) आणल्या जाणार असून संवेदनशील भागात गाड्या ५० ते ६० किमी प्रतितास वेगाने चालवल्या जातील.

नवे पावसाळी वेळापत्रक

पावसाळ्याच्या काळात गाड्या सुटण्याच्या मूळ वेळेत करण्यात आलेले बदल खालीलप्रमाणे आहेत:

पावसाळ्याच्या ४ महिन्यांत काही गाड्यांच्या फेऱ्या कमी करण्यात आल्या आहेत:

• मुंबई CSMT – मडगाव वंदे भारत एक्सप्रेस (22229/22230): सध्या ही गाडी आठवड्यातून ६ दिवस धावते, परंतु पावसाळ्यात ती त्रैसाप्ताहिक (आठवड्यातून ३ दिवस) धावेल. CSMT वरून सोमवार, बुधवार, शुक्रवार आणि मडगाववरून मंगळवार, गुरुवार, शनिवार अशी ही गाडी धावेल.

• मुंबई CSMT – मडगाव तेजस एक्सप्रेस (22119/22120): ही गाडी देखील पावसाळ्यात त्रैसाप्ताहिक करण्यात आली आहे.

• एलटीटी – मडगाव एक्सप्रेस (11099/11100): ही गाडी पावसाळ्यात द्विसाप्ताहिक (आठवड्यातून २ दिवस) धावेल. एलटीटीवरून शुक्रवार व रविवार, तर मडगाववरून शनिवार व सोमवार अशी ही गाडी सुटेल.

रेल्वे प्रशासनाचे कडक सुरक्षेचे आदेश

रेल्वे सुरक्षा आयुक्तांनी पावसाळ्यात कोणत्याही प्रकारची दुर्घटना टाळण्यासाठी कोंकण रेल्वेला कडक नियमांचे पालन करण्याचे आदेश दिले आहेत: १. सर्व पेट्रोलमन आणि वॉचमन यांना GPS ट्रॅकर्स पुरवणे अनिवार्य आहे. २. धोकादायक ठिकाणी २४ तास तैनात असणारे स्टेशनरी वॉचमन ठेवले जातील. ३. रेल्वे रुळांच्या बाजूला असणाऱ्या झाडांची छाटणी करण्यासाठी पावसाळ्यापूर्वी संयुक्त सर्वेक्षण पूर्ण करणे आवश्यक आहे. ४. वेळेच्या गणितापेक्षा (Punctuality) प्रवाशांची सुरक्षितता महत्त्वाची मानून गरजेनुसार आपत्कालीन गती निर्बंध (Emergency Speed Restrictions) लावण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य कर्मचाऱ्यांना देण्यात आले आहे.

प्रवाशांना आवाहन: पावसाळी वेळापत्रकामुळे गाड्यांच्या वेळेत तसेच धावण्याच्या दिवसांत बदल होणार असल्याने, प्रवाशांनी आपल्या प्रवासाचे नियोजन करण्यापूर्वी कोंकण रेल्वेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर (www.konkanrailway.com) किंवा जवळच्या रेल्वे स्थानकावर चौकशी करूनच प्रवास करावा, असे आवाहन कोंकण रेल्वे कॉर्पोरेशनतर्फे करण्यात आले आहे.